موضوعتان را بگویید، در چند ثانیه به وکیلِ در دسترس میرسید
لطفاً اتصال اینترنت خود را بررسی کنید.
توقف اجباری متهم توسط شاکی تا رسیدن پلیس چه حکمی دارد؟
پرسیده شده ۲ ماه پیش
۴۵ پاسخ ثبت شده
اگر شاکی یا همراهان وی پس از وقوع حادثهای، با زور از رفتن مشتکیعنه از محل جلوگیری کنند تا پلیس برسد، آیا مرتکب جرم شدهاند؟ همچنین اگر عمل ارتکابی جرم نباشد بلکه موضوع مدنی باشد، آیا باز هم مسئولیتی متوجه آنان است؟ و اگر آنان به اشتباه تصور میکردند عمل طرف مقابل جرم است، آیا این اشتباه مسئولیت آنان را برطرف میکند؟
جمعبندی پاسخ وکلاهوش مصنوعی
توقیف اجباری افراد توسط اشخاص عادی اصولا غیرقانونی است و میتواند مسئولیت کیفری و مدنی داشته باشد، مگر اینکه واقعه جرم مشهود بوده و ممانعت صرفا در حد ضرورت و بدون خشونت برای تحویل به پلیس انجام شود. در اختلافات مدنی ممانعت جایز نیست و اشتباه در مجرمانه دانستن عمل نیز اصولا رافع مسئولیت نخواهد بود.
این یک قاعده کلی است و مجرمانه بودن یا نبودن اقدام شاکی به مشهود بودن جرم، میزان اعمال زور و اثبات سوءنیت بستگی دارد.
حمیدرضا قاسمیپاسخ اختصاصی به پروندهٔ شما
پاسخ هوشمند بنیاد وکلاهوش مصنوعی
مسئولیت کیفری ممانعت از خروج متهم
اصل بر این است که افراد عادی حق سلب آزادی دیگران را ندارند و جلوگیری قهری از تردد اشخاص در صورت فقدان مجوز و اثبات سوءنیت، میتواند مصداق توقیف غیرقانونی و دارای مسئولیت کیفری و مدنی باشد. تنها در مواردی که جرم مشهود واقع شده باشد، نگهداری شخص صرفا در حد ضرورت، بدون خشونت زائد و صرفا برای تحویل فوری به پلیس ممکن است قابل دفاع تلقی شود. اگر موضوع اولیه صرفا یک اختلاف مدنی باشد، اشخاص به هیچ وجه حق جلوگیری قهری ندارند و ورود خسارت به طرف مقابل مسئولیت مدنی میآورد. همچنین تصور اشتباه شاکی مبنی بر وقوع جرم نیز اصولا مانع و رافع این مسئولیت نخواهد بود.
منابع: قانون آیین دادرسی کیفری، مواد ۴۵ و ۵۰؛ قانون مسئولیت مدنی
این پاسخ بهصورت خودکار تولید شده و جای مشاورهی حقوقی با وکیل را نمیگیرد؛ پاسخهای وکلا در ادامه آمده است.
درود بر شما؛
اصل بر این است که اشخاص حق سلب آزادی تن دیگری را ندارند؛ اما اگر جلوگیری از خروج شخص صرفا به میزان ضرورت، بدون ایراد ضربوجرح و فقط برای تحویل فوری وی به ضابطان دادگستری باشد، در مواردی که جرم مشهود محقق است، با استناد به مواد ۴۵ و ۵۰ قانون آیین دادرسی کیفری، میتواند در حدود ضرورت قابل توجیه باشد. در غیر این صورت، توقیف یا ممانعت غیرقانونی از تردد، حسب مورد میتواند موجب مسئولیت کیفری و مدنی شود.
اگر موضوع اساسا واجد وصف کیفری نبوده و صرفا اختلاف حقوقی یا مدنی باشد، اشخاص حق جلوگیری از رفتوآمد طرف مقابل را ندارند و در صورت ورود خسارت، مسئولیت مدنی بر مبنای قانون مسئولیت مدنی نیز متوجه آنان خواهد بود. اشتباه شخصی شاکی در تصور مجرمانه بودن عمل نیز بهتنهایی رافع مسئولیت نیست، مگر اینکه شرایط قانونی اشتباه حکمی یا موضوعی مؤثر در مسئولیت احراز شود.
پاسخ نهایی هر پرونده منوط به بررسی این است که آیا واقعه از مصادیق جرم مشهود بوده، میزان و نحوه ممانعت چگونه انجام شده و اقدامات انجامشده در حدود ضرورت و متناسب با اوضاعواحوال بوده است یا خیر. همین تفاوتها میتواند نتیجه دعوا را کاملا تغییر دهد.
سلام پیرو سوال شما، اگر شاکی یا همراهانش با زور و بدون مجوز قانونی مانع خروج شخص شوند، اصل بر این است که میتواند مسئولیت کیفری داشته باشد؛ رفتار آنان، بسته به مدت و کیفیت جلوگیری، ممکن است با توقیف غیرقانونی موضوع ماده ۵۸۳ تعزیرات منطبق شود و این ماده برای آن حبس یک تا سه سال یا جزای نقدی مقرر کرده است. اگر موضوع اساسا اختلاف مدنی بوده و جرم مشهودی در کار نبوده، اشخاص عادی حق ندارند راسا شخص را به زور نگه دارند تا پلیس برسد؛ تشخیص جرم بودن موضوع با مرجع قضایی است، نه با تشخیص شخصی شاکی. البته اگر واقعا تجاوز فعلی یا خطر قریبالوقوع وجود داشته و اقدام آنان در مقام دفاع از خود یا دیگری، متناسب و ضروری بوده باشد، مقررات دفاع مشروع میتواند مانع مسئولیت کیفری شود؛ اما صرف «اشتباه در اینکه طرف مقابل مرتکب جرم شده» بهخودیخود مصونیت ایجاد نمیکند و باید دید این اشتباه، در شرایط پرونده، قابل قبول و همراه با قرائن معقول بوده یا خیر. بنابراین اگر جرمی واقع نشده و فقط تصور اشتباه آنان موجب سلب آزادی طرف مقابل شده باشد، اصل بر باقیبودن مسئولیت رفتار خودشان است و باید جداگانه از حیث توقیف غیرقانونی و در صورت ورود آسیب، حسب مورد ضربوجرح یا خسارت نیز بررسی شود.
* اصل بر این است که هیچ شخصی حق سلب آزادی دیگری را ندارد؛ بنابراین جلوگیری فیزیکی از رفتن فرد، اگر خارج از حدود قانون باشد، ممکن است برای بازدارنده مسئولیت کیفری یا مدنی ایجاد کند.
* اگر جرم مشهود واقع شده باشد، در برخی موارد قانون به شهروندان اجازه داده است تا برای تحویل متهم به ضابطان اقدام کنند؛ اما این اقدام باید ضروری، متناسب و فقط تا زمان حضور پلیس باشد و نباید با خشونت یا رفتار خارج از ضرورت همراه شود.
* اگر موضوع صرفا یک اختلاف حقوقی یا مدنی باشد (مثلا اختلاف قراردادی)، معمولا هیچ مجوزی برای نگه داشتن اجباری طرف مقابل وجود ندارد.
* اینکه شخص به اشتباه تصور کند عمل طرف مقابل جرم بوده است، بهتنهایی مسئولیت را از بین نمیبرد؛ دادگاه بررسی میکند که آیا این اشتباه موجه و قابل قبول بوده و رفتار انجامشده متناسب با اوضاع و احوال بوده است یا خیر.
در نتیجه، نگه داشتن فرد تا رسیدن پلیس فقط در شرایط خاص و با رعایت حدود قانونی قابل توجیه است و در غیر این صورت ممکن است خود منشا مسئولیت شود.
اگر موضوع، جرم مشهود باشد، قانون به شهروندان اجازه داده است که فقط در حد ضرورت و تا رسیدن پلیس، از فرار متهم جلوگیری کنند. مستند این موضوع بند «ت» ماده ۴۵ قانون آیین دادرسی کیفری است. بنابراین اگر بدون اعمال خشونت غیرضروری و صرفا برای تحویل متهم به ماموران، مانع خروج وی شده باشند، اصولا عمل آنان جرم محسوب نمیشود.
اما اگر موضوع اصلا جرم نبوده و صرفا یک اختلاف حقوقی یا مدنی باشد، یا بیش از حد ضرورت شخص را نگه داشته یا از زور نامتعارف استفاده کرده باشند، ممکن است حسب مورد با مسئولیت کیفری یا مدنی مواجه شوند. همچنین صرف اینکه بعدا معلوم شود جرمی واقع نشده، بهتنهایی موجب مسئولیت نیست؛ دادگاه بررسی میکند که آیا در زمان وقوع حادثه، تصور ارتکاب جرم و اقدام برای جلوگیری از فرار، متعارف و مبتنی بر قرائن بوده است یا خیر
نمایش ۴۱ پاسخ دیگر وکلا
محمدمهدی قنبری
۲ ماه پیش
کاراموز وکالت مرکز وکلای قوهقضاییه
۴.۹|۶۷مشاوره موفق
سلام
بله، ممکن است جرم باشد؛ اما پاسخ قطعی بستگی به این دارد که حادثه واقعا جرم مشهود بوده یا صرفا یک اختلاف مدنی، و اینکه میزان زور بهکاررفته چقدر بوده است.
اصل بر این است که توقیف، حبس یا جلوگیری از آزادی رفتوآمد اشخاص بدون مجوز قانونی ممنوع و قابل تعقیب کیفری است؛ از جمله میتواند مشمول عنوان توقیف یا حبس غیرقانونی شود.
در مواردی که جرم مشهود رخ داده و شرایط قانونی فراهم باشد، جلوگیری موقت از فرار متهم تا رسیدن ضابطان میتواند قابل توجیه باشد.
اگر بعدا معلوم شود که عمل طرف مقابل اصلا جرم نبوده و صرفا یک اختلاف مدنی بوده؛ مثلا اختلاف حساب، دعوای قراردادی، بدهی، اختلاف ملکی یا خسارت ساده، در این حالت شاکی و همراهان حق ندارند شخص را با زور نگه دارند.
با سلام
جلوگیری قهری اشخاص عادی از رفتن مشتکیعنه تا زمان حضور پلیس، در فرض فقدان مجوز قانونی، میتواند موجب مسئولیت کیفری و مدنی آنان باشد. این حکم در مواردی که اساسا عمل ارتکابی وصف کیفری نداشته و صرفا جنبه مدنی داشته باشد، به طریق اولی جاری است. همچنین اشتباه آنان در مجرمانه پنداشتن رفتار طرف مقابل، اصولا رافع مسئولیت نیست.
باسلام
اگر جرمی در حال وقوع یا بهتازگی واقع شده باشد و جلوگیری از فرار ضروری، فوری و متناسب باشد، احتمال موجه شناخته شدن اقدام بیشتر است.
اگر اساسا جرمی وجود نداشته یا اقدام شاکی نامتناسب بوده باشد، امکان مسئولیت کیفری و مدنی برای او وجود دارد.
اشتباه در تصور وقوع جرم فقط زمانی میتواند در مسئولیت اثرگذار باشد که اشتباهی متعارف و مبتنی بر قرائن معقول باشد؛ صرف ادعای اشتباه، مسئولیت را خودبهخود از بین نمیبرد.
سلام کاربر گرامی
اگر شخصی بدون مجوز قانونی، صرفا با زور یا تهدید مانع خروج دیگری از محل شود، حتی با هدف نگه داشتن او تا رسیدن پلیس، در برخی شرایط ممکن است عمل او واجد مسئولیت کیفری یا مدنی باشد و صرف نیت خیر، مصونیت ایجاد نمیکند. اگر رفتار طرف مقابل اصولا جرم نبوده و صرفا اختلافی مدنی باشد، توجیه این اقدام دشوارتر خواهد بود. همچنین اشتباه در تصور مجرمانه بودن عمل، فقط در شرایط خاص و با احراز «اشتباه قابل قبول» میتواند در مسئولیت مؤثر باشد، نه اینکه همیشه آن را از بین ببرد. برای بررسی جزییات از مشاوره تخصصی استفاده کنید
بله، جرم «حبس غیرقانونی» یا «منع از آزادی» محقق شده (ماده ۶۳۲ قانون مجازات اسلامی) حتی اگر قصد کمک به پلیس داشته باشید.
در فرض مدنی بودن، باز هم ممنوع است؛ حق ندارید شخصی را بازداشت کنید، مگر در جرم مشهود آن هم فقط تا رسیدن ماموران (ماده ۴۸ قانون آیین دادرسی کیفری).
اشتباه شما مسئولیت کیفری را برطرف نمیکند مگر اینکه اشتباه معقول و منطقی باشد (ماده ۱۵۵ قانون مجازات)، مثلا صحنه کاملا شبیه قتل باشد؛ در غیر این صورت، مسئول مدنی (جبران خسارت) دارید.
باسلام نگهداری متهم با توجه به اتهام متفاوت است گاهی فردی جرم مشهود انجام داده و فرار وی بیم احقاق حق معینی و مسلمی داشته باشد ولی در کل حبس افراد غیر قانونی است و صرف اینکه متهم است حق نگهداری وی وجود ندارد چه بسا این حبس بابت جرمی باشد که به ذهن میرسد ولی ثابت نگردد یا بحث مالی باشد که در این صرایط ممکن نیست و خلاف قانون است و پیگرددارد
سلام با نوجه به توضیحات شما و بر اساس قانون ، جرم کیفری توقیف و با حبس غیرقانونی محقق نشده است و موضوع جنبه کیفری نخواهد داشت .
برای تحقق جرم حبس غیرقانونی ، باید سوءنیت و قصد مجرمانه احراز و اثبات گردد که با توجه به توضیحات شما ، مرتکب هیچ گونه قصد مجرمانه ، مبنی بر توقیف غیرقانونی شخص وجود نداشته است پس موضوع جنبه کیفری نخواهد داشت
صرف جلوگیری از خروج شخص، حتی با تصور ارتکاب جرم، مجوز قانونی ندارد و ممکن است برای جلوگیریکنندگان مسئولیت کیفری یا مدنی ایجاد کند. اگر موضوع اساسا مدنی باشد، این مسئولیت پررنگتر است و اشتباه در تشخیص جرم بودن عمل نیز معمولا رافع مسئولیت نیست.
با سلام
با توجه به اینکه صرفا در جرایم مشهود تا رسیدن ظالبطین این اجازه را قانون داده و در غیر آن واجد وصف کیفری بازداشت غیر قانونی و محدودیت آزادی میباشد که البته باید ارکان مجرمانه خصوصا سوء نیت متهمین محرز شود که به نظر به قوت و ضعف ادله و شرایط و ادله و علم قاضی بستگی دارد .
.اگر از جرائم مشهود باشد رافع مسئولیت است
و اگر جرم نباشد و از جانب شما خسارتی به آن شخص وارد شده باشد.
میتواند از شما شکایت کیفری اعاده حیثیت کند و ادعای جبران خسارت مالی و معنوی مطرح کند.موفق باشید 🌹
چنانچه جلوگیری با زورباشد ، جرم بوده تحت عنوان (حبس و بازداشت غیرقانونی یا تهدید)؛
حتی اگر عمل مذکور حقوقی و مدنی باشد(یعنی فاقد وصف کیفری بوده باشد ) ؛ اشتباه در جرم بودن عمل، رافع مسئولیت کیفری نمیباشد.
توقف اجباری متهم بدون زور و متناسب، در صورت فرار، جرم نیست، اما در غیر این صورت بازداشت غیرقانونی است. اشتباه در تشخیص جرم، مسئولیت را برطرف نمیکند مگر موجه و معقول باشد.
درود و احترام. اگر حادثه اتفاق افتاده جرم مشهود باشد مثل تصادف یا سرقت، عنوان وصف کیفری ندارد، در غیر این مورد، جرم توقیف غیرقانونی با مجازات حبس از ۱ تا ۳ سال حبس یا جزای نقدی، اتفاق افتاده است. موفق باشید.
سلام اگر اقدام فقط برای تحویل سریع متهم به پلیس و بدون اعمال خشونت زائد باشد ممکن است قابل دفاع باشد. اما نگهداری غیرمجاز یا وارد کردن ضرب و جرح بیش از حد موجب مسئولیت کیفری و مدنی خواهد بود.
با سلام خیر اشتباه رافع مسئولیت نیست.
در جرایم عادی که نه علیه امنیت داخلی است و نه مستوجب سلب حیات یا حبس ابد حقی برای توقیف متهم ندارید و فقط میبایست استنداد از ضابط دادگستری نمایید.
اگر فقط برای تحویل سریع به پلیس و بدون خشونت زائد باشد، ممکن است قابل دفاع باشد؛ اما هرگونه نگهداری یا ضرب و جرح بیش از حد، مسئولیت کیفری و مدنی میآورد
سلام، جلوگیری با زور مصداق جرم «توقیف غیرقانونی» است و مسئولیت کیفری دارد( غیر از جرایم مشهود) حتی اگر موضوع اصلی صرفا مدنی باشد. اشتباه در جرم بودن عمل هم رافع مسئولیت نیست.
سلام عرض ادب توقف اجباری دیگران در جرایم غیرمشهود جرم است با توجه به توضیحات به نظر نیاز به اثبات سوء نیت وجود دارد در غیر اینصورت وصف کیفری ندارد. موفق باشید
باسلام،توقیف یا سلب آزادی اشخاص بدون مجوز قانونی و توسط افراد فاقد صلاحیت، در صورت تحقق شرایط قانونی، جرم محسوب میشود و میتواند موجب مسئولیت کیفری مرتکب شود.
سلام و وقت بخیر
اگر از جرائم مشهود باشد رافع مسئولیت است
و اگر جرم نباشد و از جانب شما خسارتی به آن شخص وارد شده باشد.
میتواند از شما شکایت کیفری اعاده حیثیت کند و ادعای جبران خسارت مالی و معنوی مطرح کند.
بله، اگر افراد بدون مجوز قانونی با زور مانع رفتوآمد شخص شوند، ممکن است حسب مورد مسئولیت کیفری (مانند سلب آزادی یا اجبار غیرقانونی) یا مدنی پیدا کنند، حتی اگر قصدشان نگه داشتن فرد تا رسیدن پلیس باشد.
اگر موضوع اساسا جنبه مدنی داشته باشد، این اقدام توجیه قانونی ندارد و اشتباه در تصور مجرمانه بودن عمل طرف مقابل نیز بهتنهایی رافع مسئولیت نیست؛ هرچند ممکن است در ارزیابی سوءنیت توسط دادگاه مؤثر باشد.
سعید نقدی
۲ ماه پیش
وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری
۵|۳۱مشاوره موفق
هیچکس حق توقیف اجباری کس دیگر را حتی به ظن ارتکاب جرم ندارد. در صورت ارتکاب ، فاعل این اقدام مجرم تلقی می شود.
باسلامو مهر. اکر در جرایم مشهودی باشد که قانونگذار مداخله افراد را مجاز شمرده خیر ولی اگر مثلا یک جرم ساده مثل فحاشی باشد و کسی هم حضور بعنوان شاهد نداشته باشد بله توقیف غیرقانونی میباشد.
