بنیاد وکلا
پشتیبانی و رزرو مشاوره ۴۲۸۱۸ - ۰۲۱
۴۲۸۱۸ - ۰۲۱

لطفاً اتصال اینترنت خود را بررسی کنید.

چگونه می‌توانم بطلان معاملات محجور را اعلام کنم؟

پرسیده شده ۱ سال پیش ۱۸ پاسخ ثبت شده

با سلام

حکم حجر شخصی توسط برادرش از دادگاه خانواده اخذ شده که در حکم صادره شروع حجر از سال ۸۳ ذکر شده است. محجور در سال ۸۶ اقدام به انتقال و واگذاری اجاره‌نامه دو زمین اوقافی که در کنار هم با مساحت و ابعاد یکسان بودند، نموده است.

پس از گذشت ۱۵ سال و صدور حکم حجر وی که از سال ۸۳ محجور بوده است، نیاز به اعلام بطلان آن نقل و انتقالات و اجاره‌نامه‌های اوقافی می‌باشد. قیم در شرف اقدام برای اعلام بطلان و تنظیم دادخواست بوده که بیکباره از طرف فرزندان شخص محجور تقاضای عزل قیم و سپس در روز دادگاه حکم رفع حجر و متعاقب آن عزل قیم به دلیل افاقه حال محجور از همان شعبه دادگاه خانواده صادر می‌شود.

اکنون نه شخص محجور که رفع حجر شده اقدامی برای اعلان بطلان می‌کند نه آن طرف‌هایی که زمین‌ها در یدشان می‌باشد و نه دیگر قیم و نه دادستان وظیفه‌ای ندارند که برای اعلام بطلان اقدام نمایند. اکنون سوال مهم این است که تکلیف چیست و معاملاتی که در زمان حجر محجور انجام شده که به لحاظ حقوقی باطل و بلااثر هستند چه می‌شود و اگر با این اسناد باطل معاملاتی صورت بگیرد مقصر کیست وقتی کسی برای اعلام بطلان اقدامی نمی‌کند؟

لطفا راهنمایی دقیق بفرمایید.
با تشکر از جامعه حقوقی و عدالت ایران

جمع‌بندی پاسخ وکلا هوش مصنوعی

معاملات صورت‌گرفته پس از تاریخ شروع حجر باطل هستند، اما تا زمانی که دعوای اعلام بطلان اقامه نشود دادگاه رأساً اقدامی نمی‌کند. با رفع حجر و عزل قیم، خودِ فرد یا سایر اشخاص ذی‌نفع باید برای اعلام بطلان و ابطال اسناد دادخواست بدهند.

اینکه چه کسی اکنون می‌تواند دادخواست بدهد، دقیقاً به سمت و میزان ذی‌نفع بودنِ حقوقی شما در این املاک وابسته است.

پاسخ هوشمند بنیاد وکلا هوش مصنوعی

ابطال معاملات زمان حجر پس از رفع حجر

معاملات انجام‌شده در دوران حجر به دلیل عدم اهلیت باطل هستند و تاریخ شروع حجر ملاک بی‌اعتباری آن‌هاست. با این حال بطلان معامله نیازمند طرح دعوا در دادگاه است و دادگاه یا دادستان بدون دادخواست تکلیفی ندارند. پس از رفع حجر و عزل قیم، خود شخص یا اشخاص ذی‌نفع مانند اداره اوقاف باید دعوای اعلام بطلان را مطرح کنند. تا زمان ابطال رسمی، آثار اسناد در عمل استمرار می‌یابد و معامله با آن‌ها موجب مسئولیت مقصران و خریداران بی‌دقت خواهد بود.

این پاسخ به‌صورت خودکار تولید شده و جای مشاوره‌ی حقوقی با وکیل را نمی‌گیرد؛ پاسخ‌های وکلا در ادامه آمده است.

۱۸ پاسخ از وکلا و کارشناسان حقوقی

پاسخ برتر ۱ سال پیش
سعیده کریم فر
سعیده کریم فر

کارشناس حقوقی

۴٫۷ · ۴۰۴ مشاوره موفق

سلام
معاملات محجور در سال ۸۶ به دلیل حجر از سال ۸۳ باطل هستند. پس از رفع حجر شخص یا فرزندان یا اوقاف باید با طرح دعوای اعلام بطلان، اسناد را ابطال کنند عدم اقدام باعث تداوم آثار اسناد باطل و پیچیدگی دعاوی بعدی می‌شود. مقصر معاملات بعدی کسی است که بدون بررسی کافی معامله کرده است

محمدمهدی قنبری
محمدمهدی قنبری
۱ سال پیش

کاراموز وکالت مرکز وکلای قوه‌قضاییه

۴٫۹ · ۶۷ مشاوره موفق

با سلام و احترام،

در پاسخ به پرسش شما و با توجه به اطلاعات ارائه شده و مستندات قانونی، موارد زیر قابل ارائه است:

وضعیت معاملات انجام شده در دوران حجر
بر اساس حکم دادگاه، شروع حجر شخص از سال ۱۳۸۳ تعیین شده است. معاملاتی که ایشان در سال ۱۳۸۶ (یعنی پس از تاریخ شروع حجر) انجام داده‌اند، از جمله انتقال و واگذاری اجاره‌نامه دو زمین اوقافی، از نظر قانونی باطل و بلااثر محسوب می‌شوند. حکم حجر حتی اگر بعدا صادر شود، تاریخ شروع حجر که توسط دادگاه معین شده، ملاک اعتبار معاملات است. بنابراین، هر معامله‌ای که پس از تاریخ شروع حجر (سال ۸۳) انجام شده باشد، به دلیل عدم اهلیت قانونی فرد محجور در زمان انجام معامله، باطل است.

تکلیف معاملات باطل و مسئولیت‌ها
۱. لزوم اعلام بطلان معاملات:
معاملات انجام شده توسط شخص محجور در دوران حجر، ذاتا باطل هستند. اما برای اینکه این بطلان به طور رسمی تایید و آثار قانونی بر آن مترتب شود (مانند بازگرداندن اموال)، نیاز به طرح دعوای تایید بطلان معامله در دادگاه صالح است. رای دادگاه در این خصوص جنبه اعلامی دارد، یعنی صرفا بطلان معامله را از ابتدا احراز می‌کند.

۲. اشخاص صالح برای طرح دعوای بطلان:
با توجه به رفع حجر از شخص مذکور و عزل قیم، اشخاص زیر می‌توانند برای اعلام بطلان معاملات اقدام کنند:
* شخصی که رفع حجر شده است: ایشان اکنون اهلیت قانونی برای طرح دعوا به منظور ابطال معاملاتی که در دوران حجر انجام داده‌اند را دارا هستند.
* ذی‌نفعان: هر شخص ذی‌نفعی، از جمله فرزندان ایشان که پیشتر برای رفع حجر اقدام کرده‌اند، یا حتی طرف دیگر معامله (که از حجر طرف مقابل مطلع نبوده) می‌تواند برای اعلام بطلان معامله اقدام کند.
* دادستان: در مواردی دادستان نیز می‌تواند برای حفظ حقوق محجور اقدام به طرح دعوای بطلان نماید. اما با توجه به رفع حجر و بازگشت اهلیت به شخص، اولویت و مسئولیت اصلی اقدام با خود ایشان یا سایر ذی‌نفعان نزدیک خواهد بود. نقش دادستان بیشتر در زمان فعال بودن حجر و برای نظارت بر عملکرد قیم یا در صورت نبود قیم است.

۳. عواقب عدم اقدام برای اعلام بطلان:
اگرچه معاملات انجام شده در زمان حجر از نظر قانونی باطل هستند، اما تا زمانی که حکم قطعی دادگاه مبنی بر تایید این بطلان صادر نشود، اسناد مربوط به آن معاملات ممکن است کماکان در ظاهر معتبر تلقی شده و زمین‌ها در تصرف طرف قرارداد باقی بمانند.
در صورتی که با این اسناد باطل، معاملات دیگری صورت بگیرد (مثلا طرف قرارداد، زمین‌ها را به شخص ثالثی منتقل کند)، این معاملات بعدی نیز به دلیل بطلان معامله اولیه، فاقد اعتبار قانونی خواهند بود.

مسئولیت و مقصر:
شخصی که رفع حجر شده: اگر ایشان با علم به بطلان معاملات گذشته، اقدامی برای استرداد حقوق خود انجام ندهد، در درجه اول خود مسئول تداوم وضعیت موجود و تضییع احتمالی حقوق خود خواهد بود.
طرفین معامله با اسناد باطل: کسانی که با علم به بطلان سند اولیه یا با وجود امکان اطلاع از آن (مثلا با استعلام وضعیت مالکیت یا سابقه حجر فروشنده)، اقدام به معامله می‌کنند، خود را در معرض دعاوی حقوقی و مسئولیت قرار می‌دهند.
عدم اقدام سایر مسئولین: در حال حاضر که شخص رفع حجر شده و قیم نیز عزل گردیده، مسئولیت اصلی برای پیگیری حقوق تضییع شده با خود فرد است. دادستان نیز معمولا در صورت وجود قیم یا در زمان حجر فعالانه‌تر عمل می‌کند.

راهکار پیشنهادی
با توجه به اینکه شخص مورد نظر رفع حجر شده و اهلیت قانونی خود را بازیافته است، ایشان یا وکیل قانونی‌شان باید هرچه سریع‌تر دادخواست "تایید بطلان معاملات" انجام شده در سال ۱۳۸۶ را به دادگاه صالح ارائه دهند. دادگاه صالح برای رسیدگی به این دعوا، اگر موضوع معامله مال غیرمنقول (مانند زمین) باشد، دادگاه محل وقوع ملک است. برای این منظور، باید حکم حجر که تاریخ شروع آن سال ۱۳۸۳ ذکر شده، به عنوان مستند اصلی به دادگاه ارائه شود.

در صورتی که شخص رفع حجر شده خود اقدامی نمی‌کند، سایر اشخاص ذی‌نفع (مانند فرزندان یا هر کسی که از این وضعیت متضرر می‌شود) می‌توانند به عنوان ذی‌نفع، دعوای بطلان را مطرح نمایند.

احسان عبدالهی
احسان عبدالهی تأیید‌شده
۱ سال پیش

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه‌قضاییه

۴٫۸ · ۱٬۲۱۶ مشاوره موفق

آنچه مسلم است معاملات در دوران ابتلای محجور باطل است . با این حال در صورت افاقه محجور و رفع حجر ، هرگونه درخواست ابطال معاملات و اسناد تنظیمی باید توسط خود وی یا سایر ذینفعات در موضوع صورت بگیرد .

مهدی حمیدی
مهدی حمیدی
۱ سال پیش

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه‌قضاییه

۵٫۰ · ۴۱ مشاوره موفق

معاملات انجام‌شده در دوران حجر، به دلیل فقدان اهلیت، باطل و غیرنافذند و نیازمند اعلام بطلان از سوی ذی‌نفع هستند. با رفع حجر، تنها خود فرد یا نماینده قانونی‌اش حق طرح دعوای بطلان را دارد و دادستان یا قیم سابق دیگر تکلیفی ندارند. اگر بدون اعلام بطلان، اشخاص ثالث با اسناد معیوب معامله کنند، مسئولیت تضامنی متوجه فروشنده اصلی (محجور سابق) و خریدار متقلب خواهد بود. در نبود اقدام حقوقی، امکان استمرار آثار معامله باطل، هرچند غیرقانونی، در عمل وجود دارد.

نمایش ۱۴ پاسخ دیگر وکلا بستن پاسخ‌های بیشتر
سیده زهرا موسوی ۴ ماه پیش

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۸ · ۳ مشاوره موفق

درود
معامله انجام شده در دوران حجر غیر نافذ و قابل ابطال از سوی ذی نفع است و در صورت عدم ابطال پس از رفع حجر محجور خود شخص می تواند نسبت به درخواست ابطال معامله اقدام کند

محمدرضا توکلی ۱ سال پیش

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹ · ۱٬۰۰۵ مشاوره موفق

با سلام به دلیل عدم طرح دعوی، دادگاه با تکلیفی مواجه نیست. اشخاص متصرف نیز به لحاظ رعایت احتیاط بهتر است از نقل و انتقال خودداری شود

حسن آرین پور ۱ سال پیش

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰ · ۲۱۰ مشاوره موفق

با سلام و عرض ادب ،به دلیل عدم طرح دعوی، دادگاه با تکلیفی مواجه نیست. اشخاص متصرف نیز به لحاظ رعایت احتیاط بهتر است از نقل و انتقال خودداری شود

محمد اکبری ۱ سال پیش

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه‌قضاییه

۴٫۹ · ۱۱۰ مشاوره موفق

عرض سلام و احترام،با توجه به باطل بودن معاملات در ایام حجر،خود شخص خارج شده از حجر یا دیگر اشخاص ذینفع می توانند طرح دعوی نمایند.

حسین مظاهری تهرانی ۱ سال پیش

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹ · ۱٬۸۵۱ مشاوره موفق

با سلام
در فرض پرسش، شخص محجور که فی الحال افاقه یافته یا سایر ذی نفعان می توانند طرح دعوا کنند.

محمد محمدی
محمد محمدی تأیید‌شده
۹ ماه پیش

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹ · ۳٬۳۷۸ مشاوره موفق

وقت بخیر
ایشان فی الحال می تواند طرح دعوا کند

بهنام رفیعی ساران
بهنام رفیعی ساران تأیید‌شده
۸ ماه پیش

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۷ · ۳٬۳۷۲ مشاوره موفق

سلام

امکاناقامه دعوا را در این شرایط دارد

ندا السادات روناسی ۴ ماه پیش

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۸ · ۱۷۱ مشاوره موفق

با سلام
در حال حاضر با توجه به افاقه حال محجور ، ایشان می تواند برای ابطال اقدام به طرح دعوی نماید.

سهیلا دارم ۱ سال پیش

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹ · ۲۰ مشاوره موفق

درود بر شما
در حال حاضر با توجه به افاقه حال محجور ، ایشان یا ذینفعان میتوانند برای ابطال طرح دعوی نمایند.

سعید قیطانی ۱ سال پیش

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹ · ۷۵۶ مشاوره موفق

سلام
همین شخص فی الحال می تواند طرح دعوا کند

زهرا فرج ۴ هفته پیش

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه‌قضاییه

۵٫۰ · ۷۸ مشاوره موفق

سلام و احترام
فی الحال می تواند طرح دعوا کند.

سارا علیپور ۳ ماه پیش

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۷ · ۴۷۰ مشاوره موفق

سلام وقت بخیر
معمله ایام حجر غیرنافذ میباشد

محمدباقر سلیمانگلی ۲ هفته پیش

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه‌قضاییه

۴٫۹ · ۸۴ مشاوره موفق

با سلام مشاوره تخصصی پیشنهاد میگردد

منیر اسدی ۱ سال پیش

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه‌قضاییه

سلام به استناد عدم اهلیت دادخواست بطلان معامله رو مطرح کنید

۶۸ وکیل متخصص کیفری آنلاین‌اند

پرسش خود را بفرستید؛ اولین وکیل آزاد در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهد.

پرسش حقوقی دیگری دارید؟

پرسش خود را رایگان مطرح کنید؛ وکلا و کارشناسان حقوقی بنیاد وکلا در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهند.

پرسش جدید