آیا طرف مقابل باید حق‌الوکاله را بپردازد؟

محمدمهدی قنبری

۱ سال پیش

کاراموز وکالت مرکز وکلای قوه‌قضاییه

۴٫۹ · ۶۷ مشاوره موفق

سلام
با توجه به اطلاعات ارائه شده و قوانین موجود، در ادامه به بررسی وضعیت پرداخت حق‌الوکاله در شرایطی که دادگاه قرار عدم استماع دعوا صادر کرده است، می‌پردازم.

قرار عدم استماع دعوا و مسئولیت پرداخت حق‌الوکاله
مفهوم قرار عدم استماع دعوا
قرار عدم استماع دعوا به این معناست که دعوای مطرح شده به دلایلی مانند عدم رعایت تشریفات قانونی، نداشتن سمت قانونی خواهان، نامشروع بودن خواسته یا موانع دیگر، از اساس قابلیت رسیدگی و ورود به ماهیت را ندارد. در این حالت، دادگاه بدون اینکه بررسی کند حق با کدام طرف است، قرار عدم استماع صادر می‌کند. این قرار به طور موقت از رسیدگی به دعوا جلوگیری می‌کند و با رفع مانع، امکان طرح مجدد دعوا وجود دارد.

مسئولیت پرداخت حق‌الوکاله
به طور کلی، حق‌الوکاله وکیل جزئی از خسارات دادرسی محسوب می‌شود و طرفی که در دعوا محکوم می‌شود (محکوم‌علیه)، مکلف به پرداخت آن به طرف دیگر (محکوم‌له) است. میزان این حق‌الوکاله معمولا بر اساس تعرفه قانونی یا قرارداد خصوصی بین وکیل و موکل تعیین می‌شود، اما دادگاه در نهایت تا سقف تعرفه قانونی حکم به پرداخت آن علیه محکوم‌علیه صادر می‌کند.

وضعیت در صورت صدور قرار عدم استماع دعوا برای هر دو طرف
در مورد شما که دادگاه برای دعوای شما و دعوای طرف مقابل، هر دو، قرار عدم استماع صادر کرده است، به این معنی است که هیچ‌یک از طرفین در ماهیت دعوا محکوم نشده‌اند. از آنجایی که شرط اصلی برای مطالبه حق‌الوکاله از طرف مقابل، محکومیت وی در دعواست، و در اینجا هیچ‌کدام از طرفین محکوم نشده‌اند، به نظر می‌رسد مبنای قانونی برای اینکه شما ملزم به پرداخت حق‌الوکاله وکیل طرف مقابل باشید، وجود ندارد.

هزینه‌های دادرسی پرداخت شده توسط طرفین در دعوایی که منجر به قرار عدم استماع شده، قابل استرداد نیست. اما این موضوع متفاوت از حق‌الوکاله وکیلی است که یک طرف از طرف دیگر مطالبه می‌کند.

نکات قابل توجه:

قرارداد با وکیل: هر یک از طرفین دعوا، مطابق قرارداد خصوصی خود با وکیلشان، موظف به پرداخت حق‌الوکاله به وکیل خود هستند. اما این تعهد، یک رابطه داخلی بین موکل و وکیل است و الزاما به معنای امکان دریافت آن از طرف مقابل دعوا نیست، مگر اینکه طرف مقابل محکوم شده باشد.

شکایت طرف مقابل برای حق‌الوکاله: اینکه طرف مقابل برای حق‌الوکاله وکیل خود علیه شما شکایت کرده است، نیاز به بررسی دقیق مبنای این شکایت جدید دارد. اگر مبنای این شکایت، صرفا صدور قرار عدم استماع دعوا در پرونده قبلی است، با توجه به عدم محکومیت شما در آن پرونده، احتمالا این شکایت نیز به نتیجه نخواهد رسید.

ماده ۵۱۵ قانون آیین دادرسی مدنی: طبق این ماده، خواهان حق دارد ضمن تقدیم دادخواست یا در اثنای دادرسی و یا به طور مستقل، جبران خسارات ناشی از دادرسی یا تاخیر انجام تعهد یا عدم انجام آن را که به علت تقصیر خوانده نسبت به اداء حق یا امتناع از آن به وی وارد شده یا می‌شود، از باب تسبیب و مسئولیت مدنی از خوانده مطالبه نماید. حق‌الوکاله وکیل نیز از جمله این خسارات است. اما کلیدی‌ترین نکته، اثبات تقصیر خوانده و محکومیت اوست.

نتیجه‌گیری:
در شرایطی که دادگاه برای دعاوی هر دو طرف قرار عدم استماع صادر کرده و هیچ‌کدام محکوم نشده‌اند، به طور معمول هیچ‌یک از طرفین ملزم به پرداخت حق‌الوکاله وکیل طرف دیگر به عنوان خسارت دادرسی نیست. هر طرف مسئول پرداخت حق‌الوکاله وکیل خود بر اساس قرارداد فی‌مابین است. شکایت طرف مقابل از شما برای دریافت حق‌الوکاله، در صورتی که مبنای آن صرفا پرونده‌ای باشد که در آن هیچ‌کس محکوم نشده، بعید است به نتیجه برسد.

بهنام رفیعی ساران تأیید‌شده

۲ سال پیش

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۷ · ۳٬۳۸۹ مشاوره موفق

سلام

به دلیل صدور قرار عدم استماع دعوا امکان مطالبه حق الوکاله در این شرایط وجود ندارد

مصطفی مستاجران تأیید‌شده

۲ سال پیش

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹ · ۲٬۵۲۴ مشاوره موفق

سلام بله امکان مطالبه از طرف هر دو اصحاب پرونده وجود دارد