چگونه مهروموم برای ملک بدون اموال منقول انجام دهم؟

محمدمهدی قنبری

کاراموز وکالت مرکز وکلای قوه‌قضاییه

۴٫۹ · ۶۷ مشاوره موفق

با سلام،

در پاسخ به سوالات شما در خصوص مهر و موم ملک موروثی خالی از اموال منقول و با توجه به انجام تحریر ترکه، موارد زیر را به استحضار می‌رسانم:

مهر و موم و اموال غیرمنقول (ملک):

همانطور که به درستی اشاره کردید، هدف اصلی از مهر و موم طبق قانون امور حسبی، حفظ و نگهداری اموال منقول متوفی است تا از تضییع یا تصرف غیرقانونی آن‌ها قبل از تعیین تکلیف نهایی (مانند تقسیم ارث) جلوگیری شود.
اموال غیرمنقول مانند زمین و ملک، به خودی خود قابلیت تضییع یا جابجایی فیزیکی به شکلی که برای اموال منقول متصور است را ندارند. بنابراین، درخواست مهر و موم صرفا برای یک ملک خالی از هرگونه اموال منقول متوفی، معمولا موضوعیت ندارد و پذیرفته نمی‌شود.
در واقع، مهر و موم یک ساختمان (که جزو اموال غیرمنقول است) معمولا زمانی انجام می‌شود که هدف، حفاظت از اموال منقول داخل آن ساختمان باشد. اگر ثابت شود که هیچ مال منقولی از متوفی در ملک وجود ندارد، دلیل اصلی برای مهر و موم از بین می‌رود.
اثبات خالی بودن ملک از اموال منقول:

گزارش تحریر ترکه: بهترین و رسمی‌ترین راه برای اثبات این موضوع، استناد به صورت‌جلسه تحریر ترکه است که قبلا انجام شده است. اگر در جریان تحریر ترکه، کارشناس یا مامور مربوطه تایید کرده باشد که ملک مذکور فاقد اموال منقول متعلق به متوفی است، این صورت‌جلسه مدرک محکمی خواهد بود.
بازدید و صورت‌جلسه توسط مرجع قضایی: اگر کسی دادخواست مهر و موم بدهد و شما با آن مخالف باشید، می‌توانید از دادگاه درخواست کنید تا با اعزام مامور یا کارشناس، وضعیت ملک بررسی و خالی بودن آن از اموال منقول متوفی، صورت‌جلسه شود.
شهادت شهود: در صورت لزوم و بسته به شرایط، شهادت افرادی که از وضعیت ملک اطلاع دارند (مانند همسایگان یا سایر وراث) مبنی بر خالی بودن آن می‌تواند ارائه شود، هرچند اعتبار آن به اندازه صورت‌جلسه رسمی نیست.
اقرار سایر وراث: اگر سایر وراث نیز کتبا یا در دادگاه اقرار کنند که ملک فاقد اموال منقول متوفی است، این نیز می‌تواند مؤثر باشد.
اثر انجام تحریر ترکه بر درخواست مهر و موم:

نکته بسیار مهمی که به آن اشاره کردید صحیح است. طبق مواد قانون امور حسبی (به خصوص با توجه به فلسفه مواد مربوط به تحریر ترکه و مهر و موم)، پس از انجام تحریر ترکه، اصولا درخواست مهر و موم پذیرفته نمی‌شود.
دلیل: تحریر ترکه به معنای تنظیم صورت دقیق و رسمی از کلیه دارایی‌های متوفی (اعم از منقول و غیرمنقول) و دیون اوست. با انجام این کار، وضعیت اموال مشخص و ثبت شده است و دیگر لزوم یا توجیهی برای اقدام تامینی و موقتی مانند مهر و موم وجود ندارد، زیرا هدف اصلی مهر و موم (حفظ اموال تا زمان مشخص شدن وضعیت آن‌ها) با انجام تحریر ترکه، محقق شده است.
نتیجه‌گیری:

با توجه به اینکه:
الف) ملک موروثی مورد نظر فاقد هرگونه اموال منقول متعلق به متوفی است.
ب) تحریر ترکه قبلا به صورت قانونی انجام شده است.

دادخواست مهر و موم برای این ملک نباید از سوی مرجع قضایی پذیرفته شود. شما می‌توانید در صورت ارائه چنین دادخواستی، با استناد به دو دلیل فوق (خالی بودن ملک و مهم‌تر از آن، انجام شدن تحریر ترکه) به آن اعتراض کرده و درخواست رد آن را بنمایید. ارائه صورت‌جلسه تحریر ترکه به عنوان مدرک، بسیار کلیدی خواهد بود.