بنیاد وکلا
پشتیبانی و رزرو مشاوره ۴۲۸۱۸ - ۰۲۱
۴۲۸۱۸ - ۰۲۱

لطفاً اتصال اینترنت خود را بررسی کنید.

آیا حکم تخلیه مستاجر در زمین بدون مالک قانونی است؟

پرسیده شده ۱ سال پیش ۱۵ پاسخ ثبت شده

فردی که پرونده‌های متعدد زمین‌خواری دارد، از طرف اراضی ملی زمینی به او واگذار می‌شود یا اجاره می‌دهند برای فروش تیرچه و بلوک. اما ایشان زمین را به نفر سوم اجاره می‌دهد و به صورت شفاهی قرارداد ده ساله می‌بندند چون مستاجر شغلش تعویض لاستیک ماشین سنگین است. حالا بعد از گذشت سه سال حکم تخلیه مستاجر را گرفته و این در حالی است که مستاجر پشت آن زمین را ساخته و مالکی ندارد. اکنون حکم تخلیه صادر شده است و مستاجر در زمینی ساخت و ساز کرده که مالکی ندارد. تکلیف مستاجر چیست؟

جمع‌بندی پاسخ وکلا هوش مصنوعی

اجاره دادن اراضی ملی به شخص ثالث بدون موافقت اداره مربوطه بی‌اعتبار است و مستاجر در گام نخست باید وقوع اجاره شفاهی را اثبات کند. همچنین امکان پیگیری برای مطالبه ارزش ساخت‌وسازها یا اعتراض به روند اجرا وجود دارد.

این چارچوب کلی انتقال اراضی واگذاری است، اما وضعیت شما به داشتن مجوز انتقال و محدوده دقیق ساخت‌وساز بستگی دارد.

پاسخ هوشمند بنیاد وکلا هوش مصنوعی

تکلیف مستاجر در اراضی ملی و ساخت‌وساز بدون سند

زمین بدون مالک وجود ندارد و اراضی معمولا دولتی، عمومی یا خصوصی هستند. اگر مستاجر اول بدون اجازه کتبی مراجع دولتی زمین را اجاره داده باشد، این توافق معتبر نیست و مستاجر فعلی ابتدا باید وقوع قرارداد اجاره شفاهی را در دادگاه اثبات کند. در صورت صدور حکم تخلیه، فردی که با حسن نیت اقدام به ساخت بنا کرده می‌تواند دعوای مطالبه ارزش مستحدثات را علیه اجاره‌دهنده مطرح کند. علاوه بر این، امکان پیگیری اعتراض ثالث اجرایی یا مراجعه مستقیم به منابع طبیعی برای تعیین تکلیف بنا و اجاره قانونی آن وجود دارد.

منابع: قانون مدنی، قانون حفاظت و بهره‌برداری از جنگل‌ها و مراتع

این پاسخ به‌صورت خودکار تولید شده و جای مشاوره‌ی حقوقی با وکیل را نمی‌گیرد؛ پاسخ‌های وکلا در ادامه آمده است.

۱۵ پاسخ از وکلا و کارشناسان حقوقی

پاسخ برتر ۱ سال پیش
محمدمهدی قنبری
محمدمهدی قنبری

کاراموز وکالت مرکز وکلای قوه‌قضاییه

۴٫۹ · ۶۷ مشاوره موفق

سلام

نتیجه فشرده
۱) اجاره‌‌ای که شخص «A» (واگذار‌گیرنده اراضی ملی) بدون اجازه مالک اصلی زمین (اداره کل منابع طبیعی یا سازمان راه و شهرسازی) با شخص «B» (گاری‑لاستیک) منعقد کرده، از حیث قانون «بی‌اعتبار» است؛ چون طبق ماده آیین‌نامه واگذاری اراضی ملی و ماده قانون مدنی، انتقال حق انتفاع یا اجاره مجدد اراضی دولتی نیازمند موافقت کتبی‌ مالک رسمی است. بنابراین حکم تخلیه که به استناد «عدم مالکیت یا عدم اذن» صادر شده صحیح است و اجرا خواهد شد.

۲) با این حال مستاجر مغرور (B) که به حسن‌نیت سرمایه‌گذاری و بنا احداث کرده، کاملا دست خالی نمی‌ماند؛ می‌تواند قبل از اجرای حکم یا حداکثر همزمان با اجرای احکام:
• دعوای «مطالبه ارزش اعیانی و مستحدثات» علیه طرف قرارداد خود (A) طرح کند.
• تقاضای «اعتراض ثالث اجرائی» یا «توقیف عملیات اجرا تا ارزیابی کارشناسی بنا» را بدهد.
• یا مستقیما ‌به اداره منابع طبیعی مراجعه و طبق قانون حفاظت و بهره‌برداری اراضی ملی درخواست خرید/اجاره زمینی را که اعیانی روی آن است بنماید؛ سازمان رقبه/منابع طبیعی معمولا قیمت‌گذاری می‌کند و چنانچه B حاضر به پرداخت باشد حق اولویت خواهد داشت.

۳) اگر B نتواند یا نخواهد زمین دولتی را خرید/اجاره کند، اداره منابع طبیعی (مالک اصلی) اختیار دارد:
الف) بنا را مالک شود و به B «قیمت روز مصالح و اجرت‌العمل» را بپردازد
ب) یا دستور قلع بنا را بدهد؛ در این صورت B باید قلع کند ولی حق دارد مصالح قابل جداشدن را ببرد.

۴) مطالبه «حق کسب و پیشه یا سرقفلی» برای B منتفی است؛ زیرا
• اجاره‌نامه بعد از ۱۳۷۶ منعقد شده و «قانون روابط موجر و مستاجر ۱۳۷۶» حکم می‌کند حق کسب و پیشه فقط با شرط نوشته‌ شده در قرارداد ایجاد میشود.
• قرارداد شفاهی بوده و صراحتی بر پرداخت چنین حقی ندارد.

۵) اگر B در مهلت قانونی (۲۰ روز از زمان اطلاع) نسبت به حکم تخلیه «اعتراض ثالث» کند و دادگاه تشخیص دهد اخراج فوری موجب تلف یا خسارت سنگین به اعیانی او می‌شود، می‌تواند طبق ق.آ.د.م اجرای حکم را تا تعیین تکلیف دعوای اعیانی متوقف کند.

────────────────────────────
نقشۀ عملی برای مستاجر (B)
────────────────────────────
۱) مراجعه فوری به دفتر خدمات قضایی و تقدیم «دادخواست مطالبه قیمت اعیانی و مخارج» به طرفیت A (و عنداللزوم اداره منابع طبیعی به عنوان مالک اصلی).
۲) همزمان، درخواست «صدور دستور موقت توقف اجرا یا تحدید اجرا تا ارزیابی بنا» به استناد ق.آ.د.م.
۳) تقاضای کارشناسی رسمی برای برآورد: ارزش بنا، هزینه احداث، اجرت‌المثل ایام تصرف.
۴) چنانچه اداره منابع طبیعی حاضر به تملک بنا با قیمت‌گذاری نشود، لایحه‌ای بنویسد که «مصالح قابل انتقال» را اجازه دهند ببرد.
۵) اگر در نهایت بنا قلع شد ولی A متمکن بود، با حکم دادگاه می‌تواند خسارت خود را از اموال او وصول کند (توقیف حساب، خودرو، …).

────────────────────────────
جمع‌بندی
حکم تخلیه، به سبب بی‌اعتباری اجاره ثانوی، درست و قابل اجراست؛ اما مستاجر می‌تواند:
الف) از موجر ظاهری (A) قیمت بنا و هزینه‌هایش را بگیرد،
ب) یا با اولویت، زمین را از اداره دولتی صاحب ملک اجاره یا خرید نماید.
در هر دو حالت، اقدام فوری برای «اعتراض ثالث اجرائی و درخواست کارشناسی اعیانی» ضروری است تا قبل از تخریب یا تخلیه، حق او تثبیت گردد.

زهرا رحیمی لولویی
زهرا رحیمی لولویی تأیید‌شده
۱ سال پیش

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹ · ۱٬۸۳۲ مشاوره موفق

سلام مستاجر باید اجاره شفاهی ملک را اثبات کند.

محمدباقر سلیمانگلی ۱ ماه پیش

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه‌قضاییه

۴٫۹ · ۸۵ مشاوره موفق

با سلام با توجه به اینکه ملک متعلق به منابع طبیعی بود کشی حق واگذاری و انتفاع از ان بدون مجوز را ندارد

بهنام رفیعی ساران
بهنام رفیعی ساران تأیید‌شده
۷ ماه پیش

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۷ · ۳٬۳۹۷ مشاوره موفق

سلام

ابتدا باید اجاره شفاهی ملک اثبات شود

نمایش ۱۱ پاسخ دیگر وکلا بستن پاسخ‌های بیشتر
محمدرضا توکلی ۱ سال پیش

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹ · ۱٬۰۵۷ مشاوره موفق

با سلام هر زمینی دارای مالک است ، اعم از خصوصی و دولتی و عمومی

حسین مظاهری تهرانی ۱ سال پیش

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹ · ۱٬۸۵۱ مشاوره موفق

با سلام
مستاجر بایستی اجاره شفاهی ملک را اثبات نماید.

زهرا فرج ۴ هفته پیش

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه‌قضاییه

۵٫۰ · ۸۱ مشاوره موفق

قرارداد اجاره شفاهی می بایست از جانب مستاجر اثبات گردد.

مجتبی ایروانی ۱ سال پیش

کارشناس ارشد حقوق

۴٫۷ · ۲۳ مشاوره موفق

سلام با توجه به سوال شما درمحکمه اظهارات باید اثبات کردد موفق باشید

علیرضا زرینه پور ۱ سال پیش

کاراموز وکالت مرکز وکلای قوه‌قضاییه

۴٫۸ · ۲۵ مشاوره موفق

بادرود
اگر اجازه انتقال عین مستاجره به غیر داشته باشد نافذ است

سعید قیطانی ۱ سال پیش

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹ · ۷۵۶ مشاوره موفق

سلام
ابتدا باید وجود قرارداد اجاره اثبات شود

مرتضی حاتمی فر ۱ سال پیش

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹ · ۱۵۶ مشاوره موفق

درود مستاجر می بایست اجاره شفاهی ملک را اثبات نماید

حسن آرین پور ۱ سال پیش

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰ · ۲۱۰ مشاوره موفق

با سلام و عرض ادب ،مستاجر باید اجاره شفاهی ملک را اثبات کند

محمد اکبری ۱ سال پیش

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه‌قضاییه

۴٫۹ · ۱۱۰ مشاوره موفق

عرض سلام و احترام،اجاره شفاهی ، بایستی توسط مستاجر اثبات گردد.

ندا السادات روناسی ۴ ماه پیش

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۸ · ۱۷۱ مشاوره موفق

با سلام
مستاجر باید اجاره شفاهی ملک را اثبات نماید.

داود فروغی ۱ سال پیش

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه‌قضاییه

۴٫۹ · ۷۱ مشاوره موفق

سلام ابتدا باید قرارداد اجاره اثبات شود

۲۳۹ وکیل متخصص خلع ید و تخلیه آنلاین‌اند

پرسش خود را بفرستید؛ اولین وکیل آزاد در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهد.

پرسش حقوقی دیگری دارید؟

پرسش خود را رایگان مطرح کنید؛ وکلا و کارشناسان حقوقی بنیاد وکلا در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهند.

پرسش جدید