به روز بمانید!
آیا مایل هستید اعلانات مربوط به گفتگوهای آنلاین خود را روی دستگاه خود دریافت کنید؟
لطفاً اتصال اینترنت خود را بررسی کنید.
کیفیت کلیه مشاورهها توسط بنیاد وکلا تضمین میشود
قسم و شهادت دروغ از جرائمی هستند که قانونگذار در قانون تعزیرات و مجازاتهای بازدارنده(کتاب پنجم) به آن اشاره کرده و برای آنها مجازات تعیین کرده است.
در تعریف شهادت باید گفت:
"شخصی به نفع یکی از اصحاب دعوا و به ضرر طرف دیگر خبر از وقوع امری میدهد".
شهادت کذب نیز عبارت است از:
"ادای گواهی دروغ نزد مقامات رسمی در دادگاه توسط شاهد یا گواه".
به همین علت قانونگذار شهادت دروغ را جرم انگاری کرده و برای آن مجازات تعیین نموده است.
برای تشکیل هر جرمی، سه رکن باید وجود داشته باشد:
رکن قانونی:
برای آنکه رفتاری جرم محسوب باشد، در قانون باید برای آن مجازات تعیین شده باشد.
ماده ی قانونی که یک رفتار را جرم انگاری کرده و مجازات آن را تعیین کرده است، رکن قانونی نامیده می شود.
رکن قانونی جرم شهادت دروغ نیز ماده ۶۵۰ قانون مجازات اسلامی است:
«هر کس در دادگاه نزد مقامات رسمی شهادت دروغ بدهد به سه ماه و یک روز تا دو سال حبس و یا به یک میلیون و پانصد هزار تا دوازده میلیون ریال جزای نقدی محکوم خواهد شد.
تبصره – مجازات مذکور در این ماده علاوه بر مجازاتی است که در باب حدود و قصاص و دیات برای شهادت دروغ ذکر گردیده است».
رکن مادی:
در رکن مادی، مهم ترین چیزی که مورد بررسی قرار می گیرد، رفتار جرم است.
جرم مورد نظر ما، با ادای شهادت دروغ در دادگاه نزد مقامات رسمی محقق می شود.
شهادت دروغ حتما باید در دادگاه اعم از عمومی و اختصاصی انجام شده باشد؛ بنابراین شهادت خارج از دادگاه و در مراجعه که به آنها دادگاه گفته نمی شود، این جرم را محقق نمی کند. مانند شهادت دروغ در کلانتری.
همچنین شهادت باید نزد مقام رسمی انجام شده باشد تا بتوان آن را مجرمانه تلقی کرد.
منظور از مقام رسمی فردی است که صلاحیت استماع شهدت را داشته باشد. بنابراین اگر شهادت دروغ در دادگاه نزد کارمند بایگانی انجام شود، نمی توان آن را مجرمانه تلقی کرد.
البته اداره حقوقی قوه ی قضائیه طی یک نظریه مشورتی اعلام نمود که واژه ی مقامات رسمی اختصاص به مقامات قضایی ندارد.
بنابراین به طور مثال شهادت نزد مامورین اداره ی ثبت احوال هم می تواند جرم باشد.
البته این نظریه قابل انتقاد است؛ چرا که ماده ی ۶۵۰ قانون مجازات اسلامی به صراحت لفظ دادگاه را به کار برده است.
رکن روانی:
جرم شهادت دروغ از جمله جرائم عمدی است. یعنی کسی که به دروغ شهادت می دهد، باید در این عمل خود عمد داشته باشد و این جرم به صورت غیر عمدی محقق نمی شود.
طبق ماده ۱۷۷ قانون مجازات اسلامی، شاهد باید دارای اوصاف ذیل باشد:
تشخیص صحت موارد با قاضی دادگاه می باشد، و در صورت عدم وجود هر یک از موارد فوق شهادت شاهد فوق در حد اماره قضایی و بسته به نظر قاضی خواهد بود.
برای تحقق این جرم باید مرتکب آن قصد انجام چنین فعلی را داشته باشد، چرا که این جرم از جمله جرائم عمدی محسوب می گردد و شاهد در ابتدای ادای شهادت، سوگند یاد می کند و به شهادتی که ارائه می دهد و عواقب آن اشراف کامل دارد.
به همین دلیل اگر در شهادت ذکر شده دروغ بگوید، مرتکب جرم شهادت کذب شده است.
برای تحقق جرم شهادت کذب طبق ماده ۶۵۰ قانون مجازات اسلامی شرایط زیر باید محقق گردد:
البته باید گفت مقامات رسمی اختصاص به مقامات قضایی ندارد؛ یعنی اگر شهادت دروغ نزد سایر مقامات غیر قضایی اما رسمی عنوان شود، باز هم جرم شهادت کذب محقق شده و قابل مجازات می باشد.
ماده ۴۹ قانون ثبت احوال در این باره عنوان میدارد:
"اگر کسی در اداره ثبت احوال به دروغ شهادت دهد که فلان شخص صاحب فرزندی شده است و این شهادت موثر در صدور شناسنامه مورد شهادت گردد مشمول مجازات شهادت دروغ است".
در ماده ۲ قانون تخلفات، جرائم و مجازاتهای مربوط به اسناد سجلی و شناسنامه، و همچنین ماده ۱۵ قانون راجع به ورود و اقامات اتباع خارجه در ایران و ماده ۱۰ قانون تصدیق انحصار وراثت نیز مقاماتی پیش بینی شده که شهادت دروغ نزد آنان نیز، جرم محسوب می شود.
مجازات شهادت دروغ دارای دو دسته از جمله: ضمانت اجرای حقوقی و ضمانت اجرایی کیفری می باشد.
ضمانت اجرایی کیفری این جرم در ماده ۶۵۰ قانون تعزیرات این گونه عنوان شده است:
"هرکس در دادگاه نزد مقامات رسمی شهادت دروغ بدهد، به سه ماه ویک روز حبس و یا به یک میلیون و پانصد هزار تا دوازده میلیون ریال جزای نقدی محکوم می گردد".
همچنین اگر شهادت کذب باعث اجرای مجازاتی نظیر:
دیه یا حدود (شلاق برای شرب خمر)یا قصاص عضو یا اعدام گردد، همان مجازات بر کسی که ادای شهادت دروغ نموده نیز اعمال خواهد شد.
به عنوان مثال: اگر در جرمی ،شاهد به دروغ شهادت دهد و این امر باعث اعدام فرد بی گناه گردد و سپس مشخص شود شهادت دروغ بوده، قاضی و مامور اجرای مجازات مسولیتی نداشته و فردی که شهادت دروغ داده است به مجازات اعدام محکوم خواهد شد.
ضمانت اجرای حقوقی شهادت کذب، به جبران خسارات مادی و معنوی مرتبط می گردد.
چنانچه شهادت دروغ مبنای رای دادگاه اعم از دادگاه حقوقی یا کیفری قرار گیرد، می توان با اثبات کذب بودن شهادت شهود، به رای صادره اعتراض نمود تا آنجا که حتی چنانچه رایی قطعی گردد، نیز می توان از طریق سازوکار «اعاده دادرسی» مجددا درخواست رسیدگی مجدد از مراجع قضایی نمود.
همچنین در صورتی که شاهد رایی از دادگاه بدوی گردیده اید که بر مبنای شهادت کذب رای صادره گردیده است، از رای صادره اعتراض و تجدیدنظرخواهی بعمل آورید و بخش مهمی از اعتراض خویش را به شهود کذب و دلایل کذب بودن آن اختصاص دهید.
از دیگر آثار چنین شهادت هایی، به موضوع تحمل کیفر نسبت به اینگونه اشخاص باز می گردد.
چنانچه طرف مقابل شما افرادی را به عنوان شاهد به دادگاه معرفی نماید، شما می توانید شاهد را جرح و تعدیل نمایید.
جرح شاهد عبارت است از شهادت به عدم وجود یکی از شرایطی که قانون برای شاهد شرعی مقرر کرده است.
تعدیل شاهد عبارت است از شهادت بر وجود شرایط مذکور برای شاهد شرعی.
جرح شاهد باید تا پیش از ادای شهادت توسط او صورت گیرد؛ چنانچه قاضی جرح را بپذیرد شاهد رد می شود.
همچنین اگر رای به استناد شهادت شهود صادر شود و بعدا مشخص گردد که شهادت شهود کذب بوده است، رای صادره در امور کیفری قابل تجدیدنظرخواهی است.
همچنین با توجه به بند ث ماده ی ۴۷۴ قانون آیین دادرسی کیفری چنین حکمی قابلیت اعاده دادرسی دارد.
در امور حقوقی نیز یکی از جهات تجدیدنظرخواهی، ادعای فقدان شرایط قانونی شهادت شهود است
طبق قانون مدنی اگر کسی به دیگری خسارتی وارد نماید، ملزم به جبران آن می باشد.
پس در شهادت دروغ نیز اگر شاهد موجب ورود خسارت به کسی گردد، باید در صدد جبران آن برآید.
در قانون نیز مواردی برای جبران خسارت ناشی از شهادت دروغ پیش بینی شده که به بررسی آن می پردازیم:
تصور کنید اگر دادگاه از شهود درخواست ادای شهادت کند و بعدا مشخص گردد که شهود شهادت بر خلاف واقع را اظهار نموده اند، علی رغم اینکه این شهادت به نفع یا به ضرر یکی از طرفین باشد، اگر سبب ورود خسارت به کسی گردد، علاوه بر مجازات شهادت دروغ ،ملزم به جبران خسارت زیان دیده نیز می شوند.
ممکن است شخصیکه بعنوان شاهد نزد مقام قضایی شهادت داده است، پیشمان گشته و مایل به رجوع از شهادت خویش باشد.
رجوع از شهادت مستلزم اثبات خلاف واقع بودن شهادت نیست، بلکه همینکه شاهد مدعی شود، به جهاتی مانند:
تطمیع، تهدید یا اشتباه شهادت غلط داده است، دادگاه به شهادت او ترتیب اثر نمی دهد و اگر براساس شهادت نادرست حکمی صادر شده باشد، در مرحله تجدید نظر حکم مزبور نقض می گردد.
شاهد در این صورت می تواند با مراجعه به دفاتر اسناد رسمی و یا محکمه مبادرت به انصراف و عدول از شهادت اقدام نماید.
بهترین راه برای جلوگیری و دفع شهادت دروغ ، پرسیدن سوالات متعدد و جزیی از شهود است؛ به نحوی که شاهد دروغ از پس پاسخ گویی از سوالات بر نیاید.
همچنین شنیدن شهادت شهود و مقایسه صحبت های آنها و در آوردن تناقضات صحبت ۲ شاهد می تواند کمک کند که شهادت دروغ را ثابت کنید.
از مهمترین راههای دفاع در اثبات کذب بودن شهادت شهود توسل به دو راهکار جرح شهود و همچنین طرح سوالاتی هوشمندانه و دقیق از شهود در محضر دادگاه در دعاوی حقوقی، کیفری و خانواده و … می باشد.
بدین معناست که مدعی شهادت کذب، ادعا نماید شاهد طرف مقابل، فاقد یکی از شرایطی است که قانون برای شهود(بالغ، عاقل، عدالت، طهارت مولد، ذی نفع نبودن در موضوع دعوی، نداشتن خصومت با یکی از طرفین دعوی، عدم اشتغال به تکدی گری و ولگردی) تعیین کرده است.
در این صورت دادگاه به بررسی موارد جرح می پردازد.
در این خصوص پیشنهاد می گردد از قاضی پرونده تقاضای ادای شهادت منفردانه شهود گردید؛ چراکه در صورت اثبات کذب بودن شهود، شاهد تعارض گویی های فراروان شهود با شخصی می گردید که به شهود کذب متوسل گردیده است و این امر نیازمند طراحی سوالات و سناریوی از پیش ساخته ای می باشد که بتوانید از طریق آن تعارض در صحبت های شهود را برملا سازید.
پیشنهاد می گردد در این خصوص از وکلای متبحر و مجرب که در این عرصه از سابقه مناسبی در خصوص رد اظهارات شهود در دعاوی خویش، دارای تجربه هستند بهره مند گردید؛ چراکه این امر حتی نیازمند بهره گیری از داشتن هوش نسبی نیز میباشد.
در این رابطه ماده ۲۳۴ قانون آئین دادرسی مدنی بیان میدارد:
هریک از اصحاب دعوی می توانند گواهان طرف خود را با ذکر علت ،جرح کنند. چنانچه پس از صدور رای برای دادگاه معلوم شود که قبل از ادای گواهی، جهت جرح وجود داشته اما بر دادگاه مخفی مانده و رای صادره هم مستند به آن گواهی بوده، مورد از موارد نقض است و چنانچه جهات جرح بعد از صدور رای حادث شده باشد، موثر در اعتبار رای دادگاه نخواهد بود.
یکی از گناهان بزرگی که در اسلام از آن بشدت نهی شده است، شهادت دروغ یا شهادت به ناحق است و برای آن مجازات های سنگینی تعیین شده است.
بطور کلی می توان مجازات شهادت به دروغ را به دو قسم تقسیم نمود:
و اگر خسارت جانی و بدنی باشد؛ باید قصاص شود یا دیه بپردازد؛ مثلا اگر در اثر شهادت او کسی را اعدام کرده اند؛ بازماندگان می توانند درخواست قصاص یا دیه نمایند.
در صورتی که درگیر دعوای حقوقی، کیفری، خانواده و… در مراجع قضایی هستید و طرف مقابل با استناد به شهادت کذب اقدام به اثبات ادعا یا دفاع واهی علیه شما نموده است، میتواند از خدمات مشاوره حقوقی آنلاین یا مشاوره حقوقی تلفنی بهره مند گردید.
کیفیت کلیه مشاورهها توسط بنیاد وکلا تضمین میشود
دیدگاهها
هنوز دیدگاهی ثبت نشده است.