بنیاد وکلا
۴۲۸۱۸ - ۰۲۱

لطفاً اتصال اینترنت خود را بررسی کنید.

آیا رأی دادگاه بدونِ اقرار و شهادت می‌تواند مستند به علمِ قاضی باشد؟

پرسیده شده
۳۱ پاسخ ۹۷

در پرونده‌ای با موضوع ایراد صدمهٔ بدنی عمدی، دادگاه رأی محکومیت صادر کرده و در متن رأی به شکایت شاکی، قرار جلب، کیفرخواست، گواهی پزشکی قانونی، دفاعیاتِ غیرموجهِ متهم و سایر قرائن و امارات استناد نموده است. در این پرونده هیچ‌یک از ادلهٔ قانونیِ اقرار، شهادت، قسامه یا سوگند وجود ندارد. آیا این رأی مستند به علمِ قاضی موضوعِ مادهٔ ۲۱۱ قانون مجازات اسلامی است؟

مشاهدهٔ ۳۱ پاسخ وکلا

پاسخ خودکار هوش مصنوعی

تولیدشده با هوش مصنوعی بنیاد وکلا — پاسخ وکیل نیست

این متن را هوش مصنوعی نوشته است و ممکن است دقیق یا کامل نباشد؛ پاسخ‌های وکلا در ادامهٔ همین صفحه آمده است.

خیر؛ این رأی به‌معنای دقیقِ حقوقی مستند به علمِ قاضی نیست، بلکه مبتنی بر قرائن و امارات است.

طبق ماده ۲۱۱ قانون مجازات اسلامی، علمِ قاضی عبارت است از یقینِ حاصل از مستنداتِ موجود در پرونده. قانون‌گذار در ادامه تصریح کرده که قاضی موظف است مستنداتِ این علم را در رأی ذکر کند تا قابلِ نقد و بررسی باشد. در این پرونده، دادگاه به‌جای آنکه صریحاً اعلام کند «بر اساسِ علمِ قاضی حکم می‌دهم»، به مجموعه‌ای از قرائن استناد کرده است. این رویکرد در واقع همان استناد به «اماره و قرینه» است که خود یکی از پایه‌های شکل‌گیریِ علمِ قاضی به شمار می‌رود؛ اما برای آنکه رأی رسماً مستند به علمِ قاضی تلقی شود، دادگاه باید این عنوان را صریحاً قید می‌کرد و مستنداتِ یقینِ خود را مشخصاً برمی‌شمرد.

اگر این رأی در مرحلهٔ تجدیدنظر است، می‌توان به فقدانِ تصریحِ استناد به علمِ قاضی و نبودِ ادلهٔ قانونیِ صریح ایراد گرفت و درخواستِ نقضِ رأی کرد.

۳۱ پاسخ از وکلا و کارشناسان حقوقی

کامل‌ترین پاسخ

این پاسخ به‌صورت خودکار و بر اساس میزان جزئیات در ابتدا آمده است، نه به‌عنوان تأیید محتوای آن.

صرف نبودن اقرار و شهادت و قسامه و سوگند به معنای آن نیست که رای حتما فاقد مستند قانونی است زیرا دادگاه می‌تواند با احراز یقین از قرائن و امارات بین به علم قضایی برسد اما مطابق ماده ۲۱۱ قانون مجازات اسلامی علم قاضی باید از مستندات روشن و اطمینان‌آور حاصل شود و قاضی نیز مکلف است همان قرائن و امارات را به طور صریح در رای ذکر کند. بنابراین اگر دادگاه گواهی پزشکی قانونی و سایر قرائن معتبر را بررسی کرده و توضیح داده باشد که مجموع آن‌ها چگونه وقوع صدمه و انتساب آن به متهم را برای دادگاه یقینی کرده است رای می‌تواند مستند به علم قاضی باشد اما صرف اشاره کلی به شکایت شاکی و قرار جلب و کیفرخواست و دفاعیات غیرموجه متهم بدون تحلیل ارزش اثباتی آن‌ها و بدون تصریح به حصول علم قضایی کافی نیست زیرا تبصره ماده ۲۱۱ اجازه می‌دهد نظریه کارشناس و گزارش ضابطان و سایر قرائن نوعا علم‌آور مبنای علم قاضی قرار گیرد ولی علم استنباطی که نوعا موجب یقین نمی‌شود نمی‌تواند مبنای محکومیت باشد. البته در مواردی با تشخیص لوث و ادای قسامه شاکی ممکن است به رسیدن به علم قاضی کمک کند، در امور کیفری نیز علم قاضی یکی از راه های اثبات و صدور رای است . موفق باشید 💐

گفتگو با وکلای آنلاین ۶۶ وکیل آنلاین
پیشنهاد بنیاد وکلا
آنلاین
ملکی و املاک شرکت و کسب‌وکار خانواده قرارداد و تعهدات کیفری و جرایم
شروع قیمت از
۹۵۰,۰۰۰ تومان
۷۹۰,۰۰۰ تومان
پیشنهاد بنیاد وکلا
ملکی و املاک شرکت و کسب‌وکار ثبت اسناد و املاک قرارداد و تعهدات بانکی و مطالبات
شروع قیمت از
۹۵۰,۰۰۰ تومان
۷۹۰,۰۰۰ تومان
پیشنهاد بنیاد وکلا
آنلاین
ملکی و املاک دیوان عدالت اداری کار و تأمین اجتماعی خانواده کیفری و جرایم خودرو و حمل‌ونقل
شروع قیمت از
۸۲۰,۰۰۰ تومان
۶۷۹,۰۰۰ تومان
پیشنهاد بنیاد وکلا
ملکی و املاک ارث و وصیت بانکی و مطالبات خانواده کیفری و جرایم
شروع قیمت از
۷۸۰,۰۰۰ تومان
۶۴۹,۰۰۰ تومان
پیشنهاد بنیاد وکلا
خانواده قرارداد و تعهدات کیفری و جرایم ملکی و املاک بانکی و مطالبات خودرو و حمل‌ونقل
شروع قیمت از
۷۸۰,۰۰۰ تومان
۶۴۹,۰۰۰ تومان
پیشنهاد بنیاد وکلا
ثبت احوال و هویت ملکی و املاک بانکی و مطالبات خانواده کیفری و جرایم خودرو و حمل‌ونقل
شروع قیمت از
۸۴۰,۰۰۰ تومان
۶۹۷,۰۰۰ تومان
پیشنهاد بنیاد وکلا
ملکی و املاک بانکی و مطالبات خانواده کیفری و جرایم قرارداد و تعهدات
شروع قیمت از
۷۸۰,۰۰۰ تومان
۶۴۹,۰۰۰ تومان
پیشنهاد بنیاد وکلا
ملکی و املاک خانواده کیفری و جرایم دیوان عدالت اداری کار و تأمین اجتماعی خودرو و حمل‌ونقل
شروع قیمت از
۸۴۰,۰۰۰ تومان
۶۹۸,۰۰۰ تومان
پیشنهاد بنیاد وکلا
ارث و وصیت ملکی و املاک بانکی و مطالبات خانواده داوری و حل اختلاف
شروع قیمت از
۶۰۰,۰۰۰ تومان
۴۹۹,۰۰۰ تومان
پیشنهاد بنیاد وکلا
شرکت و کسب‌وکار ملکی و املاک خانواده داوری و حل اختلاف قرارداد و تعهدات
شروع قیمت از
۶۰۰,۰۰۰ تومان
۴۹۹,۰۰۰ تومان
پیشنهاد بنیاد وکلا
بانکی و مطالبات خانواده ملکی و املاک قرارداد و تعهدات کیفری و جرایم خودرو و حمل‌ونقل
شروع قیمت از
۷۸۰,۰۰۰ تومان
۶۴۹,۰۰۰ تومان
پیشنهاد بنیاد وکلا
ملکی و املاک بانکی و مطالبات خانواده کیفری و جرایم قرارداد و تعهدات خودرو و حمل‌ونقل
شروع قیمت از
۷۸۰,۰۰۰ تومان
۶۴۹,۰۰۰ تومان
ملکی و املاک ارث و وصیت خانواده ثبت اسناد و املاک قرارداد و تعهدات
شروع قیمت از
۴۲۰,۰۰۰ تومان
۳۵۰,۰۰۰ تومان
ملکی و املاک بانکی و مطالبات خانواده کیفری و جرایم ارث و وصیت
شروع قیمت از
۶۰۰,۰۰۰ تومان
۵۰۰,۰۰۰ تومان
ملکی و املاک ارث و وصیت بانکی و مطالبات خانواده ثبت احوال و هویت
شروع قیمت از
۴۶۰,۰۰۰ تومان
۳۸۰,۰۰۰ تومان
آنلاین
ملکی و املاک فضای مجازی و فناوری خانواده کیفری و جرایم جرایم علیه اموال
شروع قیمت از
۴۸۰,۰۰۰ تومان
۴۰۰,۰۰۰ تومان
آنلاین
خانواده کیفری و جرایم ملکی و املاک قرارداد و تعهدات
شروع قیمت از
۶۶۰,۰۰۰ تومان
۵۴۹,۰۰۰ تومان
آنلاین
خانواده بانکی و مطالبات قرارداد و تعهدات ملکی و املاک کیفری و جرایم خودرو و حمل‌ونقل
شروع قیمت از
۶۰۰,۰۰۰ تومان
۴۹۸,۰۰۰ تومان
آنلاین
فضای مجازی و فناوری خانواده کیفری و جرایم ملکی و املاک قرارداد و تعهدات
شروع قیمت از
۵۴۰,۰۰۰ تومان
۴۴۹,۰۰۰ تومان
ملکی و املاک بانکی و مطالبات خانواده کیفری و جرایم قرارداد و تعهدات
شروع قیمت از
۶۶۰,۰۰۰ تومان
۵۴۸,۰۰۰ تومان
ملکی و املاک ارث و وصیت بانکی و مطالبات خانواده کیفری و جرایم
شروع قیمت از
۴۲۰,۰۰۰ تومان
۳۴۹,۰۰۰ تومان
خانواده ملکی و املاک بانکی و مطالبات ثبت احوال و هویت
شروع قیمت از
۷۲۰,۰۰۰ تومان
۶۰۰,۰۰۰ تومان

پرونده‌ی شما جزئیات خودش را دارد؛ با یک وکیل کیفری صحبت کنید

پاسخ‌های این صفحه کلی هستند و برای آشنایی نوشته شده‌اند. ۲٬۶۲۸ وکیل با تخصص در این حوزه در بنیاد وکلا عضو هستند.

  • نوع و مدت مشاوره را خودتان انتخاب می‌کنید
  • هزینه را پیش از پرداخت می‌بینید
  • هزینهٔ تماس روی شما نیست

ثبت‌نام لازم نیست؛ فقط شمارهٔ موبایل، آن هم فقط برای همین مشاوره.

ادله اثبات دعوی بعد از اقرار، سند هست. وقتی دادگاه در حکمش به قرار جلب به دادرسی استناد می کند یعنی در دادسرا اقداماتی صورت گرفته و تحقیقاتی انجام شده که منتهی به قرار جلب به دادرسی شده و این قرار به تایید دادستان یا دادیار اظهارنظر رسیده و کیفرخواست صادر شده، این امر خودش سندیت دارد و مطابق ادله اثبات دعوی است. وقتی به گواهی پزشکی قانونی استناد می شود یعنی به یک سند استناد می شود و این هم یک ادله اثبات دعوی دیگر است. دفاعیات غیرموجه متهم نیز قرینه ای بر وارد بودن شکایت است و این هم سندی دیگر است. همه اینها رای دادگاه رو مستند می کند.

بله؛ در فرض سؤال، رای می‌تواند مستند به علم قاضی موضوع ماده ۲۱۱ قانون مجازات اسلامی تلقی شود، اما صرف ذکر «قرائن و امارات» کافی نیست.

مطابق ماده ۲۱۱، علم قاضی باید یقین حاصل از مستندات بین باشد و مستندات آن نیز باید در رای به‌طور صریح منعکس شود.

شکایت شاکی، قرار جلب به دادرسی، کیفرخواست و گواهی پزشکی قانونی، فی‌نفسه ادله مستقل اثبات جرم به معنای اقرار، شهادت یا قسامه نیستند.

با این حال، مجموعه این قرائن می‌تواند موجب حصول علم قضایی شود.
عبارت «دفاعیات غیرموجه متهم» نیز به‌تنهایی دلیل اثبات بزه محسوب نمی‌شود.

بنابراین ملاک، نحوه استدلال دادگاه و تصریح به حصول یقین قضایی از مجموع مستندات است.

با توجه به مفاد دادنامه، رای صادره ظاهرا مبتنی بر «علم قاضی» موضوع ماده ۲۱۱ قانون مجازات اسلامی است. در این حالت، دادگاه مکلف است قرائن و امارات مؤثر در حصول یقین خود را به‌طور صریح در رای ذکر و نحوه رسیدن به این یقین را تبیین کند.

در صورتی که دادگاه صرفا به ذکر شکایت، کیفرخواست، قرار جلب و گواهی پزشکی قانونی اکتفا کرده و بدون تحلیل و تبیین، حکم به محکومیت داده باشد، می‌توان به رای از حیث عدم رعایت الزامات ماده ۲۱۱ ایراد وارد کرد؛ به‌ویژه اینکه این موارد به‌تنهایی دلیل مستقل اثبات بزه یا انتساب آن به متهم محسوب نمی‌شوند.

با توجه به توضیحات شما بر اساس ماده ۱۶۰ قانون مجازات ، در دعاوی کیفری ، علم قاضی می تواند یکی از ادله اثبات جرم باشد

بر اساس قانون در مواردی که مستند حکم صادره علم قاضی است اگر قاضی رای را بر اساس علم خود صادر نماید قاضی مکلف است که در دادنامه صادره قرائن و امارات بین مستند علم خود را به صورت کامل و صریح بیان نماید و در حکم قید نماید

هر گاه ادله ای که موضوعیت دارد فاقد شرایط شرعی و قانونی لازم باشد می تواند به عنوان اماره قضایی مورد استناد قرار بگیرد و به شرطی که همراه با قرائن و امارات دیگر باشد ممکن است موجب علم قاضی گردد و قاضی بر اساس علم خود رای را صادر نماید

نمایش ۲۶ پاسخ دیگر وکلا بستن پاسخ‌های کوتاه

بله، احتمالا رای بر مبنای علم قاضی صادر شده است؛ اما صرف اینکه دادگاه به «قرائن و امارات» استناد کرده، به‌تنهایی کافی نیست.
مطابق ماده ۲۱۱ قانون مجازات اسلامی، علم قاضی باید یقین حاصل از مستندات بین باشد و دادگاه مکلف است قرائن و امارات مستند علم خود را به‌طور صریح در حکم ذکر کند. بنابراین اگر رای، پس از اشاره به شکایت، کیفرخواست، پزشکی قانونی و سایر قرائن، احراز بزه را بر اساس مجموعه این موارد اعلام کرده باشد، می‌تواند از مصادیق استناد به علم قاضی باشد.
برای تشخیص قطعی، باید عبارت دقیق بخش استدلال و مستندات رای بررسی شود؛ چون عنوان نکردن صریح عبارت «علم قاضی» لزوما به معنای عدم استناد به آن نیست.

بله، اگر دادگاه در رای صراحتا اعلام کرده باشد که با توجه به شکایت شاکی، گواهی پزشکی قانونی، کیفرخواست، قرائن و امارات و سایر مستندات به یقین رسیده است، می‌توان گفت رای عملا بر مبنای «علم قاضی» موضوع ماده ۲۱۱ صادر شده است؛ زیرا علم قاضی می‌تواند از قرائن، نظریه کارشناسی و گزارش‌ها حاصل شود و لزوما نیازمند اقرار، شهادت یا قسامه نیست. اما صرف ذکر عبارت «قرائن و امارات» کافی نیست و قاضی باید قرائن بین موجب یقین را به‌طور صریح در رای مشخص کند؛ در غیر این صورت می‌توان به نقص استدلال و عدم احراز شرایط ماده ۲۱۱ در اعتراض یا تجدیدنظر استناد کرد.

رای صادر شده، صرفا با ذکر قرائن و بدون وجود ادله اصلی، فاقد شرایط استناد به علم قاضی طبق ماده ۲۱۱ است، مگر اینکه قاضی در متن رای به صراحت اعلام کند که به حد یقین رسیده است و این یقین را مستند به همان قرائن میداند.

باسلام
بله، از نظر امکان قانونی، چنین محکومیتی می‌تواند مستند به علم قاضی باشد؛ اما تشخیص اینکه واقعا رای مستند به علم قاضی موضوع ماده ۲۱۱ است وابسته به متن استدلال دادگاه است، نه صرف نبود اقرار و شهادت.

بله اگر دادگاه از مجموع قرائن و امارات به یقین برسد میتواند رای را بر اساس علم قاضی صادر کند و وجود اقرار یا شهادت الزامی نیست اما باید مستندات و قرائنی که باعث ایجاد علم قاضی شده در رای به‌طور روشن ذکر شود بنابراین صرف نوشتن عباراتی مثل دفاعیات غیرموجه کافی نیست و اگر مستندات برای ایجاد علم قضایی کافی نباشد میتوان به رای اعتراض کرد

وجود ادله و اسناد میتواند مبنای علم قاضی قرار گیرد و قاضی با بررسی مجموع مدارک و امارات موجود به واقعیت موضوع برسد بنابراین در پرونده ای که اسناد و ادله کافی وجود دارد رای نیز بر اساس همین مستندات و اوضاع و احوال پرونده صادر خواهد شد

زمانی که ادله و مدارک وجود دارد همین ها میتواند قاضی را به علم برساند و این علم قاضی ناشی از مدارک است. در صورتی که مدارکی وجود نداشته باشد یا اماراتی موجود باشد که قاضی را به حقیقت نزدیک کند این علم قاضی است. در پرونده مطروحه چون ادله و اسناد موجود است رای هم بر همین اساس صادر خواهد شد

بله، به احتمال زیاد رای بر مبنای علم قاضی صادر شده است؛ البته باید متن کامل رای را دید.

طبق ماده ۲۱۱، علم قاضی می‌تواند از قرائن و امارات، گزارش ضابطان، اظهارات مطلع، نظریه پزشکی قانونی و سایر مستندات علم‌آور حاصل شود و قاضی باید مستندات روشن علم خود را در رای ذکر کند.

بنابراین در وضعیتی که گفتید:

اقرار وجود ندارد؛
شهادت شرعی وجود ندارد؛
قسامه و سوگند هم وجود ندارد؛
ولی دادگاه به شکایت، قرار جلب، کیفرخواست، پزشکی قانونی و قرائن و امارات استناد کرده است؛

این قرائن می‌توانند مبنای علم قاضی موضوع ماده ۲۱۱ باشند.

اما یک نکته مهم: صرف اینکه رای عبارت «علم قاضی» را نیاورده، الزاما به معنی فقدان علم قاضی نیست. معیار اصلی این است که آیا دادگاه یقین خود را از مستندات بین به دست آورده و آنها را در رای به‌صراحت بیان کرده است یا خیر

«علم قاضی» به عنوان یکی از ادله اثبات جرم است. در واقع، مجموعه مواردی که دادگاه در رای خود به آنها استناد کرده، مصداق بارز مستندات بینی هستند که برای قاضی ایجاد «یقین» نموده و مبنای صدور حکم قرار گرفته‌اند.

بله علم قاضی از ادله اثبات دعوا محسوب شده و اگر قاضی باتوجه به قرائن و امارات موجود در پرونده به یقین رسیده باشد، می‌تواند بر اساس علم خود اقدام به صدور رای کند. لیکن قاضی حتما باید مستندات و قرائنی را که باعث ایجاد علم شده را به طور صریح و روشن در متن دادنامه قید کند. موفق باشید

له، این رای مستند به علم قاضی است؛ زیرا دادگاه با استناد به مجموع قرائن و اماراتی مانند گواهی پزشکی قانونی و دفاعیات غیرموجه که در ماده ۲۱۱ قانون مجازات اسلامی و تبصره آن، نوعا علم‌آور شمرده شده، به یقین رسیده است .
.

بله، ممکن است رای مستند به علم قاضی باشد؛ حتی بدون اقرار و شهادت، مشروط بر اینکه علم قاضی از قرائن و امارات موجود در پرونده حاصل شده و مستندات آن صریحا در رای ذکر شده باشد.

خیر اگر رای قطعی نشده امکان اعتراض در مهلت مقرر قانونی به جهت فقدان ادله قانونی برای انتساب اتهام هست.

علم قاضی بالاترین مستند برای صدور رای است. موارد اشاره شده در متن پرسش، باعث ایجاد علم در قاضی شده است.

علم قاضی با حصول اطمینان از قرائن و امارات محکمهپ پسند حاصل میشود و قانون به دلایل خاص (اقرار، شهادت، قسامه، سوگند) محدود نیست.
بااینحال رای تنها در صورتی معتبر است که مستندات (ازجمله گواهی پزشکی قانونی و قرائن) بتواند علم و اطمینان قاضی را در حد یقین عرفی ایجاد کند و مستندات در متن رای احراز و بیان شود.

کاربر گرامی بله میتواند دلیل بر اساس برگ پزشکی قانونی به عنوان اماره قضایی مطرح باشد

موضوع مطروحه نمی‌تواند به عنوان علم قاضی یاد کرد چراکه مستندات مهمی ازجمله کیفرخواست و نظریه پزشکی قانونی در آن مطرح رسیدگی قرار گرفته است بنابراین دادنامه صادره فارغ از محتویات آن و با عنایت به موارد یاد شده که فرمودید بر اساس قانون صادر و عاری از ایراد موثر قانونی است

مستند علم قاضی علاوه بر اقرار شهادت قسامه میتواند سایر قرائن و امارات مانند نظریه ی پزشکی قانونی، پیامهای متنی و صوتی در فضای مجازی باشد ولی قاضی باید مستندات علم خود را در رای بیاورد در غیر این صورت از موجبات نقض رای است

بله یکی از ادله اثبات دعوی حصول علم و یقین قضایی است

بله،علم قاضی یکی از ادله مستقل اثبات جرم است و در ردیف اقرار و شهادت قرار دارد. بنابراین دادگاه می‌تواند صرفا بر اساس آن حکم صادر کند، مشروط بر رعایت شرایط قانونی

با توجه به اینکه گزارش کلانتری وگواهی پزشک قانونی در پرونده است میتوند علم قاضی را برای صدور رای جلب کرده باشد پس علم قاضی در این پرونده و رای درست است .

علم قاضی بر اساس مستندات و مدارک‌ موجود در پرونده صادر می‌شود.صرف علم قاضی در موضوعی یقین آور نیست

بله قاضی زمانی ک در موضوع پرونده ب علم و اقناع کافی در وقوع جرم برسد میتواند رای صادر نماید

رای صادره براساس قرائن و امارات موجود می باشد نه براساس علم قاضی

در پرونده های کیفری علم قاضی میتواند دلیل اثبات جرم باشد.

بله می‌تواند

هیچ‌کدام از این پاسخ‌ها دقیقاً پروندهٔ شما نبود؟

پاسخ‌های عمومی، مدارک و تاریخ‌ها و شرایط خاصِ شما را نمی‌بینند. در یک مشاورهٔ تلفنی، وکیل روی همین پرونده با شما صحبت می‌کند و قدم بعدی را مشخص می‌کند.

ثبت‌نام لازم نیست؛ فقط شمارهٔ موبایل، آن هم فقط برای همین مشاوره.

پرسش حقوقی خودتان را بپرسید

پرسش خود را ثبت کنید تا وکلای بنیاد وکلا پاسخ بدهند — ثبت پرسش رایگان است. ثبت پرسش حقوقی

پربازدید در همین موضوع

بیشتر بخوانید