خدمت تنظیم دادخواست · خانواده
دادخواست مطالبهٔ نفقهٔ ایام زوجیت با صدور قرار تأمین خواسته
وکیل پایه یک دادگستری برای پروندهٔ شما می‌نویسد؛ قیمت و زمان تحویل را پیش از پرداخت از خودِ او می‌گیرید
نفقهٔ ایام زوجیت یعنی هزینهٔ متعارف زندگی زن در عقد دائم — مسکن، خوراک، پوشاک، درمان و اثاث — که به حکم ماده ۱۱۰۶ قانون مدنی بر عهدهٔ شوهر است و زن میتواند نفقهٔ گذشته را هم مطالبه کند (ماده ۱۲۰۶). وقتی شوهر نمی‌پردازد و نگرانید تا صدور حکم، حقوق یا اموالش را جابه‌جا کند، همراه دادخواست نفقه، قرار تأمین خواسته می‌خواهید تا معادل طلب شما همین حالا توقیف شود. در این خدمت، وکیل پایه یک دادگستری این دادخواست را برای پروندهٔ شما تنظیم میکند: نفقهٔ معوقه را ماه‌به‌ماه و با مبلغ معلوم می‌نویسد، مرجع درست (دادگاه خانواده یا دادگاه صلح) را انتخاب میکند و بند تأمین خواسته و مالِ قابل توقیف را طوری تنظیم میکند که قرار بدون معطلی صادر و اجرا شود.
وکیل را انتخاب کنید و رایگان با او گفتوگو کنید؛ تا قیمت را نپذیرید، پرداختی در کار نیست.
- گرفتن قیمت و زمان تحویل هیچ تعهدی ایجاد نمی‌کند
- متن دادخواست نفقه برای پروندهٔ شما نوشته میشود، نه فرم آماده
- تحویل در همان گفتوگو؛ اصلاح تا ثبت در دفتر خدمات قضایی
روند سفارش تنظیم دادخواست
- ۰۱شرح پرونده
روی دکمهٔ «درخواست تنظیم دادخواست» میزنید و در چند خط مینویسید عقد کِی بوده، آخرین ماهی که خرجی گرفته‌اید کدام است، الان کجا و با چه کسی زندگی می‌کنید و از دارایی شوهر چه می‌دانید. شمارهٔ موبایل تأیید میشود؛ پیش از پرداخت هیچ تعهدی ندارید.
- ۰۲استعلام قیمت و زمان از خود وکیل
وکیل شرح شما را میخواند، اگر لازم باشد دربارهٔ سند نکاح، تاریخ ترک منزل یا مدارک درآمد شوهر سؤال میکند و قیمت و زمان تحویل را اعلام میکند. اگر موافق بودید، همان‌جا پرداخت می‌کنید.
- ۰۳تحویل دادخواست
متن دادخواست نفقه و تأمین خواسته در همان گفتوگو تحویل داده میشود و تا ثبت در دفتر خدمات قضایی می‌توانید اصلاحات را با وکیل در میان بگذارید.
خروجی خدمت
در این خدمت چه چیزی دریافت می‌کنید؟
- دادخواست اختصاصی پروندهٔ شما
متن کامل دادخواست با دو خواستهٔ جدا: مطالبهٔ نفقهٔ معوقه از تاریخ معین تا تاریخ معین با مبلغ تقویم‌شده و درخواست تعیین نفقهٔ جاری، به‌علاوهٔ ستون «صدور قرار تأمین خواسته»؛ به‌همراه دلایل، منضمات و مواد قانونی هر خواسته — آمادهٔ ثبت در دفتر خدمات الکترونیک قضایی.
- انتخاب مرجع و مبنای تأمین خواسته
وکیل تشخیص میدهد پروندهٔ شما به دادگاه خانواده می‌رود یا در نصاب دادگاه صلح است، دعوا در محل سکونت شما یا شوهر طرح شود (ماده ۱۲ حمایت خانواده)، و تأمین خواسته با استناد به سند رسمی نکاح مطرح شود یا با تودیع خسارت احتمالی — انتخاب اشتباه یعنی رد قرار یا سپردن پول بی‌جهت.
- فهرست مدارک و مالِ قابل توقیف
میگوید چه مدارکی پیوست شود (سند نکاحیه، مدارک درآمد شوهر، شواهد عدم پرداخت) و چطور حقوق ماهانه، حساب بانکی، خودرو یا ملک شوهر را معرفی کنید تا اجرای قرار معطل نماند؛ با یادآوری مستثنیات دین.
- راهنمای مراحل بعد
نحوهٔ اجرای فوری قرار، پاسخ به دفاع «نشوز» یا ادعای پرداخت، اجرای حکم نفقهٔ جاری با یک اجراییه (ماده ۴۷) و راه شکایت کیفری ترک انفاق (ماده ۵۳) — در همان گفتوگو توضیح داده میشود.
در یک نگاه
- مبنای قانونی
- مواد ۱۱۰۶ و ۱۲۰۶ ق.م؛ ۱۰۸ ق.آ.د.م
- مرجع
- دادگاه خانواده؛ تا نصاب قانونی، دادگاه صلح
- نوع دعوا
- نفقه مالی؛ درخواست تأمین غیرمالی
- محل طرح دعوا
- اقامتگاه شوهر یا محل سکونت زن
- مهلت اعتراض به قرار تأمین
- ۱۰ روز از ابلاغ به خوانده
وکلای این خدمت
استعلام زمان و هزینه از وکلای تنظیم دادخواست
وکیل را انتخاب کنید؛ پیش از پرداخت موضوع را با او در میان می‌گذارید.
ممنون از خانوم فرج گرامی منو راهنمایی کردن و توضیحات کاملی فرمودند
کاربر ب، موکل این وکیل 
وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری
۴٫۹(۲۸۹ نظر)۱٬۸۷۸ مشاوره موفق
تهران
بسیار وکیل باتسلط و دلسوز و برخوردی بسیار عالی و پیشنهاد شخصی اولویتتون باشه
کاربر ب، موکل این وکیل 
وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری
۴٫۹(۶۸۲ نظر)۵٬۰۰۷ مشاوره موفق
مشهد
سرکار خانم دامغانی بسیار دقیق و مفید مشاوره ارائه نمودند.
مسعود ب، موکل این وکیل بسیار خوش برخورد بودند و راهنمایی بسیار خوبی به من دادند. از ایشان سپاسگزارم
کاربر ب، موکل این وکیل 
وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه
۴٫۹(۲۵۵ نظر)۷۳۲ مشاوره موفق
کرج
خیلی خوب و دقیق راهنمایی کرد. ممنونم از ایشون که با دقت به صحبت هام گوش دادن
کاربر ب، موکل این وکیل واقعا عالی بودن خوش برخورد و صبور هر سوالی داشتم با آرامش جواب دادن و خیلی آروم شدم
کاربر ب، موکل این وکیل بابت راهنمایی ایشون که تمام راه های قانونی برای به نتیجه رسیدن مطرح کردن ممنونم.
کاربر ب، موکل این وکیل 
وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه
۵٫۰(۱۶ نظر)۹۵ مشاوره موفق
قم
خیلی با حوصله بودن و من ازشون کمال تشکر رو دارم بابت راهنماییشون
فاطمه ی، موکل این وکیل
راهنمای حقوقی
راهنمای مطالبهٔ نفقهٔ ایام زوجیت با تأمین خواسته
آنچه پیش از سفارش باید بدانید — بر اساس مواد ۱۱۰۶ تا ۱۱۱۶ و ۱۲۰۶ قانون مدنی، قانون حمایت خانواده ۱۳۹۱ و مواد ۱۰۸ تا ۱۲۹ قانون آیین دادرسی مدنی.
مأخذ قانونی: قانون مدنی، مواد ۱۱۰۶ تا ۱۱۱۶ و ۱۲۰۶؛ قانون حمایت خانواده (مصوب ۱۳۹۱)، مواد ۴، ۷، ۸، ۱۲، ۴۷ و ۵۳؛ قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی (مصوب ۱۳۷۹)، مواد ۱۰۸ تا ۱۲۹ · به‌روزرسانی: ۱۴۰۵/۰۶/۰۱
خلاصه در سی ثانیه
- در عقد دائم، نفقهٔ زن بر عهدهٔ شوهر است و زن میتواند نفقهٔ زمان گذشته را هم مطالبه کند؛ طلب او «ممتاز» است و در افلاس یا ورشکستگی شوهر بر سایر طلبکاران مقدم میشود (مواد ۱۱۰۶ و ۱۲۰۶ ق.م).
- تأمین خواسته یعنی توقیف معادل نفقهٔ معوقه از اموال یا حقوق شوهر پیش از صدور حکم؛ مبلغ خواسته باید معلوم باشد و قرار بدون حضور خوانده صادر میشود (مواد ۱۰۸، ۱۱۳ و ۱۱۵ ق.آ.د.م).
- مرجع اصلی دادگاه خانواده است و زن میتواند در محل سکونت خودش طرح دعوا کند (مواد ۴ و ۱۲ قانون حمایت خانواده)؛ برای نفقهٔ آینده یک بار اجراییه کافی است (ماده ۴۷).
چه زمانی به دادخواست نفقه با تأمین خواسته نیاز دارید؟
ماه‌ها یا سال‌ها بدون خرجی
شوهر مدتی است خرج زندگی را نمی‌دهد یا شما را ترک کرده است. نفقهٔ گذشته برای زن قابل مطالبه است (ماده ۱۲۰۶) و همراه آن معادل مبلغ، از حقوق یا حساب شوهر توقیف میشود تا تا صدور حکم از دسترس خارج نشود.
زندگی جدا به دلیل خوف ضرر
به دلیل خطر جانی، مالی یا آبرویی منزل شوهر را ترک کرده‌اید. طبق ماده ۱۱۱۵ تا وقتی بازگشت برایتان معذور است، نفقه همچنان بر عهدهٔ شوهر است؛ دادخواست باید این عذر را با دلیل همراه کند تا دفاع «نشوز» بی‌اثر شود.
شوهری که اموالش را جابه‌جا میکند
شوهر در حال فروش خودرو، انتقال ملک یا خالی‌کردن حساب است. اینجا تأمین خواسته نه یک گزینه، بلکه ضرورت است؛ وکیل به بند «ب» ماده ۱۰۸ (تضییع خواسته) استناد میکند یا خسارت احتمالی را پیش‌بینی میکند تا قرار بدون اخطار به او صادر شود.
نفقهٔ جاری همراه با معوقه
علاوه بر گذشته می‌خواهید از این به بعد هم مبلغ معینی ماهانه تعیین شود. دادگاه طبق ماده ۴۷ قانون حمایت خانواده میزان و ترتیب پرداخت را تعیین میکند و برای وصول ماهانه یک بار اجراییه کافی است.
نفقهٔ ایام زوجیت چیست و تأمین خواسته در آن چه نقشی دارد؟
نفقهٔ زوجه همهٔ نیازهای متعارف و متناسب با وضعیت زن است: مسکن، پوشاک، خوراک، اثاث منزل، هزینه‌های درمانی و بهداشتی و در صورت عادت یا نیاز، خادم (ماده ۱۱۰۷ قانون مدنی). در عقد دائم این هزینه بر عهدهٔ شوهر است (ماده ۱۱۰۶) و اگر شوهر نپردازد، زن به دادگاه مراجعه میکند تا دادگاه میزان نفقه را تعیین و شوهر را به پرداخت محکوم کند (ماده ۱۱۱۱). نکتهٔ مهم ماده ۱۲۰۶ است: زن «در هر حال» میتواند برای نفقهٔ زمان گذشته دعوا کند و طلب او ممتاز است؛ یعنی اگر شوهر مفلس یا ورشکسته شود، زن بر سایر طلبکاران او مقدم میشود؛ خارج از این دو حالت، «ممتاز بودن» امتیاز خودکاری در برابر هر طلبکار دیگری نیست. در عقد موقت، زن فقط وقتی حق نفقه دارد که شرط شده باشد (ماده ۱۱۱۳).
تأمین خواسته یک اقدام احتیاطی است: دادگاه پیش از رسیدگی به اصل دعوا، به درخواست شما دستور میدهد معادل مبلغ نفقهٔ معوقه از اموال، حساب یا حقوق شوهر توقیف شود تا حکم آینده روی کاغذ نماند (مواد ۱۰۸ و ۱۲۱ قانون آیین دادرسی مدنی). تفاوت آن با دستور موقت نفقه را بشناسید: ماده ۷ قانون حمایت خانواده به دادگاه اجازه میدهد برای نفقهٔ زن که فوریت دارد، بدون گرفتن تأمین، دستور موقت به پرداخت صادر کند؛ اما تأمین خواسته دربارهٔ توقیف است تا طلب معوقه از دست نرود. این دو می‌توانند کنار هم بیایند و وکیل بسته به وضعیت شما یکی یا هر دو را در دادخواست می‌گنجاند.
دادخواست نفقه را به کدام دادگاه بدهیم؟ دادگاه خانواده یا دادگاه صلح؟
نفقهٔ زوجه به صراحت بند ۷ ماده ۴ قانون حمایت خانواده در صلاحیت دادگاه خانواده است و رسیدگی در آن با دادخواست و بدون رعایت سایر تشریفات آیین دادرسی مدنی انجام میشود (ماده ۸). در کنار آن، بند ۳ ماده ۱۲ قانون شوراهای حل اختلاف ۱۴۰۲ دعاوی نفقه را تا نصاب مالی مقرر در همان ماده در صلاحیت دادگاه صلح (جانشین شورای حل اختلاف در رسیدگی) قرار داده است، به شرط آنکه مشمول ماده ۲۹ قانون حمایت خانواده (تعیین تکلیف نفقه ضمن رأی طلاق) نباشد. پس مبلغ نفقهٔ معوقه‌ای که مطالبه می‌کنید تعیین میکند پرونده کجا می‌رود؛ درخواست تأمین خواسته هم به همان مرجع داده میشود (ماده ۱۱۱ ق.آ.د.م).
کدام شهر؟ قاعدهٔ عمومی، دادگاه اقامتگاه خوانده است (ماده ۱۱ ق.آ.د.م)، اما ماده ۱۲ قانون حمایت خانواده به زن اجازه میدهد دعاوی خانوادگی را در محل سکونت خودش هم مطرح کند. این برای زنی که به خانهٔ پدر برگشته یا در شهر دیگری زندگی میکند تفاوت بزرگی است. اگر زن و شوهر هم‌زمان در چند حوزه علیه هم دعوا طرح کرده باشند، دادگاهی که دادخواست زودتر به آن داده شده صالح است و در تاریخ مساوی، دادگاه صالح به دعوای زن به همه رسیدگی میکند (ماده ۱۳). در حوزه‌هایی که دادگاه خانواده تشکیل نشده، دادگاه عمومی حقوقی با رعایت مقررات همین قانون رسیدگی میکند (تبصرهٔ ۱ ماده ۱).
هزینهٔ دادخواست نفقه و تأمین خواسته چقدر است؟
سه هزینهٔ جدا را از هم تفکیک کنید:
هزینهٔ دادرسی اصل دعوا: مطالبهٔ نفقهٔ معوقه دعوای مالی است و هزینهٔ دادرسی آن بر اساس بهای خواسته (جمع مبلغ نفقهٔ ماه‌های مورد مطالبه) طبق تعرفهٔ سالانه محاسبه میشود (مواد ۶۱ و ۶۲ ق.آ.د.م). اگر توان پرداخت ندارید، ماده ۵ قانون حمایت خانواده به دادگاه اجازه میدهد شما را از هزینهٔ دادرسی معاف کند یا پرداخت را به زمان اجرای حکم موکول کند؛ این درخواست را می‌توان در همان دادخواست آورد.
هزینهٔ درخواست تأمین خواسته: بند ۱۳ ماده ۳ قانون وصول برخی از درآمدهای دولت (۱۳۷۳) درخواست تأمین خواسته را در ردیف دعاوی غیرمالی گذاشته است؛ یعنی رقمی ثابت و مستقل از مبلغ نفقه، که هر سال در تعرفه به‌روز میشود.
خسارت احتمالی: اگر دادگاه تأمین را بر مبنای بند «د» ماده ۱۰۸ بپذیرد، مبلغی را با توجه به میزان خواسته تعیین میکند که باید نقداً به صندوق دادگستری سپرده شود و صدور قرار موکول به واریز آن است (تبصرهٔ ماده ۱۰۸). قانون درصد ثابتی ندارد؛ تعیین آن با دادگاه است و پس از پایان دعوا، اگر شوهر ظرف بیست روز از حکم قطعی خسارتی مطالبه نکند یا دعوای شما پذیرفته شود، به شما برمی‌گردد (ماده ۱۲۰).
دستمزد تنظیم دادخواست جدا از این سه است و خودِ وکیل آن را پیش از پرداخت در همان گفتوگو اعلام میکند. اگر وکیل در دادگاه هم همراه شما باشد، ابطال تمبر وکالت‌نامه طبق تعرفه جداگانه محاسبه میشود.
مدارکی که برای تنظیم دادخواست نفقه از شما می‌خواهیم
کارت ملی و ثبت‌نام در سامانهٔ ثنا؛ در صورت وکالت، وکالت‌نامه.
سند نکاحیه (عقدنامه) یا حکم اثبات زوجیت؛ در عقد موقت، متن شرط نفقه.
تاریخ دقیق قطع نفقه یا ترک منزل و هر مدرکی که آن را نشان دهد: پیامک، استشهادیهٔ همسایگان یا بستگان، گزارش کلانتری، اظهارنامهٔ قبلی.
اگر جدا زندگی می‌کنید، دلیل عذر موجه (ماده ۱۱۱۵): گواهی پزشکی قانونی، شکایت کیفری، شهادت شهود.
مدارک وضعیت مالی و شغل شوهر برای تقویم نفقه و معرفی مال: محل کار و حقوق ماهانه، شمارهٔ حساب یا نام بانک، پلاک ثبتی ملک، شمارهٔ انتظامی خودرو.
اگر به بند «ب» ماده ۱۰۸ استناد می‌کنید، قرینهٔ جابه‌جایی اموال (آگهی فروش، انتقال اخیر).
فهرست هزینه‌های متعارف زندگی شما (اجاره، درمان، فرزندان) برای تعیین میزان نفقهٔ جاری.
وکیل پس از دیدن این مدارک، ماه‌های مورد مطالبه و مبلغ ماهانه را طوری تقویم میکند که هم با ماده ۱۱۳ (معلوم بودن خواسته) سازگار باشد و هم هزینهٔ دادرسی بی‌جهت بالا نرود.
مراحل ثبت و رسیدگی به دادخواست نفقه با تأمین خواسته
تنظیم دادخواست با خواسته‌های جدا — خواستهٔ اول: مطالبهٔ نفقهٔ معوقه از تاریخ معین تا تاریخ معین به مبلغ تقویم‌شده؛ خواستهٔ دوم (در صورت نیاز): تعیین نفقهٔ جاری؛ خواستهٔ سوم: صدور قرار تأمین خواسته به توقیف معادل مبلغ از اموال یا حقوق خوانده. شرح دعوا کوتاه و مستند به مواد ۱۱۰۶، ۱۱۱۱ و ۱۲۰۶ قانون مدنی و ۱۰۸ ق.آ.د.م نوشته میشود.
ثبت در دفتر خدمات الکترونیک قضایی — با کارت ملی و مدارک به دفتر خدمات می‌روید؛ هزینهٔ دادرسی طبق تعرفه پرداخت یا درخواست معافیت ثبت میشود و دفتر پرونده را بسته به مبلغ خواسته به دادگاه خانواده یا دادگاه صلح ارجاع میدهد. ابلاغ‌ها از طریق ثنا می‌آید.
صدور قرار تأمین خواسته بدون حضور شوهر — مدیر دفتر پرونده را فوری نزد قاضی می‌برد و دادگاه بدون اخطار به خوانده به دلایل شما رسیدگی و قرار قبول یا رد تأمین را صادر میکند (ماده ۱۱۵). اگر خسارت احتمالی تعیین شود، پس از واریز، قرار صادر میشود.
اجرای قرار و معرفی مال — قرار فوری به خوانده ابلاغ و اجرا میشود و اگر ابلاغ فوری ممکن نباشد یا تأخیر باعث تضییع شود، اول اجرا و بعد ابلاغ میشود (ماده ۱۱۷). حقوق ماهانه، حساب بانکی، خودرو یا ملک شوهر را به اجرای احکام معرفی می‌کنید. شوهر ده روز از ابلاغ فرصت اعتراض دارد (ماده ۱۱۶).
جلسهٔ رسیدگی به اصل نفقه — دادگاه خانواده بدون تشریفات پیچیده رسیدگی میکند (ماده ۸ حمایت خانواده)؛ معمولاً دفاع شوهر «نشوز» یا «پرداخت» است. شما با سند نکاح و دلایل عدم پرداخت یا عذر موجه پاسخ می‌دهید؛ دادگاه در صورت نیاز برای تعیین میزان نفقه نظر کارشناس می‌گیرد و به اعتراض احتمالی شوهر به قرار تأمین هم در همین جلسه رسیدگی میکند.
صدور حکم و اجراییه — دادگاه شوهر را به پرداخت نفقهٔ معوقه محکوم و میزان و ترتیب نفقهٔ جاری را تعیین میکند (ماده ۴۷ حمایت خانواده). پس از قطعیت (مهلت تجدیدنظر بیست روز، ماده ۳۳۶ ق.آ.د.م) اجراییه صادر میشود و مال توقیفشده در مرحلهٔ تأمین، مستقیماً به تأمین اجرایی تبدیل میشود.
بعد از صدور حکم نفقه چه میشود؟ اجرا، نفقهٔ جاری و ضمانت کیفری
اجرای حکم: پس از ابلاغ اجراییه، شوهر ده روز فرصت دارد بپردازد یا مالی معرفی کند (ماده ۳۴ قانون اجرای احکام مدنی). اگر در مرحلهٔ تأمین خواسته مالی توقیف شده باشد، محکومٌبه از همان مال وصول میشود و دیگر لازم نیست دنبال اموال بگردید — این دقیقاً دلیلی است که تأمین خواسته را از ابتدا همراه دادخواست می‌خواهید. برای نفقهٔ جاری، تبصرهٔ ماده ۴۷ قانون حمایت خانواده میگوید یک بار تقاضای اجراییه کافی است و عملیات اجرا ماه‌به‌ماه ادامه می‌یابد تا دادگاه دستور دیگری بدهد؛ توقیف بخشی از حقوق ماهانهٔ شوهر رایج‌ترین شکل آن است.
اگر شوهر نپردازد: نفقه یک محکومیت مالی است و مشمول قانون نحوهٔ اجرای محکومیت‌های مالی میشود؛ یعنی در صورت عدم معرفی مال و عدم طرح دعوای اعسار، به درخواست شما امکان حبس او وجود دارد و شوهر میتواند با دادخواست اعسار، تقسیط بخواهد. جدا از این مسیر حقوقی، ترک انفاق با وجود استطاعت، جرم است و با شکایت زن قابل تعقیب کیفری است (ماده ۵۳ قانون حمایت خانواده)؛ این شکایت مستقل از دادخواست نفقه است و وکیل میگوید کدام مسیر، یا هر دو، به وضعیت شما می‌خورد. و اگر اجرای حکم نفقه ممکن نباشد یا شوهر از پرداخت عاجز باشد، ماده ۱۱۲۹ قانون مدنی به زن حق میدهد برای طلاق به دادگاه رجوع کند.
تغییر شرایط: نفقهٔ جاری با تغییر وضعیت زندگی یا درآمد قابل تعدیل است و هر یک از طرفین میتواند با دادخواست جدید، افزایش یا کاهش آن را بخواهد.
اعتراض شوهر به قرار تأمین و به حکم نفقه
به قرار تأمین خواسته: قرار قبول یا رد تأمین قابل تجدیدنظر نیست (ماده ۱۱۹)، اما شوهر میتواند ظرف ده روز از ابلاغ به همان دادگاه اعتراض کند و دادگاه در اولین جلسه تکلیف آن را روشن میکند (ماده ۱۱۶). او همچنین میتواند به‌جای مال توقیفشده، وجه نقد یا اوراق بهادار به همان میزان بسپارد یا تبدیل تأمین بخواهد (مواد ۱۲۴ و ۱۲۵). اگر دعوای نفقهٔ شما در نهایت رد شود، شوهر ظرف بیست روز از ابلاغ حکم قطعی میتواند خسارت ناشی از توقیف را از محل خسارت احتمالی مطالبه کند (ماده ۱۲۰)؛ به همین دلیل مبلغ و مدت نفقهٔ معوقه باید واقعی و قابل اثبات تقویم شود.
به حکم نفقه: حکم دادگاه خانواده در مهلت بیست روز از ابلاغ قابل تجدیدنظر در دادگاه تجدیدنظر استان است (مواد ۳۳۱ و ۳۳۶ ق.آ.د.م) و اگر شوهر در جلسه حاضر نبوده و حکم غیابی باشد، ابتدا بیست روز مهلت واخواهی دارد (ماده ۳۰۶). اگر پرونده در دادگاه صلح رسیدگی شده باشد، رأی نفقه طبق بند «پ» تبصرهٔ ۵ ماده ۱۲ قانون شوراهای حل اختلاف ۱۴۰۲ قابل تجدیدنظر در دادگاه تجدیدنظر استان است. در همهٔ این حالت‌ها، تأمین خواسته تا صدور حکم قطعی و اجرای آن باقی می‌ماند و فقط با حکم قطعی علیه شما یا استرداد دعوا خودبه‌خود مرتفع میشود (ماده ۱۱۸).
اشتباه‌های رایجی که وکیل جلوی آن‌ها را می‌گیرد
خواستهٔ مبهم: «مطالبهٔ نفقه» بدون تاریخ شروع و پایان و بدون مبلغ ماهانه، هم دادخواست را ناقص میکند و هم تأمین خواسته را به دلیل ماده ۱۱۳ رد میکند.
جمع‌کردن نفقهٔ معوقه و جاری در یک جمله: این دو خواستهٔ جدا با آثار جدا هستند؛ اولی مالی و بر اساس مبلغ، دومی با تعیین میزان و ترتیب ماهانه توسط دادگاه (ماده ۴۷).
سکوت دربارهٔ زندگی جداگانه: اگر جدا زندگی می‌کنید و در دادخواست دلیل عذر موجه (ماده ۱۱۱۵) را نیاورید، دفاع نشوز شوهر (ماده ۱۱۰۸) دعوا را در خطر می‌اندازد.
مطالبهٔ نفقه در عقد موقت بدون شرط: ماده ۱۱۱۳ چنین دعوایی را نمی‌پذیرد مگر شرط شده باشد.
انتخاب مرجع اشتباه: تقدیم دادخواست به دادگاه عمومی به‌جای دادگاه خانواده، یا نادیده‌گرفتن نصاب دادگاه صلح، فقط با قرار عدم صلاحیت زمان می‌سوزاند.
فراموش‌کردن تأمین خواسته یا معرفی مال غیرقابل توقیف: ماده ۱۲۹ ق.آ.د.م رعایت مستثنیات دین را الزامی کرده و فهرست آن امروز در ماده ۲۴ قانون نحوهٔ اجرای محکومیت‌های مالی ۱۳۹۳ آمده است: منزل مسکونی در شأن، ابزار کار، اثاثیهٔ ضروری و مانند آن؛ حقوق ماهانه و حساب بانکی معمولاً بهترین گزینه‌اند.
تودیع خسارت احتمالی بدون بررسی رویهٔ شعبه یا برعکس، استناد به بند «ب» بدون هیچ قرینه‌ای بر جابه‌جایی اموال.
خلط شکایت کیفری ترک انفاق با دعوای حقوقی: شکایت ماده ۵۳ مجازات می‌آورد، نه حکم پرداخت؛ برای وصول نفقه به دادخواست حقوقی نیاز دارید.
تنظیم دادخواست‌های مرتبط با نفقه و تأمین خواسته
همهٔ ۷۰ نمونه- مطالبهٔ نفقهٔ ایام زوجیت (بدون تأمین خواسته)
- الزام شوهر به پرداخت نفقهٔ معوقه
- تأمین خواسته مهریه
- الزام به تهیهٔ مسکن از نفقه
- اعسار از پرداخت مهریه یا نفقه (دفاع شوهر)
- طلاق به علت عدم پرداخت نفقه
مطالعهٔ بیشتر: قرار تأمین خواسته چیست؟ راهنمای جامع
پرسش‌های متداول
دادخواست نفقهٔ ایام زوجیت با تأمین خواسته با وکیل چگونه تنظیم میشود؟
روی «درخواست تنظیم دادخواست» میزنید و مینویسید از چه تاریخی نفقه پرداخت نشده، وضعیت زندگی مشترک چیست و شوهر چه اموالی دارد؛ وکیل پروندهٔ شما را میخواند، قیمت و زمان تحویل را پیش از پرداخت اعلام میکند و پس از تأیید شما، دادخواست اختصاصی نفقه و تأمین خواسته را تنظیم و در همان گفتوگو تحویل میدهد.
هزینهٔ تنظیم دادخواست نفقه با تأمین خواسته چقدر است؟
هزینه به مدت و پیچیدگی پرونده، لزوم اثبات عذر زندگی جداگانه و نوع مال قابل توقیف بستگی دارد و خودِ وکیل آن را پیش از پرداخت در گفتوگو اعلام میکند. هزینهٔ دادرسی، هزینهٔ درخواست تأمین و خسارت احتمالی جدا از دستمزد وکیل است.
نفقهٔ ایام زوجیت چیست و شامل چه چیزهایی میشود؟
همهٔ نیازهای متعارف و متناسب با وضعیت زن در عقد دائم است: مسکن، پوشاک، خوراک، اثاث منزل، هزینه‌های درمانی و بهداشتی و در صورت عادت یا نیاز، خادم (ماده ۱۱۰۷ قانون مدنی). پرداخت آن بر عهدهٔ شوهر است (ماده ۱۱۰۶) و نفقهٔ گذشته هم قابل مطالبه است (ماده ۱۲۰۶).
آیا زن میتواند نفقهٔ چند سال گذشته را یکجا مطالبه کند؟
بله. ماده ۱۲۰۶ قانون مدنی میگوید زوجه در هر حال میتواند برای نفقهٔ زمان گذشته اقامهٔ دعوا کند و این طلب ممتاز است. فقط باید تاریخ شروع و پایان و مبلغ ماهانه در دادخواست معلوم باشد و عدم پرداخت یا عذر زندگی جداگانه با دلیل همراه شود.
دادخواست نفقه را به دادگاه خانواده بدهم یا شورای حل اختلاف؟
مرجع اصلی دادگاه خانواده است (بند ۷ ماده ۴ قانون حمایت خانواده). اما طبق بند ۳ ماده ۱۲ قانون شوراهای حل اختلاف ۱۴۰۲، دعاوی نفقه تا نصاب مالی آن ماده در دادگاه صلح (جانشین شورا) رسیدگی میشود، مگر مشمول ماده ۲۹ حمایت خانواده باشد. مبلغ خواسته تعیین‌کننده است و دفتر خدمات قضایی پرونده را به مرجع صالح ارجاع میدهد.
برای تأمین خواستهٔ نفقه باید خسارت احتمالی بسپارم؟
بستگی به مبنای قرار دارد. سند نکاحیه رسمی است اما میزان بدهی نفقه را ثابت نمی‌کند؛ در رویهٔ دادگاه‌ها معمولاً برای تأمین خواستهٔ نفقه خسارت احتمالی تعیین میشود و برخی شعب بدون آن صادر می‌کنند. اگر دلیلی بر جابه‌جایی اموال شوهر داشته باشید، به بند «ب» ماده ۱۰۸ استناد میشود. مبلغ را دادگاه تعیین میکند و پس از پایان دعوا، در صورت عدم مطالبهٔ خسارت از سوی شوهر، برمی‌گردد (ماده ۱۲۰).
اگر جدا از شوهرم زندگی می‌کنم باز هم نفقه می‌گیرم؟
اگر ماندن در منزل شوهر برایتان خوف ضرر بدنی، مالی یا شرافتی داشته باشد، می‌توانید مسکن جداگانه بگیرید و تا وقتی بازگشت معذور است، نفقه بر عهدهٔ شوهر می‌ماند (ماده ۱۱۱۵ قانون مدنی). اما اگر بدون عذر موجه از وظایف زوجیت خودداری کنید، مستحق نفقه نیستید (ماده ۱۱۰۸). دادخواست باید عذر شما را با دلیل بیان کند.
مدت زمان رسیدگی به دادخواست نفقه چقدر است؟
قرار تأمین خواسته بدون اخطار به شوهر و معمولاً ظرف چند روز پس از ثبت صادر و فوری اجرا میشود (مواد ۱۱۵ و ۱۱۷). رسیدگی به اصل نفقه در دادگاه خانواده بدون تشریفات پیچیده است (ماده ۸) و بسته به نوبت شعبه و نیاز به کارشناسی، معمولاً چند ماه طول می‌کشد؛ پس از حکم، مهلت تجدیدنظر بیست روز است.
شوهر میتواند به قرار تأمین خواسته یا حکم نفقه اعتراض کند؟
بله. به قرار تأمین ظرف ده روز از ابلاغ نزد همان دادگاه اعتراض میکند (ماده ۱۱۶) و قرار قابل تجدیدنظر نیست (ماده ۱۱۹)؛ میتواند به‌جای مال توقیفشده وجه نقد بسپارد. به حکم نفقه نیز ظرف بیست روز از ابلاغ میتواند تجدیدنظرخواهی کند (ماده ۳۳۶) و اگر غیابی باشد، ابتدا بیست روز مهلت واخواهی دارد.
اگر شوهر بعد از حکم هم نفقه ندهد چه میشود؟
حکم نفقه یک محکومیت مالی است: مال توقیفشده در تأمین خواسته به محکومٌبه تبدیل میشود، برای نفقهٔ جاری یک اجراییه کافی است (تبصرهٔ ماده ۴۷ حمایت خانواده) و در صورت عدم معرفی مال و عدم طرح اعسار، امکان حبس وجود دارد. جدا از آن، ترک انفاق با استطاعت جرم است (ماده ۵۳) و ادامهٔ استنکاف میتواند مبنای درخواست طلاق باشد (ماده ۱۱۲۹ قانون مدنی).
دادخواست نفقه و تأمین خواسته‌تان را وکیل پایه یک بنویسد
تاریخ قطع نفقه، وضعیت زندگی مشترک و اموال شوهر را مینویسید؛ وکیل پایه یک دادگستری دادخواست نفقهٔ معوقه و جاری را همراه قرار تأمین خواسته برای پروندهٔ شما تنظیم میکند و قیمت و زمان تحویل را پیش از پرداخت میگوید.
درخواست تنظیم دادخواست
