مدیون در عوض دین، مالی دریافت نکرده یا تحصیل نکرده باشد آیا پرونده بنده موضوعش مالی دریافت نکرده است؟

محمدمهدی قنبری

کاراموز وکالت مرکز وکلای قوه‌قضاییه

۴٫۹ · ۶۷ مشاوره موفق

سلام و وقت بخیر 🌿

در پرونده‌ای که مطرح شده، شما قراردادی با طرف مقابل داشته‌اید که باید مبلغ ۵ میلیون تومان به او پرداخت می‌کردید. در مقابل، ایشان تعهد به همکاری در اقساط وام مشترک داشته که به تعهد خود عمل نکرده‌اند. شما به جای پرداخت این مبلغ به شخص، آن را به بانک برای اقساط وام ایشان پرداخت کرده‌اید. علی‌رغم این موضوع، دادگاه شما را به پرداخت ۳۰ میلیون تومان خسارت محکوم کرده است.

برای استناد به ماده ۷ باید به این نکته توجه داشت که:

خسارت تعیین شده (۳۰ میلیون تومان) مبتنی بر ادعای عدم انجام تعهد قراردادی شما (پرداخت مستقیم ۵ میلیون تومان به طرف قرارداد) است.

شما ادعا می‌کنید که معادل همان مبلغ را به جای پرداخت به خود شخص، برای اقساط وام او پرداخت کرده‌اید.

امکان استناد به حالت دوم ماده ۷
در مورد استناد به قسمت دوم ماده ۷ (مدیون در عوض دین مالی دریافت نکرده)، باید به این موارد توجه کرد:

شما باید بتوانید ثابت کنید که در ازای محکومیت به پرداخت این خسارت، مالی دریافت نکرده‌اید. استدلال شما این است که پرداخت قسط وام طرف مقابل به بانک در واقع انجام تعهد بوده و نه دریافت مال.

مطابق نظریه شماره ۵۱۷/۹۶/۷ مورخ ۱۳۹۶/۰۳/۰۲ اداره کل حقوقی قوه قضاییه، در مواردی که مدیون ثابت کند که مال تلف حقیقی یا حکمی شده است و نیز در مواردی که مدیون در عوض دین، مال دریافت نکرده یا تحصیل نکرده باشد، اثبات ملائت مدیون بر عهده داین است.

شرایط و الزامات طرح دعوای اعسار
برای استفاده از این ماده در قالب دعوای اعسار، باید به نکات زیر توجه داشته باشید:

دعوای اعسار باید طبق مقررات قانونی و در مهلت مقرر (ترجیحا در ۳۰ روز پس از ابلاغ اجراییه) طرح شود تا از حبس جلوگیری شود.

مطابق ماده ۸ قانون نحوه اجرای محکومیت‌های مالی، باید صورت کاملی از اموال خود شامل اموال منقول و غیرمنقول، میزان وجوه نقدی در بانک‌ها، اموال نزد اشخاص ثالث و مطالبات از دیگران را ضمیمه دادخواست اعسار کنید.

در مواردی که محکوم‌به ناشی از قرارداد نباشد یا مدیون در عوض دین مالی دریافت نکرده باشد، اصل بر اعسار است مگر اینکه طلبکار بتواند ملائت مدیون را ثابت کند.

چالش‌های احتمالی در استناد به ماده ۷
استناد به این ماده می‌تواند با چالش‌هایی همراه باشد:

دادگاه ممکن است استدلال کند که شما با عدم انجام تعهد خود (پرداخت ۵ میلیون به شخص طرف قرارداد)، بدهی‌تان را تادیه نکرده‌اید و این به منزله حفظ مال نزد خود تلقی شود، هرچند شما معتقدید آن را برای اقساط وام طرف مقابل پرداخت کرده‌اید.

اثبات "عدم دریافت مال در عوض دین" در مورد خسارات ناشی از عدم انجام تعهد قراردادی ممکن است با دشواری روبرو شود، زیرا قاضی می‌تواند بگوید اصل تعهد (قرارداد اولیه) در ازای مالی بوده که شما دریافت کرده‌اید.

رویه قضایی نشان می‌دهد که دادگاه‌ها در پذیرش ادعای اعسار، به خصوص در مواردی که مربوط به خسارت ناشی از عدم انجام تعهد است، سختگیرانه عمل می‌کنند.

نتیجه‌گیری
با توجه به مطالب بیان شده، می‌توان گفت امکان استناد به ماده ۷ قانون نحوه اجرای محکومیت‌های مالی برای شما وجود دارد، خصوصا با استناد به این استدلال که در عوض محکومیت به پرداخت خسارت، مالی دریافت نکرده‌اید.

موفقیت در این ادعا مستلزم این است که:

به موقع دعوای اعسار را مطرح کنید

صورت کامل اموال خود را ارائه دهید

استدلال کنید که مبلغ ۵ میلیون تومان را به بانک برای اقساط وام طرف مقابل پرداخت کرده‌اید

تاکید کنید که در ازای محکومیت به پرداخت خسارت، مالی دریافت نکرده‌اید

در نهایت، موفقیت در این استناد به نظر قاضی رسیدگی‌کننده و شرایط خاص پرونده بستگی خواهد داشت، اما با استناد درست به قانون و ارائه مدارک کافی، امکان استفاده از مزایای ماده ۷ برای شما وجود دارد.

امیدوارم مسیر را روشن کرده باشم. اگر پرسش دیگری دارید یا در هر مرحله به مشکل خوردید، در خدمتتان هستم. موفق باشید. 🌹