نفقه زوجه در دوران عده طلاق و شرایط دریافت آن

در قانون مدنی تکالیف قانونی مهمی در خصوص روابط زوجین مقرر شده است که از جمله مهم ترین این احکام، لزوم پرداخت نفقه به زن توسط شوهر می باشد.

البته لازم به ذکر است که اگر زن از ایفای وظایف زناشویی در قبال شوهر خودداری نماید، حق دریافت نفقه وی از بین می رود.

همچنین در صورت طلاق، از آن جهت که رابطه زوجیت خاتمه یافته، پرداخت نفقه زن منتفی است؛ مگر دریافت نفقه دوران گذشته توسط زوجه.

با این وجود، در شرایط خاصی امکان دریافت نفقه بعد از طلاق وجود دارد که در واقع تحت عنوان نفقه زن در دوران عده طلاق رجعی می باشد.

به همین مناسبت، در ادامه این مقاله از این قصد داریم نفقه زوجه در دوران عده طلاق رجعی را بررسی نموده و شرایط دریافت آن را توضیح خواهیم داد.

تکلیف پرداخت نفقه به زن

بر اساس قانون مدنی، مرد موظف شده است که در عقد دائم (غیر موقت) به زوجه خود نفقه بپردازد.

همچنین، "نفقه زوجه عبارت است از همه نیازهای متعارف و متناسب با وضعیت زن از قبیل مسکن، البسه، نان، اثاث منزل و هزینه های درمانی و بهداشتی و خادم در صورت عادت یا احتیاج به واسطه نقصان یا مرض".

بنابراین، منظور از نیازهای متعارف و متناسب با وضعیت زن این است که مرد موظف است همه نیازهای زن را بر اساس عرف جامعه برطرف کند.

نکته مهمی که در رابطه با تکلیف پرداخت نفقه زن وجود دارد آن است که زن نیز متقابلا موظف است که از شوهر خود تمکین کرده و وظایف زناشویی خود را انجام بدهد.

بنابراین، در صورتی که زن بدون هرگونه دلیل موجهی از تمکین در قبال شوهر خودداری کرده باشد، حق دریافت نفقه ندارد.

نفقه زن بعد از طلاق

همانگونه که واضح است، میان تکلیف مرد به پرداخت نفقه و تکلیف زن به تمکین از شوهر، ارتباط متقابلی وجود دارد؛ به همین دلیل است که در صورت طلاق یا جدایی میان زوجین، شوهر دیگر الزامی به پرداخت نفقه نداشته و زن نیز موظف به تمکین از شوهر نیست.

با این وجود، مطلب ذکر شده عمومیت ندارد.

این سایت حقوقی به شما کمک می‌کند تا با جستجو و انتخاب متخصصین حقوقی، کار حقوقی خود را با هزینه مشخص و در کوتاه‌ترین زمان ممکن انجام دهید.

با این توضیح که طلاق را می توان به دو نوع طلاق بائن و طلاق رجعی تقسیم بندی کرد که در طلاق بائن، از همان لحظه طلاق، رابطه زوجیت به صورت کامل پایان می یابد؛ اما در طلاق رجعی، مرد می تواند در طول مدت مشخصی تحت عنوان مدت عده طلاق رجعی، به همسر خود رجوع کرده و طلاق را بی اثر سازد.

بنا به حق رجوعی که برای مردان در طلاق رجعی پیش بینی شده است، این تکلیف نیز برای وی وجود دارد که در طول مدت عده طلاق رجعی، به همسر خود نفقه بدهد که این موضوع را در ادامه بیشتر بررسی خواهیم کرد، اما در صورتی که طلاق از نوع بائن باشد، زن حق دریافت نفقه پس از طلاق را نخواهد داشت.

نفقه زن در دوران عده طلاق

همانگونه که اشاره شد، در طلاق بائن که رابطه زوجیت خاتمه می یابد، زن حق نفقه بعد از طلاق را نخواهد داشت، اما در صورتی که طلاق از نوع رجعی باشد، در طول مدت عده طلاق رجعی (که برابر است با سه طهر پس از عادت ماهیانه)، مرد مکلف است که به زن نفقه بپردازد.

ماده 1109 قانون مدنی موید این موضوع است که بیان می دارد:

"نفقه‌ مطلقه‌ رجعیه در زمان عده بر عهده‌ی شوهر است؛ مگر این که طلاق در حال نشوز واقع شده باشد".

بر اساس این ماده، زنی که ایام عده طلاق رجعی است، می تواند از همسر خود مطالبه نفقه کند.

البته دریافت نفقه در دوران عده طلاق رجعی شرایطی دارد و آن هم این است که طلاق در حال نشوز زن (یعنی عدم تمکین زن از شوهر) واقع نشده باشد؛ چرا که اگر طلاق به دلیل نشوز یا عدم تمکین زن رخ داده باشد، از آن جهت که پرداخت نفقه در مقابل تمکین زن است، حق دریافت نفقه در ایام عده نیز منتفی خواهد بود.

البته در این خصوص نکته مهمی وجود دارد و آن هم این است که پرداخت نفقه به زن، در صورتی که زن تمکین کرده باشد، مانند دینی است که به عهده مرد قرار گرفته است.

بنابراین حتی اگر زن و شوهر قصد داشته باشند از هم طلاق بگیرند و مرد در گذشته نفقه زن را در صورتی که زن تمکین کرده بوده است را نپرداخته باشد، زن می تواند نفقه ایام گذشته خود را از شوهر مطالبه کند که به این منظور، ارائه دادخواست به دادگاه خانواده برای مطالبه نفقه ایام گذشته راهگشاست.