قرار شبه قاطع چیست و انواع آن

یکی از تصمیماتی که دادگاه ها در پی رسیدگی به پرونده ها اتخاذ می کنند، قرارها هستند؛ قرارها با احکامی که دادگاه صادر می کنند تفاوت دارند.

قرارهایی که توسط دادگاه صادر می شوند، انواع مختلفی دارند.

یکی از انواع قرارهایی که توسط دادگاه صادر می شوند، قرارهای شبه قاطع هستند که شباهت اندکی به قرارهای قاطع دعوا نیز دارند، اما با هم متفاوتند، به همین دلیل، در این مقاله ابتدا اینکه قرار شبه قاطع چیست را مورد بررسی قرار داده و در ادامه انواع قرارهای شبه قاطع را بیان می کنیم.

منظور از قرارهای شبه قاطع، قرارهایی هستند که با صدور آنها از طرف دادگاه، یا پرونده از دور رسیدگی خارج می شود بدون اینکه از دادگاه خارج شود، مانند قرار عدم اهلیت و یا در صورتی هم که از دادگاه خارج شود، همان پرونده برای رسیدگی به شعبه یا دادگاه دیگری احاله می شود؛ مانند قرار عدم صلاحیت و قرار امتناع از رسیدگی که باعث می شود دادگاه به آن پرونده رسیدگی نکتد و آن را به جای دیگری ارجاع بدهد.

انواع قرارهای شبه قاطع

مطابق قانون آیین دادرسی مدنی، انواع قرارهای شبه قاطع را می توان شامل موارد زیر دانست:

• قرار عدم اهلیت یکی از طرفین:

در قانون آیین دادرسی مدنی قرار عدم اهلیت یکی از طرفین دعوا پیش بینی شده است.

در ماده 84 این قانون ، در صورتی که خواهان به جهتی از جهات قانونی از قبیل صِغَر، عدم رشد، جنون یا ممنوعیت از تصرف در اموال در نتیجه حکم ورشکستگی، اهلیت قانونی برای اقامه دعوا نداشته باشد، خوانده می تواند ایراد کند.

• قرار عدم صلاحیت:

قرار عدم صلاحیت یکی دیگر از قرارهای شبه قاطع است.

با صدور این قرار، پرونده از دادگاهی که دعوا در آن اقامه شده است خارج می شود و حسب مورد پرونده به دادگاه صالح ارجاع می شود و یا برای تعیین مرجع صالح به دیوانعالی کشور فرستاده می شود؛ این قرار به طرفین دعوا ابلاغ نمی شود و قابل شکایت نیست.

• قرار امتناع از رسیدگی :

با صدور قرار امتناع از رسیدگی، پرونده از شعبه رسیدگی کننده به دعوا خارج می شود، اما دعوا در شعبه دیگری از همان دادگاه یا دادگاه دیگر مورد رسیدگی قرار می گیرد.