فعالیت من در حوزه تولید محتوا (متن، تصویر و ویدیو) است. آیا میتوانم برای رعایت قوانین حق مؤلف، به عرف جامعه و رویه رایج بین تولیدکنندگان محتوا استناد کنم؟ به عبارت دیگر، آیا «عرف جامعه» یا «رویه رایج بین تولیدکنندگان محتوا» میتواند دفاع حقوقی معتبری در برابر ادعای نقض حق مؤلف باشد و استناد به اینکه اکثر تولیدکنندگان محتوا بدون اجازه از آثار دیگران استفاده میکنند، توجیه قانونی برای ادامه همان رویه محسوب شود؟
تولیدشده با هوش مصنوعی بنیاد وکلا — پاسخ وکیل نیست
این متن را هوش مصنوعی نوشته است و ممکن است دقیق یا کامل نباشد؛ پاسخهای وکلا در ادامهٔ همین صفحه آمده است.
خیر؛ عرف جامعه یا رویه رایج تولیدکنندگان محتوا هیچگونه دفاع حقوقی معتبری در برابر ادعای نقض حق مؤلف نیست و نمیتواند مسئولیت قانونی را از شما سلب کند.
طبق قانون حمایت از حقوق مؤلفان، مصنفان و هنرمندان (مصوب ۱۳۴۸) و قانون حمایت از پدیدآورندگان نرمافزارهای رایانهای، استفاده از آثار دیگران بدون اخذ مجوز از صاحب اثر، صرفنظر از اینکه چه تعداد از افراد جامعه همان رویه را دنبال میکنند، نقض حق مؤلف محسوب میشود. در حقوق ایران، عرف تنها در مواردی که قانون صراحتاً به آن ارجاع داده، معتبر است و نمیتواند حکم صریح قانون را نقض کند.
برای پیشگیری از مسئولیت حقوقی، پیش از استفاده از هر اثری مجوز کتبی از صاحب آن دریافت کنید، از آثار دارای مجوز آزاد (Creative Commons) استفاده کنید، یا محدودیتهای استفاده منصفانهای را که قانون صراحتاً مجاز شمرده رعایت نمایید.
۵ پاسخ از وکلا و کارشناسان حقوقی
کاملترین پاسخ
این پاسخ بهصورت خودکار و بر اساس میزان جزئیات در ابتدا آمده است، نه بهعنوان تأیید محتوای آن.
باسلام؛ اگر رفتاری در قانون دارای ضمانت اجرای قانونی باشد، صرف اینکه افراد زیادی آن را انجام میدهند، موجب مباح یا قانونی شدن آن رفتار نمیشود.
برای مثال، نصب نوشتههایی مانند «پارک = پنچری» در معابر، صرفا به دلیل رواج آن، مجاز محسوب نمیشود و در صورت وجود شرایط قانونی، میتواند قابل پیگرد باشد.
بنابراین رواج یک رفتار، بهتنهایی دلیل بر قانونی بودن آن نیست و باید مشروعیت یا ممنوعیت رفتار بر اساس قانون و ضمانت اجرای مقرر بررسی شود.
اینکه یک رفتار خلاف قانون بین افراد زیادی رایج باشد را نمیتوان عرف قلمداد کرد، باید دقت نمود که قانون در برخی موارد برای جلوگیری از همین رفتارهای غلط وضع میشود تا از رواج آنها جلوگیری نماید.
علاوه بر این عرف نمیتواند خلاف قانون آمره مصداق داشته باشد و تنها در اموری که قانونگذار سکوت کرده یا آنرا به عرف ارجاع داده معتبر خواهد بود.
از متن مواد قانون حمایت حقوق مولفان، مصنفان و هنرمندان و قوانین دیگر حوزه مالکیت ادبی-هنری به خوبی مشخص است که روح قانون بر حمایت از حقوق مادی و معنوی افراد استوار شده و تنها در بخش حقوق مادی اجازه واگذاری را به صاحب اثر داده و حقوق معنوی را حتی با اجازه پدیدآورنده نیز غیرقابل انتقال دانسته است.
نقض این حقوق که گاه از سوی افراد صورت میپذیرد و با تبعات قانونی مواجه نمیشود را نباید به اغماض قانونگذار یا تجویز چنین امری سرایت داد، بلکه این موضوع بیشتر به ناآگاهی افراد از حقوق خود برمیگردد.
حتی اینکه یک پدیدآورنده به نقض حقوق خود از سوی شخص دیگری اعتراض نکرده هم نمیتواند دفاعی در برابر پیگیری حقوق وی علیه شخص دیگری باشد، زیرا قانونگذار اجازه داده پدیدآورنده حقوق مادی خود را به شخص دیگری واگذار یا اجازه استفاده از آن را به شخصی داده و به شخص دیگری ندهد.
بهتر است یا از آثار عمومی استفاده کرده و یا برای استفاده از آثار دیگران از آنها اجازه بگیرید.
اگر امری در قانون دارای ضمانت اجراست، صرف اینکه افراد زیادی به آن پایبند نیستند، دلیل نمیشود که رفتار شما مباح گردد.
برای مثال در سطح شهر زیاد با این تهدید روبرو میشویم: پارک=پنچری. نصب چنین نوشتهای قابل پیگرد قانونی است و نمیتوان گفت چون بسیاری از خانهها و مغازهها این عبارت را نصب میکنند، پس دیگر این عمل مباح است و خلاف نیست.
موفق باشید.
خیر، صرف عرف رایج بین تولیدکنندگان محتوا یا اینکه افراد زیادی چنین کاری انجام میدهند، بهتنهایی دفاع قانونی محسوب نمیشود.
ملاک، قوانین حق مؤلف و شرایط استفاده از اثر است. اگر استفاده از اثر دیگری بدون مجوز یا خارج از موارد مجاز قانونی باشد، رایج بودن آن در جامعه موجب مشروعیت پیدا کردن عمل نمیشود.
پاسخهای عمومی، مدارک و تاریخها و شرایط خاصِ شما را نمیبینند. در یک مشاورهٔ تلفنی، وکیل روی همین پرونده با شما صحبت میکند و قدم بعدی را مشخص میکند.
ثبتنام لازم نیست؛ فقط شمارهٔ موبایل، آن هم فقط برای همین مشاوره.
پرسش حقوقی خودتان را بپرسید
پرسش خود را ثبت کنید تا وکلای بنیاد وکلا پاسخ بدهند — ثبت پرسش رایگان است.ثبت پرسش حقوقی