آیا می‌توانم بعد از ۴ سال شکایت کنم؟

محمدمهدی قنبری

کاراموز وکالت مرکز وکلای قوه‌قضاییه

۴٫۹ · ۶۷ مشاوره موفق

با سلام و احترام،
بله، با توجه به اینکه حکم قطعی برائت شما صادر شده است، شما می‌توانید هم از شاکیان (مادر و دختر) و هم از شهود آنها که به دروغ شهادت داده‌اند، شکایت کنید. این حق برای شما به لحاظ قانونی وجود دارد و شکایت شما قابل پیگیری است.
در ادامه به تفکیک به سوالات شما پاسخ داده می‌شود:
۱. امکان شکایت و عناوین اتهامی
شما می‌توانید تحت دو عنوان اصلی شکایت خود را مطرح کنید:
الف) شکایت از شاکیان به دلیل "افترا" و "اعاده حیثیت":

• افترا: زمانی که شخصی جرمی را به دیگری نسبت دهد و نتواند آن را در مراجع قضایی اثبات کند، مرتکب جرم افترا شده است. از آنجایی که شکایت آنها علیه شما به صدور رای برائت قطعی منجر شده، رکن اصلی این جرم یعنی «عدم توانایی در اثبات ادعا» محقق شده است.
• اعاده حیثیت: شما می‌توانید به دلیل لطمه‌ای که به آبرو و اعتبار اجتماعی‌تان در اثر این شکایت واهی وارد شده، درخواست اعاده حیثیت نمایید.

ب) شکایت از شهود به دلیل "شهادت کذب":

• شهادت کذب (شهادت دروغ): شهادت دروغ در دادگاه یا نزد مقامات رسمی جرم محسوب می‌شود. از آنجایی که شما معتقدید شهود آنها به دروغ شهادت داده‌اند و این شهادت در رد شدن شکایت آنها بی‌تاثیر نبوده، می‌توانید علیه آنها به این اتهام شکایت کنید.

۲. مهلت زمانی برای شکایت (مرور زمان)
نگرانی شما در مورد گذشت زمان قابل درک است، اما در این مورد خاص، قانون به نفع شماست:

• مرور زمان در جرم افترا: مهلت شکایت در جرایم قابل گذشت مانند افترا، یک سال است. نکته بسیار مهم این است که مبدا محاسبه این یک سال، از تاریخ "اطلاع از وقوع جرم" است. در جرم افترا، زمان وقوع جرم، تاریخ قطعی شدن حکم برائت شماست، نه تاریخ طرح شکایت اولیه علیه شما. بنابراین، از آنجایی که دو سال از تاریخ رای نهایی دادگاه گذشته است، مهلت شما برای شکایت افترا سپری شده است.
• مرور زمان در جرم شهادت کذب: جرم شهادت کذب از جمله جرایم غیرقابل گذشت محسوب می‌شود. جرایم غیرقابل گذشت مشمول مرور زمان شکایت (مهلت یک ساله شاکی خصوصی) نمی‌شوند. بنابراین، حتی با گذشت دو سال از صدور رای، شما همچنان می‌توانید علیه شهود به دلیل شهادت دروغ شکایت کنید.

نتیجه‌گیری زمانی: شما برای شکایت "شهادت کذب" علیه شهود با مانع مرور زمان مواجه نیستید، اما برای شکایت "افترا" علیه شاکیان اصلی، با توجه به گذشت بیش از یک سال از تاریخ رای قطعی، این امکان را از دست داده‌اید.
۳. آیا شکایت فایده دارد؟ (مراحل و شانس موفقیت)
شکایت از شهود (شهادت کذب):

• نحوه شکایت: شما باید با در دست داشتن رای قطعی برائت خود، به یکی از دفاتر خدمات الکترونیک قضایی مراجعه کرده و شکواییه‌ای تحت عنوان "شهادت کذب" علیه شهود تنظیم و ثبت نمایید.
• دلایل مورد نیاز: مهم‌ترین دلیل شما، رای قطعی برائت است که نشان می‌دهد ادعاهای مطرح شده علیه شما (که شهود آنها را تایید کرده بودند) در دادگاه ثابت نشده است. شما باید در شکواییه خود به کذب بودن عمدی شهادت آنها اشاره کنید. اثبات اینکه شاهد از دروغ بودن شهادت خود آگاه بوده، برای موفقیت در پرونده ضروری است.
• شانس موفقیت: با توجه به وجود رای قطعی برائت، شانس شما برای موفقیت در این شکایت بالا است، به شرطی که بتوانید کذب بودن شهادت‌ها و تاثیر آنها در پرونده اولیه را به خوبی برای قاضی تشریح کنید.