آیا مهریه در زمان عقد نصف می‌شود؟

محمدمهدی قنبری

۱ سال پیش

کاراموز وکالت مرکز وکلای قوه‌قضاییه

۴٫۹ · ۶۷ مشاوره موفق

با سلام،
در پاسخ به سؤال شما درباره وضعیت مهریه در صورت طلاق و عدم توانایی زوج در پرداخت سکه‌ها، با توجه به قوانین جاری در ایران و اطلاعات موجود، موارد زیر قابل بررسی است:

طبق قانون، مهریه به محض جاری شدن عقد به مالکیت زن درمی‌آید و زوج موظف است آن را پرداخت کند. در صورتی که طلاق قبل از نزدیکی و رابطه زناشویی رخ دهد، نصف مهریه به زن تعلق می‌گیرد. در مورد شما، مهریه شامل ۱۰۰ سکه تمام بهار آزادی و ۲ دانگ از خانه زوج است. بنابراین، در صورت طلاق قبل از نزدیکی، زن مستحق ۵۰ سکه و ۱ دانگ از خانه خواهد بود، زیرا نصف مهریه به هر بخش از آن (چه سکه و چه ملک) تعلق می‌گیرد.

حال به بررسی وضعیت پرداخت و توقیف اموال می‌پردازیم:

عدم توانایی زوج در پرداخت سکه‌ها: اگر زوج توانایی پرداخت ۵۰ سکه را نداشته باشد، زن می‌تواند از طریق دادگاه یا اداره ثبت برای مطالبه مهریه اقدام کند. طبق قانون جدید مهریه، تا سقف ۱۱۰ سکه، ضمانت اجرایی کیفری وجود دارد، به این معنا که اگر زوج از پرداخت امتناع کند و درخواست اعسار (ناتوانی مالی) ندهد یا اعسار او رد شود، ممکن است تا زمان پرداخت مهریه زندانی شود. در این مورد، چون میزان سکه‌ها (۵۰ سکه) کمتر از ۱۱۰ سکه است، این ضمانت اجرایی اعمال می‌شود.

توقیف خانه برای مهریه: طبق قانون، خانه زوج می‌تواند به عنوان بخشی از مهریه توقیف شود، اما اگر زوج تنها یک ملک داشته باشد و آن ملک محل سکونت او باشد، جزء مستثنیات دین محسوب شده و قابل توقیف نیست. در این صورت، زن نمی‌تواند ۲ دانگ یا حتی ۱ دانگ از خانه را توقیف کند، مگر اینکه زوج ملک دیگری داشته باشد یا خانه مذکور جزء مستثنیات دین نباشد (مثلا محل سکونت او نباشد). بنابراین، اگر خانه تنها دارایی زوج و محل سکونت او باشد، زن نمی‌تواند آن را برای دریافت معادل سکه‌ها یا سهم خود از مهریه (۱ دانگ) توقیف کند.

آیا زن می‌تواند ۲ دانگ را توقیف کند تا معادل سکه‌ها را دریافت کند؟ خیر، قانون اجازه نمی‌دهد که زن بیش از سهم خود از مهریه (در اینجا ۱ دانگ) را توقیف کند، حتی اگر قصد داشته باشد با فروش آن معادل سکه‌ها را دریافت کند. مهریه به صورت مشخص تعیین شده است (۱۰۰ سکه و ۲ دانگ) و در صورت طلاق قبل از نزدیکی، نصف آن (۵۰ سکه و ۱ دانگ) به زن تعلق می‌گیرد. توقیف بیش از این میزان، خارج از چارچوب قانونی است.

در نهایت، اگر زوج هیچ مالی جز این خانه (که جزء مستثنیات دین است) نداشته باشد، زن می‌تواند از طریق دادگاه درخواست اعسار زوج را بررسی کند. در صورت اثبات ناتوانی مالی زوج، پرداخت مهریه ممکن است به صورت قسطی تعیین شود یا تا زمان توانایی مالی زوج به تعویق بیفتد. اما اگر خانه جزء مستثنیات دین نباشد، زن می‌تواند سهم خود (۱ دانگ) را از طریق قانونی مطالبه کند.

محمد بابادی

۴ ماه پیش

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۸ · ۳۲ مشاوره موفق

سلام. پاسخ شما بر اساس قانون مدنی ایران (به خصوص مواد ۱۰۸۲ تا ۱۰۹۴) و رویه قضایی است:

۱. ماهیت مهریه
مهریه شما از دو جزء تشکیل شده:

· ۱۰۰ سکه تمام بهار آزادی (دین مالی قابل پرداخت به نقد)
· ۲ دانگ از خانه زوج (معادل یک‌ششم خانه - مال معین)

۲. تکلیف جدایی قبل از نزدیکی (دخول)
اگر جدایی قبل از نزدیکی رخ دهد، فقط نصف مهریه تعلق می‌گیرد (ماده ۱۰۹۳ قانون مدنی) بنابراین:

· از ۱۰۰ سکه → ۵۰ سکه
· از ۲ دانگ خانه → ۱ دانگ

۳. اجرای مهریه غیرمالی (همان خانه) – مهم!
«۲ دانگ خانه» یک مال معین است، نه تعهد به پرداخت پول. پس زن فقط می‌تواند همان ۲ دانگ (یا نصف آن یعنی ۱ دانگ) را توقیف کند، نمی‌تواند بگوید: چون شوهر پول سکه‌ها را ندارد، خانه بیشتر توقیف می‌کنم.
یعنی:

· سکه‌ها و خانه دو تعهد مجزا هستند.
· برای سکه‌ها: اگر شوهر پول نداشته باشد، دادگاه اموال دیگرش را توقیف می‌کند (حقوق، خودرو، ...). خانه فقط برای همان ۲ دانگ مهریه قابل توقیف است.

۴. توقیف خانه به جای سکه – آیا ممکن است؟
خیر. چون موضوع مهریه متفاوت است. شوهر نمی‌گوید «به جای سکه، خانه بدهم» مگر با رضایت شما. اما اگر شوهر هیچ مالی غیر از خانه ندارد، شما باز هم نمی‌توانید کل خانه را برای سکه‌ها ببرید، بلکه سکه‌ها به «بدهی عادی» تبدیل می‌شوند و تا زمان توانایی شوهر یا به ارث رسیدن، طلب شما باقی می‌ماند.

۵. نکته طلایی برای شما
در دادگاه می‌توانید درخواست «فروش ۲ دانگ خانه» را بدهید. پول آن به شما می‌رسد. برای سکه‌ها اجرائیه صادر می‌شود و هر زمان شوهر صاحب مال یا درآمد شد، توقیف می‌شود (حتی بعد از سال‌ها).
اما زور برای «توقیف بیشتر از ۲ دانگ خانه» ندارید.

۶. توصیه حقوقی
اگر شوهر توان پرداخت ۵۰ سکه را ندارد:

· از دادگاه بخواهید مهلت دهد یا اقساط ببندد.
· اگر زندانی شود، با معرفی مال (همان ۲ دانگ خانه) می‌تواند آزاد شود ولی خانه نه برای مهریه سکه، فقط برای مهریه خانه.

آیا بعد از عقد نزدیکی داشته‌اید؟ پاسخ بله یا خیر، در نحوه اجرای مهریه تفاوت اساسی ایجاد می‌کند (قبل نزدیکی نصف، بعد نزدیکی تمام مهریه).

زهرا بانی رشید

۴ هفته پیش

کاراموز وکالت مرکز وکلای قوه‌قضاییه

۴٫۸ · ۲ مشاوره موفق

بااحترام اگر منظورتان طلاق قبل از وقوع نزدیکی باشد طبق ماده ۱۰۹۲ قانون مدنی زن مستحق نصف مهریه است یعنی از ۱۰۰ سکه فقط ۵۰ سکه و از ۲ دانگ خانه نیز اصولا نصف آن یعنی ۱ دانگ بنابراین زن نمی‌تواند هم ۲ دانگ خانه را بابت مهریه بگیرد و هم ۵۰ سکه مطالبه کند مگر اینکه نحوه تنظیم مهریه یا تعهد مربوط به خانه در عقدنامه به شکل دیگری باشد اما اگر نزدیکی واقع شده باشد اصل بر استحقاق کل ۱۰۰ سکه و هر ۲ دانگ مقرر در مهریه است و ناتوانی مرد در پرداخت سکه باعث تبدیل خودکار آن به خانه نمی‌شود مگر زن از طریق اجرای احکام و با رعایت مقررات بتواند ملک را بابت بدهی توقیف و حسب مورد به فروش برساند نکته مهم این است که ۲ دانگ خانه اگر واقعا جزء مهریه باشد از ابتدا طلب مستقل زن محسوب می‌شود و با سکه‌ها جمع می‌شود نه اینکه یکی جای دیگری را بگیرد