لطفاً اتصال اینترنت خود را بررسی کنید.

وبلاگ بنیاد وکلا
۱۴۵ بازدید ۰ دیدگاه

عوض و معوض در عقد نکاح

عوض و معوض در عقد نکاح
فرشید شاه مردانی فیروزجائی
مشاوره حقوقی با فرشید شاه مردانی فیروزجائی دکترای حقوق
۵.۰ بر اساس (۱۴) دیدگاه مشتریان

کیفیت کلیه مشاوره‌ها توسط بنیاد وکلا تضمین می‌شود

هر کس عوض را می گیرد در قبال آن باید معوض را به طرف دیگر قرارداد تحویل دهد. در عقد نکاح بضع در مقابل مهر قرار می گیرد، در نتیجه مهریه بر عهده ی مرد خواهد بود. عوض و معوض در عقد نکاح، مهریه و بضع خواهد بود.

مال کلی به عنوان مهریه

مهریه ای که زن می تواند آن را طلب کند، به دو گونه است:

  • الف– مال کلی باشد.
  • ب – مال عین باشد؛ این خانه، این اتومبیل، این فرش.

شرط مهریه قرار گرفتن مال معین، مالکیت شوهر نسبت به آن مال است.

مالی که معین نیست و مالک آن شخص دیگری باشد به عنوان مهریه نمی توان محسوب کرد و موجب بطلان خواهد شد.

نکاح باطل نمی شود بلکه مهر باطل می شود و این مانند موردی می ماند که نکاحی محقق شده باشد و بدون اینکه مهر ذکر بشود که در خصوص آن گفته شد نکاح باطل نیست بلکه باید مهرالمثل تعیین بشود.

اگر کس دیگری تعهد بکند به اینکه مال خودش را به عنوان مهریه بپردازد مثل اینکه متعارف است که پدر می گوید خانه ای که من دارم ملکی که من دارم این را بعنوان مهریه برای عروس خودم منظور کردم در صورتی می تواند این مهریه قرار بگیرد آن خانه، آن مزرعه یا زمینی که در ملکیت پدر شوهر این خانم هست (بعدا پدر شوهر بشود)، در صورتی رواست که قبل از آنیکه نکاح صورت بگیرد این خانه به ملکیت پسر در بیاید و سپس از ملکیت پسر به عنوان مهر زن تعیین بشود.

مال معین به عنوان مهریه

مال کلی که به عنوان مهریه قرار می گیرد نیازی نیست که شوهر مالک آن باشد بلکه مهریه در ذمه ی شخص قرار می گیرد و مالیت آن الان نیازی نیست باشد، در حال حاضر اکثر ازدواج هایی که صورت می گیرد این چنین است در مورد کلی به عنوان مهریه وقتی شخص تعهد به پرداخت آن می کند در واقع او تعهد به دینی کرده است. در واقع این را به ذمه ی شخص دیگری گذاشته است.

مثل اینکه در مواردی کسی طلبکار از دیگری است شخص در مقابل طلبکار، ضامن بدهکار می شود و یا اینکه تعهد می کند که آن را پرداخت بکند اینش به ذمه آن  شخصی که چنین تعهدی کرده است منتقل می شود در اینجا مانعی ندارد و شرط نمی کنیم که مال به عهده همان شوهر باشد بلکه می تواند آن شخص هم چنین کاری را بکند، پس بنابراین ولی یا قیم اگر برای مولی علیه خودش ازدواج کرد و مهر را تعیین کرد باید این صورت تلقی بکنیم که ایشان هم به عهده همان مولی علیه خواهد بود یعنی به عهده پدر یا جد پدری یا هر کس که بعنوان ولی است.

طبق نظر فقها در این حالت کسی نمی تواند از قاعده معاوضه استفاده کند و بگوییم که مهر یک نوع معاوضه حقیقی است که کسی نمی تواند ملک دیگر را به عنوان عوض قرار بدهد بلکه مانعی ندارد که شخص (ولی) مال خودش مهر زوجه دیگری قرار بدهد یا مهر دیگری را به عهده بگیرد تفسیری که گفته شد بعضی از فقها موافق نیستند.

پرداخت مهریه توسط ولی قیم

در صورتی که ولی و قیم طی شرایطی برای فرزندشان همسری اختیار کنند، اما پسر توانایی پرداخت مهریه ی همسر خود را نداشته باشد، در این صورت ولی یا قیم باید مهریه را به همسر او بپردازند، در این حالت طبق قاعده ی معاوضه مهریه بر عهده ی شوهر است ولی به دلیل داشتن نماینده و عدم اختیار وتوانایی شوهر در پرداخت مهریه ولی عهده دار پرداخت آن خواهد بود.

در صورتی که زن نسبت به عسر و ناتوانی شوهر خود در پرداخت مهریه آگاهی داشته باشد و تن به ازدواج دهد ولی یا قیم مرد دیگر ضامن پرداخت مهریه به زن نخواهند بود، در صورت که عقد نکاح بدون ذکر مهریه انجام گرفته و نزدیک هم صورت گرفته باشد پرداخت مهریه توسط ولی قیم صورتی نزدیکی و شوهر هم دچار ناتوانی در پرداخت مهریه باشد، در این حالت پس از تعیین مهریه بر عهده ی ولی یا قیم نخواهد بود.

مهریه در صورتی مقرر می شود که نزدیکی حاصل شده باشد. در صورت وقوع نزدیکی خود مرد مسئول پرداخت مهریه خواهد بود یا دارد که پرداخت می کند یا ندارد که بایستی از طروق دیگری تامین بشود یکی از طروق اینست که صبر بکنند تا آن شوهر دارای مال بشود.

مالکیت زن نسبت به مهریه

به محض تحقق یافتن عقد نکاح، زن مالک مهر خواهد شد.

ماده ۱۰۸۲ ق.م: (به مجرد عقد، زن مالک مهر می شود و می تواند هر نوع تصرفی که بخواهد در آن بکند).

هر نوع منفعتی که برای مهر متصور است، پس از عقد نکاح متعلق به زن است؛ مثلا اگر باغی را بعنوان مهریه برای زن تعیین کردند و امروز مثلا تعیین کردند و یک سال گذشته و این باغ دارای میوه ای بود از زمانی که عقد منعقد شده تا الان هر اندازه ای که این باغ ثمر داشته باشد و درآمد داشته باشد ان ثمر و در آمد از آن زن است حالا خواه عروسی کرده باشند یا عروسی نکرده باشند، خواه نزدیکی صورت گرفته یا صورت نگرفته باشد خواه آن باغ را شوهر به زنش تسلیم بکند یا همچنان در اختیارش باشد و هنوز به زنش نداه باشد منافع حاصله از این باغ که به عنوان مهریه است مال زن است هر نوع ملک دیگر را می توانیم بعنوان مثال ذکر بکنیم.

مهریه می تواند عندالمطالبه به صورت اقساط یا مدت دار پرداخت شود. مرد متعهد شود بعد از دو سال از ازدواجشان مهر زن را پرداخت بکند و زن پس از دو سال از مهریه استفاده خواهد کرد.

از اینکه پس از انکه زن طلاق داده شد زن می تواند مهریه را بگیرد این اشتباه است و این نوعی عادتی است که در جامعه ما وجود دارد و خیلی از افراد تصور می کنند که وقتی که زن و شوهر خواستند از همدیگر جدا شوند و طلاق داده شود اینها می توانند مهریه شان را مطالبه بکنند، در صورتی که چنین نیست زن و شوهر با کمال مهربانی در حال نزدیکی هستند و هیچ مانعی ندارد که زن مطالبه مهریه اش را بکند و مالک مهریه هم خواهد بود.

در پاره ای از موارد به لحاظ فقهی و تکالیف شرعی اصلا زن باید واجب است که از شوهر خودش مطالبه بکند مهریه اش را و اگر شوهر آن مهریه را دارد واجب است که آن مهریه را به زن بدهد و تاخیر در آن هم روا نیست؛ چون هر دینی به محض مطالبه شخص طلبکار بر مدیون واجب می شود، پرداخت ان به لحاظ شرعی یعنی تاخیر در آن حرام است و آنجایی که بر زن واجب است مطالبه مهریه اش را بکند، در آنجایی است که زن چنین حساب کرده که با داشتن مهریه باید حج را انجام بدهد اینجا به لحاظ مقدمه واجب و فراهم کردن امکانات حج که تکلیف شرعی است بر زن واجب است که مطالبه بکند، مهریه خودش را این شوهر ممکن است نداشته باشد که بحث جدایی است و ممکن است و داشته باشد و ندهد اگر داشته باشد و ندهد زن گناه نکرده آن تکلیف شرعی خودش را انجام داده و شوهر مرتکب فعل حرام شده است.

مهریه زن مطلقه قبل از نزدیکی

در صورتی که زنی قبل از نزدیکی توسط همسرش مطلقه شده باشد و تا آن زمان هم مهریه را مطالبه نکرده باشد، شوهر موظف است نصف مهریه را به وی پرداخت کند، در صورتی که مهریه به زن پرداخت شده باشد ولی نزدیکی انجام نگرفته باشد و توسط شوهرش مطلقه شود. زن موظف است نصف مهریه را به مرد باز گرداند.

فرشید شاه مردانی فیروزجائی
مشاوره حقوقی با فرشید شاه مردانی فیروزجائی دکترای حقوق
۵.۰ بر اساس (۱۴) دیدگاه مشتریان

کیفیت کلیه مشاوره‌ها توسط بنیاد وکلا تضمین می‌شود

ثبت دیدگاه

جهت ثبت دیدگاه خود ابتدا باید وارد حساب کاربری خود شوید:

ورود ثبت‌نام
دیدگاه‌ها

هنوز دیدگاهی ثبت نشده است.