لطفاً اتصال اینترنت خود را بررسی کنید.

وبلاگ بنیاد وکلا
۱۸۸۴ بازدید ۰ دیدگاه

حق شفعه و اوصاف آن

حق شفعه و اوصاف آن
ابراهیم صفری
مشاوره حقوقی با ابراهیم صفری کارشناس ارشد حقوق
۴.۸ بر اساس (۵۴) دیدگاه مشتریان

کیفیت کلیه مشاوره‌ها توسط بنیاد وکلا تضمین می‌شود

حق شفعه

حقی است که نام آن به ندرت شنیده می شود ولی دارای کاربرد بسیاری است؛ در واقع یکی از حقوقی در قانون مدنی برای افراد در نظر گرفته شده است حق شفعه است.

شفعه در لغت به معنای خواهشگری چیزی که شخصی می خواهد و یا  مال و ملک، حق سبقت و تقدم همسایه بر سایر خریداران خانه و زمین همسایه با شروط مساوی می باشد.

به حق شفعه از ماده  ۸۰۸ الی ۸۲۴ در قانون مدنی پرداخته شده است.

حق شفعه در حقوق به معنای این است که اگر دو نفر در مال غیر منقولی (مالی است که نمی توان آن را از محلی به محل دیگر منتقل کرد مانند زمین، ساختمان و هر چیزی دیگری که به زمین وصل شده است) شریک باشند و یکی از طرفین بخواهد سهم خود را بفروشد، شریک دیگر بر سایر متقاضیان تقدم دارد؛ به این حق تقدم شریک حق شفعه می گویند.

حق شفعه چیست؟

در پاسخ به این سوال که حق شفعه چیست باید گفت زمانی که دو نفر در مال غیر منقولی شریک هستند، یکی از شرکا سهم خود را با عقد بیع بفروشد به شخص ثالث، شریک دیگر حقی پیدا می کند به اسم حق شفعه؛ می تواند برود سراغ خریدار پول (ثمن) را بدهد، زمین را ازش می گیرند.

ماده ۸۰۸ قانون مدنی در بیان حق شفعه این گونه بیان می کند که "هر گاه مال غیرمنقولی قابل تقسیم بین دو نفر مشترک باشد یعنی دو نفر در مالی شریک باشند و یکی از دو شریک سهم خود را به قصد بیع (فروش) به شخص ثالثی منتقل کند، ‌شریک دیگر حق دارد قیمتی را که مشتری داده به او بدهد و سهم فروخته شده را تملک کند؛ این حق را حق شفعه و صاحب آن را شفیع می گویند.

برای این که فرد با استناد به این حق خود بتواند سهم فروخته شده شریک خود را تملک کند، باید موارد ذیل و وجود داشته باشد و یا به عبارت دیگر تحقق حق شفعه چند مورد باید وجود داشته باشد:

  1. دو شخص در یک ملک شریک باشند (نه تعداد بیشتر؛ یعنی اگر سه نفر یا بیشتر در ملکی شریک باشد، هیچ یک دارای حق شفعه نیستند).
  2. ملک قابل تقسیم باشد.
  3. یکی از شرکا با عقد بیع سهم خود را منتقل کرده باشد؛ یعنی عقد از نوع هبه یا اجاره و غیره نباشد.
  4. واگذاری یا انتقال ممکن است کلی یا جزی باشد که تفاوتی ایجاد نمی کند.

در صورت وجود موارد فوق حق شفعه برای شفیع محقق می گردد و برای اخذ به شفعه می تواند اقدامات مقتضی را انجام دهد.

اوصاف حق شفعه

برای دانستن اوصاف حق شفعه و این که اخذ به شفعه چیست ابتدا باید گفت که حق شفعه نیز همانند سایر حقوق که افراد از آن بهره مند می گردند، دارای اوصاف و نکاتی است که افراد برای استفاده از آن باید بدان توجه نمایند.

اخذ به شفعه یک ایقاع است که با پرداخت وجه به مشتری محقق می گردد و اگر فردی برای استفاده از این حق خود اقدام نماید ولی در حین اقدام فوت نماید وراث وی نیز می توانند این حق را اعمال نمایند.

لازم به ذکر است که همه وراث باید تقبل نمایند و در غیر این صورت امکانپذیر نمی باشد.

به طور مثال اگر فردی با دوست خود در خانه ای شریک باشند و دوست وی خانه را به شخص ثالثی بفروشد، فرد شریک می تواند با دادن وجه به مشتری خود سهم شریک را بخرد و در این خصوص بر سایرین حق تقدم دارد و در صورتی که فوت کند، وراث وی می توانند با پرداخت وجه به مشتری برای اخذ این حق اقدام نمایند.

لازم به ذکر است که اگر اخذ به شفعه صورت گیرد، شفیع مسئول است و باید وجه پرداختی را به مشتری بدهد.

اگر مشتری یا خریدار حاضر به بازگرداندن ملک نباشد شفیع یا فردی که می خواهد از حق شفعه استفاده کند، در این صورت شاکی یا فردی که دارایی حق شفعه است، می تواند ابتدا با ارسال اظهارنامه عدم رضایت و اعتراض خود را به مشتری و شریک خود اعلام نماید و در صورتی که اقدامی صورت نگرفت، شاکی یا شفیع می تواند با ارائه دادخواست اخذ به شفعه به دادگاه صالح برای گرفتن حق شفعه خود طرح دعوا کند.

دادگاه پس از رسیدگی و احراز حق شفیع نسبت به انتقال سهم اقدام و وجه پرداختی مشتری را به وی باز می گرداند.

اما لازم به ذکر است که اخذ به شفعه حق فوری است؛ یعنی شریک به محض اطلاع از فروش باید برای دریافت حق خود اقدام نماید و اگر به تاخیر بیندازد حق به شفعه وی از بین می رود و نمی تواند به دادگاه صالح مراجعه کرده و دادخواست مطرح نماید.

به عبارت دیگر با گذشت و مرور زمان اخذ به شفعه وی از بین خواهد رفت.

ابراهیم صفری
مشاوره حقوقی با ابراهیم صفری کارشناس ارشد حقوق
۴.۸ بر اساس (۵۴) دیدگاه مشتریان

کیفیت کلیه مشاوره‌ها توسط بنیاد وکلا تضمین می‌شود

ثبت دیدگاه

جهت ثبت دیدگاه خود ابتدا باید وارد حساب کاربری خود شوید:

ورود ثبت‌نام
دیدگاه‌ها

هنوز دیدگاهی ثبت نشده است.