تعریف و تفاوت های مالیات مستقیم و غیر مستقیم چیست؟

اگر بخواهیم یک تعریف کلی از مالیات ارائه دهیم، باید بگوییم که مالیات یک هزینه اجتماعی به شمار می رود که شهروندان یک جامعه برای بهره برداری و استفاده از امکانات موجود و فراهم آوردن امکان جایگزینی این امکانات آن را می پردازند.

مالیات به انواع و اقسام مختلفی تقسیم می شود اما اگر بخواهیم یک تقسیم بندی کلی در خصوص این مفهوم ارائه کنیم باید بگوییم که مالیات به دو دسته بندی کلی مالیات های مستقیم و مالیات های غیر مستقیم تقسیم می شود.

تفاوت مالیات های مستقیم و غیر مستقیم در اهداف و نحوه وصول آن بوده و از این جهت مصادیق متفاوتی می توان برای آن در نظر گرفت.

در ادامه به توضیحات کاملی در خصوص تعریف و تفاوت های مالیات مستقیم و غیر مستقیم می پردازیم.

تعریف مالیات مستقیم

مالیات مستقیم به مالیاتی اطلاق می شود که بی واسطه و مستقیما از درآمد یا دارایی مودیان مالیاتی اخذ می شود.

این مالیات به وسیله مامورین مالیاتی و به طور مستقیم اخذ می شود، به طور کلی تمام کسانی که در ایران درآمد دارند حتی اگر خارج از ایران زندگی کنند، مشمول مالیات بر درآمد هستند.

همچنین، کسانی که در ایران دارایی و اموالی دارند نیز برای حفظ و نگهداری از اموالشان باید مالیات بپردازند.

مهم ترین قانونی که در خصوص مالیات های مستقیم به تصویب رسیده است، قانون مالیات های مستقیم نام دارد که در سال 1345 به تصویب رسید و پس از آن چند بار اصلاح شد.

• الف) مالیات بر دارایی دسته بندی های گوناگونی را شامل می شود که از جمله آن های می توان به موارد ذیل اشاره کرد:

1. مالیات حق تمبر: حتما شما هم تاکنون برای رسمیت بخشی به اسناد خود، تمبر بر روی آن ها چسبانده اید؛ مالیاتی که به واسطه هزینه تمبر از اشخاص اخذ می شود، یکی از انواع مالیات های مستقیم بوده و مالیات حق تمبر نام دارد.
2. مالیات بر ارث: برای تقسیم اموال بین وراث متوفی ابتدا باید دیون و بدهی های او پرداخت شود که یکی از این دیون مالیات بر ارث می باشد.

در واقع هر کدام از وراث به نسبت نوع مال و طبقه ای که از ارث دارند، باید میزان مشخصی از مالیات را برای انجام انتقال ماترک متوفی بپردازند و این مالیات برارث یکی از انواع مالیات های مستقیم می باشد.

• ب) مالیات بر درآمد: به طور کلی تمام اشخاص حقیقی یا حقوقی که در ایران درآمد دارند باید مالیات بپردازند.

حتی اگر شخصی در ایران ساکن نباشد یا ایرانی نباشد اما در ایران منبع درآمدی داشته باشد، باید در مهلت ثبت نام اظهارنامه مالیاتی، اظهارنامه خود را ثبت کرده و مالیات بپردازد.

همچنین اشخاص حقوقی بابت درآمدهای داخلی و خارجی خود مشمول مالیات می شوند.

شیوه تعیین مالیات بر درآمد در کشور ما براساس خود اظهاری است، به این معنا که اشخاص حقیقی و حقوقی مشمول مالیات حساب سود و زیان و درآمد خود را در قالب یک اظهارنامه مالیاتی به سازمان امور مالیاتی تسلیم می کنند.

تعریف مالیات غیر مستقیم

مالیات غیر مستقیم در واقع به مالیاتی می گویند که از تمام شهروندان اخذ شده اما این امر محسوس نیست.

در واقع بر روی اکثر کالا ها و خدمات مبلغی به عنوان مالیات از مصرف کننده دریافت شده که به این نوع از مالیات، مالیات غیر مستقیم گفته می شود، از جمله مالیات های غیر مستقیم می توان به مالیات بر واردات و مالیات بر معاملات اشاره کرد.

• الف) مالیات بر واردات: برای حمایت از تولید داخلی و سایر دلایلی که دولت در دستور کار قرار داده است، مالیاتی را از کالاهای وارداتی اخذ می کند.
• ب) مالیات بر معاملات: در موقع خرید و فروش کالا، مالیاتی از فروشنده دریافت می شود و فروشنده در هنگام فروش کالا، این مالیات را از خریدار اخذ می کند.

مالیات بر ارزش افزوده یکی از انواع مالیات بر معاملات می باشد.