استرداد جهیزیه و روش های آن

یکی از موضوعات مرسوم در نواحی مختلف کشور جهیزیه ای است که در قالب وسایل و لوازمی از طرف زن به منزل مشترک برده می شود.

مالکیت این لوازم و وسایل متعلق به زن است و به همین دلیل در صورتی که به هر دلیلی بخواهد می تواند آنها را مسترد کند، اما معمولا این قضیه زمانی اتفاق می افتد که زن و مرد بخواهند از هم جدا شوند و به علت اختلافات ناشی از دعوای طلاق، فرایند استرداد جهیزیه نیز با دشواری هایی روبرو می شود.

به همین مناسبت در این مقاله به دنبال این هستیم تا استرداد جهیزیه و روش های استرداد جهیزیه را شرح دهیم.

به لحاظ قانونی، زنان تکلیفی به فراهم کردن وسایل زندگی ندارند و در واقع جهیزیه هدیه ای است که خانواده دختر به او برای شروع زندگی می دهند؛ لذا بر اساس مواد قانونی از جمله ماده 1107 قانون مدنی تهیه وسایل زندگی جزء نفقه می باشد که بر عهده شوهر است.

واضح است که زن مالک وسایل و لوازمی است که با خود به منزل مشترک می برد و این اموال تحت عنوان امانت در اختیار مرد است و بدین لحاظ، وی تنها حق استفاده از آنها را دارد.

در صورتی که مرد در استفاده از این وسایل تعدی و تفریط کند ، یعنی به آنها آسیب برساند و یا از بین ببرد، زن می تواند در دادسرا علیه او اقدام به شکایت کیفری کند.

قواعد مربوط به جهیزیه در مقررات قانونی مورد پیش بینی قرار نگرفته است و بدین لحاظ کاملا تابع عرف می باشد، اما اقدام قانونی جهت استرداد جهیزیه در حال حاضر نیازمند دادخواست استرداد جهیزیه به دادگاه خانواده و یا شورای حل اختلاف می باشد؛ چرا که دعوای استرداد جهیزیه نیز مانند هر دعوای دیگری نیازمند اثبات از طریق یکی از ادله اثبات دعوی است که بر اساس آن زن باید ثابت نماید که وسایلی را تحت عنوان جهیزیه به منزل شوهرش برده است.

استرداد جهیزیه به شیوه قانونی مسئله ای مهم است؛ به دلیل اینکه در صورتی که زن بدون اطلاع و هماهنگی با شوهر اقدام به این امر کند، یکی از مسائلی که ممکن است پیش بیاید این است که مرد شکایت سرقت از وسایل منزل را بر علیه زن مطرح نماید؛ به همین خاطر بایستی به روش قانونی برای استرداد جهیزیه اقدام کرد، بعلاوه اینکه بهتر است که استرداد جهیزیه در حضور شاهدانی صورت پذیرد تا این مشکل مرتفع شود.

روش های استرداد جهیزیه

استرداد جهیزیه به سه روش امکانپذیر است:

• حالت اول ناظر بر زمانی است که طرفین در مورد اینکه جهیزیه متعلق به زن است و حق بردن آنها را دارد توافق دارند که بدون هیچگونه مشکلی این امر انجام می شود و از فرایند طولانی دادرسی اجتناب می شود.
• روش دوم استرداد جهیزیه در صورت وجود لیست جهیزیه است.

زمانی که خانواده زن بنا به رسم معمول ، اقدام به تهیه سیاهه یا لیست جهیزیه کرده اند، استرداد جهیزیه فرایندی قانونی را طی می کند و معمولا به نتیجه می رسد.

• اما در صورتی که لیست جهیزیه یا سیاهه موجود نباشد، اثبات دعوای استرداد جهیزیه بدون سیاهه و به نتیجه رسیدن آن کمی دشوار می شود، به این دلیل که سند سیاهه موجود نمی باشد.

در این حالت، تنها می توان به شهادت شهود استناد نمود که بررسی و تشخیص ارزش شهادت شاهدان کاملا به نظر قاضی بستگی خواهد داشت.