شرط فاسخ نیازمند استناد مشروط‌له و انفساخ قهری است؟

سکینه چهره خند

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹ · ۴۲ مشاوره موفق

سلام و عرض ادب
باید موضوع پرونده شما و ماوقع حادث و معاملی آن برای ابراز نظر پیرامون صحت استناد و استدلال وکیل خوانده بررسی گردد چرا که مبنای استدلال صحیح ولی جزییات استناد به زمان عرفی و لزوم حتمی استناد مشروط له به شرط جهت تحقق انفساخ در شرایط هر نوع پرونده ای، بنظر درست نباشد و لذا اظهارنظر دقیق، مستلزم اطلاع از جزییات پرونده است.

اجمالا خدمتتان عارضم که گرچه انفساخ عقد بطور خودبخودی و قهری واقع میشود لکن از آنجا که عموما شرط فاسخ مندرج در قراردادها دارای یک مشروط له میباشد، اگر بعد از زمانی که بواسطه عدم انجام تعهد یا عدم تحقق شرط؛ عقد، وفق قرارداد منعقده، منفسخ محسوب میشود؛ اقدام یا اقداماتی از طرف مشروط له در موضوع پرونده صورت گرفته باشد که اماره ای بر صرفنظر مشروط له از انفساخ عقد بخاطر عدم تحقق شرط یا عدم انجام تعهد باشد و بر این دلالت کند که مشروط له اگرچه آگاه به عدم انجام تعهد و انفساخ حاصله ناشی از آن بوده است لکن با اقدام بعدی که انجام داده است، اراده باطنی خود بر صرفنظر از شرط فاسخی را که به نفع وی در قرارداد تعبیه شده بوده است، از قبل از تحقق انفساخ، آشکار نموده است؛ دراینصورت شرط انفساخ به اراده مشروط له بر انصراف از تحقق آن، اسقاط شده محسوب خواهد شد.

مثلا در یک قرارداد مشارکت در ساخت که مقرر بوده با عدم کارسازی هریک از چک های کارفرما در سررسید، قرارداد پیمانکاری منفسخ شود لکن پس از عدم کارسازی یکی از چک ها در سررسید، پیمانکار (مشروط له) پس از یکماه از سررسید، بدون آنکه نسبت به مطالبه وجه چک اقدام کرده باشد؛ پیرامون تهیه مصالح لازم جهت امکان تداوم پروژه با کارفرما (مشروط علیه) مذاکره کند ، این امر دلالت بر این دارد که مشروط له پیشاپیش از شرط انفساخی که به نفع وی در قرارداد تعبیه شده بوده است، منصرف شده و آن را اسقاط کرده است و حتی با وجود عدم کارسازی چک های کارفرما، متمایل به ادامه پروژه است وگرنه به جای مذاکره پیرامون تهیه مصالح باید نسبت به مطالبه وجه چک و اعلام انفساخ عقد و ختم تعهدات متقابل اقدام مینمود لذا در این حالت؛ با انصراف مشروط له از شرطی که به نفع حفظ منافع وی در عقد گنجانده شده بوده است؛ دلیلی بر قائل بودن به تحقق قهری انفساخ وجود ندارد.

از طرف دیگر، اگر پس از حصول شرایطی که برای تحقق انفساخ عقد در قرارداد ذکر شده است؛ مشروط علیه همچنان به انجام سایر تعهدات خود مشغول باشد و مشروط له با علم به تداوم اقدامات؛ در یک مدت متعارف با استناد به عدم تحقق شرط یا عدم انجام یکی از تعهدات، خواهان اعلام انفساخ و اعلام ختم عقد و تعهدات متقابل و تعیین تکلیف پیرامون خسارات احتمالی و وجوه التزام و تسویه مالی نهایی طرفین نگردد؛ این امر را باید اماره ای بر اراده انصراف از شرط انفساخی که به نفع وی بوده و تمایل و اعتقاد به بقای عقد از طرف مشروط له محسوب نمود و حتی اگر در این شرایط، مشروط علیه نیز در مدتی متعارف با علم به تحقق شرایط انفساخ، به قطع تعهدات متقابل اقدام ننماید؛ کاشف از اراده متقابل و رضایت وی بر تداوم عقد داشته و دیگر پس از گذشت مدتی مدید به علت بروز اختلافات قراردادی جدید و یا هردلیل حادث دیگری، نمیتواند به انفساخ قبلی عقد استناد کند و ...

لذا این مطلب یکی از موضوعات اختلافی پیچیده در قانون مدنی است که بیش از آن نمیتوان از حیث تخصصی در این مجال به آن ورود کرد.
درصورتی که متمایل باشید میتوانید با رزرو مشاوره اختصاصی، مدارک پرونده و لوایح طرف مقابل و استنادات مربوطه را به سمع و نظر وکیل انتخابی خود رسانده و پیرامون صحت یا عدم صحت استدلال ایشان با توجه به موضوع پرونده و نیز نحوه دفاع مقابل آن و اعتراض به حکم احتمالی مستند به آن، مشاوره تخصصی اخذ نمایید.