ثبت چک در سامانه بانک مرکزی

چکی که صادرکننده در وجه حامل و یا شخص معینی صادر کرده است، ممکن است به هر دلیل وصول نشود؛ لذا دارنده چک باید اقداماتی را انجام دهد که در این مقاله به صورت کامل برایتان توضیح میدهیم.

چک غیر قابل پرداخت باید ثبت شود؟

طبق قانون اصلاح قانون صدور چک، ماده ۴ و ۵ قانون صدور چک اصلاح شده است.

براساس اصلاح این مواد از این پس در صورتی که در زمان سررسید، مبلغ چک وصول نشود یا اینکه موجودی حساب صادرکننده ی چک نزد بانک کمتر از مبلغ چک باشد و دارنده ی چک به بانک مراجعه کند، بانک موظف است در صورت درخواست دارنده ی چک فوراً غیرقابل پرداخت بودن چک یا کسری مبلغ چک را در سامانه ای تحت عنوان سامانه ی یکپارچه ی بانک مرکزی ثبت نماید.

پس از ثبت نیز باید کد رهگیری دریافت نموده و آن را در گواهی عدم پرداخت که مشخصات چک و صادرکننده ی آن و همچنین نشانی کامل صادرکننده در آن ذکر شده است به همراه علت یا علل عدم پرداخت، درج کند.

اگر بر روی گواهی عدم پرداخت کد رهگیری درج نشده باشد، در مراجع قضایی به آن ترتیب اثر داده نخواهد شد.

ثبت در سامانه یکپارچه بانک مرکزی

آنچه اهمیت دارد این است که با ثبت غیرقابل پرداخت بودن یا کسری مبلغ چک در سامانه یکپارچه بانک مرکزی، چک دارای سوء اثر میشود و از این رو، این سامانه موضوع را به تمامی بانکها و موسسات اعتباری اطلاع میدهد. پس از گذشت ۲۴ ساعت، کلیه این بانکها و مؤسسات اعتباری موظفند نسبت به صاحب حساب اقدامات زیر را انجام دهند:

1. هیچگونه حساب جدید برای وی افتتاح نکنند و کارت بانکی جدید نیز برای او صادر نشود.
2. کلیه حسابها و کارتهای بانکی و هر مبلغ متعلق به صادرکننده که تحت هر عنوان نزد بانک یا مؤسسه اعتباری به میزان کسری مبلغ چک مسدود شود.
3. هیچگونه تسهیلات بانکی به او پرداخت نشده و هیچ ضمانتنامه بانکی اعم از ارزی یا ریالی برای او صادر نشود.
4. هیچ نوع اعتبار اسنادی ارزی یا ریالی برای وی گشوده نشود.

رفع سوء اثر چک

در موارد زیر بانک موظف است موضوع را در سامانه یکپارچه مرکزی اعلام کند تا فوراً از چک رفع سوء اثر شود:

• صادرکننده چک مبلغ چک را به حساب جاری نزد بانک محالٌعلیه واریز کند.
• صادرکننده چک، لاشه چک را به بانک محالٌعلیه ارائه دهد زیرا این به معنای پرداخت چک است.
• صادرکننده چک به همراه دارنده به دفترخانه مراجعه نمایند و دارنده ی چک به صادرکننده رضایتنامه ی رسمی بدهد.
• صادرکننده چک از مراجع قضایی یا ثبتی نامه ی رسمی را به بانک ارائه دهد که نشاندهندهی اتمام عملیات اجرایی باشد.
• صادرکننده چک حکم قضایی به بانک ارائه دهد که نشاندهنده ی بدهکار نبودن او در خصوص آن چک باشد.
• مدت سه سال از تاریخ صدور گواهی عدم پرداخت گذشته باشد و در این مدت دارنده ی چک هیچ دعوای حقوقی یا شکایت کیفری علیه صادرکننده مطرح نکرده باشد.

باید توجه داشت که اگر هیچ یک از موارد بالا وجود نداشته باشد، آنچه در سامانه یکپارچه مرکزی ثبت شده است باقی خواهد ماند و چک دارای سوءاثر خواهد بود. تا زمانی هم که از چک رفع سوءاثر نشود، صاحب حساب از تسهیلات بانکی که به آن اشاره شد محروم خواهد بود.