سلام وقتتون بخیر. شخصی به منع تعقیب ما اعتراض کرده و پرونده به کیفری ۲ ارسال شده است. قاضی قبلا ابلاغیهای ارسال کرد که باید قسم بخوریم، اما ما قسم نخوردیم. طرف مقابل حاضر است قسم بخورد که مورد ضربوجرح عمدی، تهدید و توهین قرار گرفته و شکستگی دو دندان و کبودی چشم دارد. پرونده به دلیل نقص به دادیاری دادسرای شعبه اول ارسال شد. ما که سه برادر با وکیل بودیم، دفاع کردیم که کمبینا و کمشنوا هستیم و امکان ضربه زدن نداریم. پرونده دوباره به کیفری ۲ ارسال شد و این بار قاضی فقط ابلاغیهای با عنوان شکایت ضربوجرح عمدی ارسال کرده است. آیا این بار قاضی دوباره به منع تعقیب ما رای صادر خواهد کرد؟ طرف مقابل شاهد ندارد و تنها مدارک، گواهیهای پزشکی قانونی هستند که عدم کفایت ادله اثباتی را نوشتهاند.
این پاسخ بهصورت خودکار و بر اساس میزان جزئیات در ابتدا آمده است، نه بهعنوان تأیید محتوای آن.
پاسخ توسط یکی از وکلای بنیاد وکلا
با توجه به توضیحاتی که ارائه دادید، پرونده شما در مرحله حساسی قرار دارد. برای تحلیل وضعیت، باید چند نکته حقوقی مهم را مدنظر قرار دهید:
۱. موضوع «لوث» و «قسامه»
در پروندههای ضرب و جرح، اگر دلیل قطعی (مانند شاهد یا فیلم دوربین) وجود نداشته باشد، اما قرائن و شواهدی وجود داشته باشد که ظن (گمان) قوی برای قاضی ایجاد کند که جرم توسط متهم انجام شده، اصطلاحا وضعیت «لوث» ایجاد میشود. در حالت لوث، نوبت به «قسامه» میرسد.
اگر قاضی قبلا ابلاغیه برای قسم صادر کرده، یعنی پرونده را از موارد «لوث» تشخیص داده است.
در جراحات، اگر شاکی ۵۰ قسم بخورد (یا طبق ضوابط تعداد مشخصی قسم یاد کند)، میتواند محکومیت شما را بگیرد.
اینکه شما قسم نخوردهاید و طرف مقابل حاضر به قسم خوردن است، امتیاز بزرگی برای شاکی محسوب میشود و میتواند منجر به نقض قرار منع تعقیب شود.
۲. مدارک پزشکی قانونی
گواهی پزشکی قانونی به تنهایی ثابت نمیکند که چه کسی ضربه را زده است؛ بلکه فقط تایید میکند که جراحتی وجود دارد. جمله «عدم کفایت ادله اثباتی» که در دادسرا نوشته شده، به این معناست که دادیار نتوانسته رابطه مستقیم بین شما و آن جراحات را پیدا کند. اما قاضی دادگاه کیفری ۲ این اختیار را دارد که نظر دادیار را نپذیرد و پرونده را برای تحقیقات بیشتر یا صدور قرار جلب به دادرسی برگرداند.
۳. دفاعیه کمبینایی و کمشنوایی
اینکه شما و برادرانتان ادعای معلولیت یا ناتوانی جسمی کردهاید، یک دفاعیه محسوب میشود. اما:
اگر پزشکی قانونی یا کمیسیون پزشکی تایید نکند که این ناتوانی مانع از انجام ضرب و جرح بوده، این دفاع رد میشود.
صرف داشتن عینک یا سمعک مانع از درگیری فیزیکی تلقی نمیشود، مگر اینکه نقص عضو بسیار شدید باشد.
۴. چرا دوباره ابلاغیه صادر شده است؟
اینکه پرونده دوباره به کیفری ۲ برگشته و ابلاغیه جدید صادر شده، نشاندهنده این است که قاضی دادگاه هنوز متقاعد به بیگناهی شما نشده است. ارسال ابلاغیه با عنوان «شکایت ضرب و جرح عمدی» یعنی قاضی در حال بررسی ماهوی پرونده است تا تصمیم بگیرد که:
آیا قرار منع تعقیب را تایید کند؟ (پرونده بسته شود)
یا اینکه قرار را نقض کند و برای شما حکم صادر کند (قرار جلب به دادرسی).
احتمال صدور دوباره منع تعقیب
پیشبینی رای قاضی غیرممکن است، اما دو سناریو وجود دارد:
سناریوی اول: اگر قاضی تشخیص دهد که شرایط «لوث» برقرار نیست و شاکی هیچ شاهدی ندارد و دفاعیات شما (ناتوانی جسمی) را موجه بداند، قرار منع تعقیب را تایید میکند.
سناریوی دوم: اگر قاضی با توجه به اصرار شاکی و آمادگی او برای قسامه، همچنان معتقد به «لوث» باشد، ممکن است قرار منع تعقیب را نقض کرده و شما را محکوم به پرداخت دیه کند.
در فرضی که پس از اعتراض شاکی، پرونده برای رفع نقص به دادسرا اعاده و مجددا به دادگاه کیفری دو ارسال شده است، صدور مجدد قرار منع تعقیب یا تصمیم قضایی دیگر، منوط به بررسی تکمیل تحقیقات و میزان کفایت ادله است و نمیتوان با قطعیت پیشبینی کرد.
صرف گواهی پزشکی قانونی، بدون تعیین انتساب صدمات به متهمان و بدون وجود قرائن و ادله مؤثر دیگر، معمولا برای احراز بزه ضربوجرح کافی نیست؛ زیرا گزارش پزشکی قانونی صرفا وقوع و نوع آسیب را اثبات میکند نه مرتکب جرم را. مطابق ماده ۱۶۰ قانون مجازات اسلامی، ادله اثبات جرم شامل اقرار، شهادت، قسامه، سوگند در موارد مقرر قانونی و علم قاضی است و برابر ماده ۲۱۱ همان قانون، علم قاضی باید از مستندات بین و قابل استناد حاصل شود.
در صورت عدم کفایت ادله، مطابق ماده ۲۶۵ قانون آیین دادرسی کیفری، قرار منع تعقیب صادر میشود. همچنین اعتراض به قرار منع تعقیب تابع مواد ۲۷۰ و ۲۷۴ همان قانون است و دادگاه در صورت نقص تحقیقات میتواند تکمیل تحقیقات را دستور دهد.
سؤال مهم این است: با توجه به وجود ادعای آسیب جسمانی، وضعیت جسمی متهمان و احتمال استناد طرف مقابل به قسامه یا سایر قرائن، آیا دفاع فعلی شما بهگونهای تنظیم شده که انتساب فعل مجرمانه را از حیث عنصر مادی و معنوی جرم مخدوش کند یا نیاز به ارائه دفاع تخصصی و مستند در مرحله رسیدگی کیفری وجود دارد؟
بسم تعالی
با توجه به عدم وجود شاهدان و فقط وجود گواهی پزشکی که صرفا آسیب شخص را نشان میدهد نه ضرب جرح توسط شما و با توجه به نقص عضو شما احتمال صدور رای منع تعقیب مجدد وجود دارد ولیکن در نظر داشته باشید اگر ان شخص قسم بخورد ولی شما از قسامه امتناع کنید ممکن محکوم شوید در نتیجه همه چیز به رای و نظر قاضی بستگی دارد .
اینکه «این بار هم حتما قاضی رای منع تعقیب میدهد یا نه» از روی توضیح شما قطعی قابل پیشبینی نیست؛ ولی منطق رسیدگی در آیین دادرسی کیفری این است که بعد از اعتراض شاکی به قرار منع تعقیب، دادگاه کیفری دو موضوع را مجدد رسیدگی میکند و یکی از دو مسیر را میرود: یا اعتراض را وارد میداند و قرار منع تعقیب را نقض میکند و سپس قرار جلب به دادرسی/رسیدگی ماهوی میدهد، یا اعتراض را وارد نمیداند و قرار منع تعقیب را تایید میکند
با توجه به عدم شاهد و فقط وجود گواهی پزشکی (که صرفا آسیب را نشان میدهد نه ضرب توسط شما)، و با توجه به نقص عضو شما، احتمال صدور رای منع تعقیب مجدد وجود دارد. اما قاضی ممکن است برای احراز نهایی به کارشناسی ارجاع دهد.
اگر قسم را رد کنید و طرف مقابل قسم بخورد شما محکوم خواهید شد
صرف نظر از قسم با توجه به اینکه میفرمایید شاهد و مستند و .... وجود ندارد منع تعقیب مجدد صادر می گردد.
اگر ادله ای در پرونده نباشد و قاضی برای صدور حکم قرار اتیان سوگند صادر کرده باشد و شما سوگند نخورید و شاکی قسم یاد کند تنها به پرداخت دیه محکوم می شوید .
قابل پیشبینی نیست که قاضی دوباره منع تعقیب بدهد، چون نظر نهایی بعد از رسیدگی حضوری و ارزیابی مجموع ادله است.
اگر تنها ادله شاکی گواهی پزشکی قانونی باشد و دلیل مستقلی برای انتساب ضربوجرح به شما وجود نداشته باشد، احتمال منع تعقیب یا برائت وجود دارد.
نکته مهم این است که پزشکی قانونی فقط «وجود آسیب» را ثابت میکند نه «فاعل حادثه» را؛ پس اگر شاهد و قرینه مؤثر علیه شما نباشد، پرونده از نظر ادله ضعیف است.
صرف ارسال پرونده به دادگاه کیفری دو به معنای نقض قرار منع تعقیب نیست. اگر همچنان دلیل کافی، شاهد یا سایر ادله اثباتی وجود نداشته باشد، دادگاه میتواند قرار منع تعقیب را تایید کند. اما پیشبینی نتیجه قطعی ممکن نیست و قاضی با بررسی مجموع ادله، از جمله نظریه پزشکی قانونی و دفاعیات طرفین، تصمیم خواهد گرفت.
با توجه به فقدان بینه، اجرای قسامه (سوگند) تعیینکننده است؛ اگر شاکی قسم یاد نکند و سایر ادله برای قاضی علمآور نباشد، دادگاه وفق اصل برائت حکم به تبرئه شما صادر خواهد کرد.
پاسخهای عمومی، مدارک و تاریخها و شرایط خاصِ شما را نمیبینند. در یک مشاورهٔ تلفنی، وکیل روی همین پرونده با شما صحبت میکند و قدم بعدی را مشخص میکند.
ثبتنام لازم نیست؛ فقط شمارهٔ موبایل، آن هم فقط برای همین مشاوره.
پرسش حقوقی خودتان را بپرسید
پرسش خود را ثبت کنید تا وکلای بنیاد وکلا پاسخ بدهند — ثبت پرسش رایگان است.ثبت پرسش حقوقی
