خدمت تنظیم دادخواست · خانواده
دادخواست ملاقات فرزند
وکیل پایه یک دادگستری برای پروندهٔ شما می‌نویسد؛ قیمت و زمان تحویل را پیش از پرداخت از خودِ او می‌گیرید
وقتی پدر و مادر جدا از هم زندگی می‌کنند، فرزند نزد یکی از آن‌ها می‌ماند و دیگری حق دارد او را ببیند؛ اگر دربارهٔ زمان و مکان دیدار توافق نشود، تعیین آن با دادگاه است (ماده ۱۱۷۴ قانون مدنی). دادخواست ملاقات فرزند را پدر یا مادرِ بدون حضانت — و در رویه، گاهی پدربزرگ و مادربزرگ — به دادگاه خانواده میدهد تا برنامهٔ دیدار با ساعت، روز و محل مشخص تعیین و در صورت ممانعت، اجرا شود. در این خدمت، وکیل پایه یک دادگستری دادخواست ملاقات را برای پروندهٔ شما تنظیم میکند: برنامهٔ دیدار را متناسب با سن کودک و شرایط شما پیشنهاد می‌نویسد، در صورت فوریت دستور موقت ماده ۷ قانون حمایت خانواده را همراه آن می‌آورد و متن را با مصلحت طفل سازگار و اجراشدنی می‌چیند.
وکیل را انتخاب کنید و رایگان با او گفتوگو کنید؛ تا قیمت را نپذیرید، پرداختی در کار نیست.
- گرفتن قیمت و زمان تحویل هیچ تعهدی ایجاد نمی‌کند
- متن دادخواست برای شرایط شما و فرزندتان نوشته میشود، نه فرم آماده
- تحویل در همان گفتوگو؛ اصلاح تا ثبت در دفتر خدمات قضایی
روند سفارش تنظیم دادخواست
- ۰۱شرح پرونده
روی دکمهٔ «درخواست تنظیم دادخواست» میزنید و مینویسید فرزند چند ساله است، نزد چه کسی است، از کی او را ندیده‌اید و چه برنامهای برای دیدار میخواهید. شمارهٔ موبایل تأیید میشود؛ پیش از پرداخت هیچ تعهدی ندارید.
- ۰۲استعلام قیمت و زمان از خود وکیل
وکیل شرح شما و مدارک را میخواند، اگر سؤالی دربارهٔ حضانت، طلاق یا شرایط کودک دارد می‌پرسد و قیمت و زمان تحویل را اعلام میکند. اگر موافق بودید، همان‌جا پرداخت می‌کنید.
- ۰۳تحویل دادخواست
متن دادخواست ملاقات در همان گفتوگو تحویل داده میشود و تا ثبت در دفتر خدمات قضایی می‌توانید اصلاحات — مثلاً تغییر برنامهٔ پیشنهادی — را با وکیل در میان بگذارید.
خروجی خدمت
در این خدمت چه چیزی دریافت می‌کنید؟
- دادخواست ملاقات اختصاصی پروندهٔ شما
متن کامل دادخواست با مشخصات طرفین و فرزند، خواستهٔ دقیق («تعیین زمان و مکان ملاقات فرزند مشترک»)، شرح جدایی و وضعیت حضانت، برنامهٔ پیشنهادی ملاقات، دلایل و منضمات و مستند قانونی — آمادهٔ ثبت در دفتر خدمات الکترونیک قضایی.
- برنامهٔ ملاقات متناسب با سن و شرایط
وکیل برنامهای پیشنهاد می‌نویسد که دادگاه بتواند بپذیرد: تعداد ساعت در هفته، روز تعطیل یا غیرتعطیل، شب‌مانی برای کودک بزرگ‌تر، تعطیلات و عید، محل تحویل و بازگرداندن، تماس تصویری؛ و توضیح میدهد چرا این برنامه با مصلحت طفل سازگار است (مواد ۱۱۷۴ قانون مدنی و ۴۵ قانون حمایت خانواده).
- دستور موقت و درخواست‌های همراه
اگر فرزند را مدتی است ندیده‌اید یا بیم انتقال او به شهر یا کشور دیگر دارید، درخواست دستور موقت ملاقات (ماده ۷) و در صورت لزوم منع خروج فرزند از کشور یا محل اقامت (ماده ۴۲) در همان دادخواست تنظیم میشود.
- فهرست مدارک و راهنمای اجرا
می‌گوید چه مدارکی پیوست شود و بعد از حکم چگونه اجراییه بگیرید، در صورت ممانعت چه کنید (مواد ۴۱ و ۵۴) و اگر شرایط عوض شد، چطور درخواست تغییر برنامهٔ ملاقات بدهید.
در یک نگاه
- مبنای قانونی
- ماده ۱۱۷۴ ق.م؛ مواد ۷، ۴۱ و ۵۴ ق.ح.خ
- مرجع
- دادگاه خانواده (بند ۱۰ ماده ۴ ق.ح.خ)
- نوع دعوا
- غیرمالی؛ هزینهٔ ثابت طبق تعرفه
- دستور موقت
- بدون تأمین؛ اعتبار تا ۶ ماه (ماده ۷)
- تجدیدنظر
- ۲۰ روز از ابلاغ (ماده ۳۳۶ ق.آ.د.م)
وکلای این خدمت
استعلام زمان و هزینه از وکلای تنظیم دادخواست
وکیل را انتخاب کنید؛ پیش از پرداخت موضوع را با او در میان می‌گذارید.
وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری
۴٫۹(۶۸۲ نظر)۵٬۰۰۷ مشاوره موفق
مشهد
سرکار خانم دامغانی بسیار دقیق و مفید مشاوره ارائه نمودند.
مسعود ب، موکل این وکیل بسیار خوش برخورد بودند و راهنمایی بسیار خوبی به من دادند. از ایشان سپاسگزارم
کاربر ب، موکل این وکیل 
وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه
۴٫۹(۲۵۵ نظر)۷۳۲ مشاوره موفق
کرج
خیلی خوب و دقیق راهنمایی کرد. ممنونم از ایشون که با دقت به صحبت هام گوش دادن
کاربر ب، موکل این وکیل واقعا عالی بودن خوش برخورد و صبور هر سوالی داشتم با آرامش جواب دادن و خیلی آروم شدم
کاربر ب، موکل این وکیل بابت راهنمایی ایشون که تمام راه های قانونی برای به نتیجه رسیدن مطرح کردن ممنونم.
کاربر ب، موکل این وکیل 
وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه
۵٫۰(۱۶ نظر)۹۵ مشاوره موفق
قم
خیلی با حوصله بودن و من ازشون کمال تشکر رو دارم بابت راهنماییشون
فاطمه ی، موکل این وکیل باصداقت وصبوری وقت کافی گذاشتن وراهنمایی لازم روانجام دادند ازشون ممنونم.
شیوا ر، موکل این وکیل 
وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه
۴٫۸(۲۴۳ نظر)۱٬۶۴۲ مشاوره موفق
اصفهان
کامل و با جزئیات توضیح دادن و وقت گذاشتن برای مراجعه کننده خیلی مهم بود برام
روژین م، موکل این وکیل
راهنمای حقوقی
راهنمای دادخواست ملاقات فرزند
آنچه پیش از سفارش باید بدانید — بر اساس مواد ۱۱۶۹ تا ۱۱۷۵ قانون مدنی و مواد ۴، ۷، ۲۹، ۴۱، ۴۲، ۴۵ و ۵۴ قانون حمایت خانواده ۱۳۹۱.
مأخذ قانونی: قانون مدنی، مواد ۱۱۶۹ تا ۱۱۷۵؛ قانون حمایت خانواده (مصوب ۱۳۹۱)، مواد ۴، ۵، ۷، ۸، ۱۲، ۲۹، ۴۱، ۴۲، ۴۵، ۴۶ و ۵۴؛ قانون اجرای احکام مدنی، مواد ۱ تا ۵ · به‌روزرسانی: ۱۴۰۵/۰۶/۰۱
خلاصه در سی ثانیه
- پدر یا مادری که حضانت ندارد حق ملاقات دارد و در صورت اختلاف، زمان و مکان و جزئیات را دادگاه تعیین میکند (ماده ۱۱۷۴ قانون مدنی)؛ مرجع رسیدگی دادگاه خانواده است (بند ۱۰ ماده ۴ قانون حمایت خانواده).
- اگر مدتی است فرزند را ندیده‌اید، می‌توانید همراه دادخواست، دستور موقت ملاقات بخواهید: بدون سپردن تأمین و بدون نیاز به تأیید رئیس حوزهٔ قضایی (ماده ۷ قانون حمایت خانواده).
- حکم ملاقات با صدور اجراییه اجرا میشود؛ اگر مسئول حضانت مانع ملاقات شود، به جزای نقدی محکوم میشود و دادگاه می‌تواند حضانت را به دیگری واگذار یا ناظر تعیین کند (مواد ۴۱ و ۵۴ قانون حمایت خانواده).
چه زمانی به دادخواست ملاقات فرزند نیاز دارید؟
از طرف پدر، وقتی فرزند زیر هفت سال نزد مادر است
تا هفت سالگی اولویت حضانت با مادر است (ماده ۱۱۶۹ قانون مدنی) و پدر حق ملاقات دارد. اگر مادر دیدار را محدود یا قطع کرده، دادخواست ملاقات با برنامهٔ هفتگی مشخص و در صورت نیاز دستور موقت داده میشود.
از طرف مادر، وقتی فرزند بالای هفت سال نزد پدر است
پس از هفت سالگی حضانت با پدر است مگر دادگاه به مصلحت کودک تصمیم دیگری بگیرد. مادر با همین دادخواست، زمان و مکان دیدار — از جمله شب‌مانی و تعطیلات — را از دادگاه خانواده می‌خواهد (ماده ۱۱۷۴).
ملاقات بدون طلاق رسمی یا در جدایی عملی
ماده ۱۱۷۴ به «طلاق یا هر علت دیگر» اشاره دارد؛ پس اگر هنوز طلاق ثبت نشده اما جدا زندگی می‌کنید و فرزند نزد طرف مقابل است، باز هم می‌توانید دادخواست ملاقات بدهید و لازم نیست منتظر پایان پروندهٔ طلاق بمانید.
تغییر برنامهٔ ملاقات قبلی
حکم یا توافق قبلی دارید اما سن کودک، محل سکونت یا ساعت کار شما عوض شده و برنامه دیگر جواب نمی‌دهد. دادخواست «تعیین یا تغییر ترتیب ملاقات» می‌دهید و دادگاه با لحاظ مصلحت طفل برنامهٔ جدید تعیین میکند (مواد ۲۹ و ۴۱ قانون حمایت خانواده).
ملاقات پدربزرگ، مادربزرگ و سایر بستگان
ماده ۲۹ قانون حمایت خانواده از تعیین زمان و مکان ملاقات طفل با «پدر و مادر و سایر بستگان» سخن گفته و ماده ۴۱ از «اشخاص ذی‌حق». در رویهٔ دادگاه‌های خانواده، درخواست ملاقات پدربزرگ و مادربزرگ — به‌ویژه پس از فوت یکی از والدین — با رعایت مصلحت کودک پذیرفته میشود.
حق ملاقات فرزند چیست و با حضانت چه فرقی دارد؟
حضانت یعنی نگهداری و تربیت روزمرهٔ کودک؛ تا هفت سالگی اولویت با مادر است و پس از آن با پدر، و در صورت اختلاف پس از هفت سالگی، دادگاه با رعایت مصلحت کودک تصمیم می‌گیرد (ماده ۱۱۶۹ قانون مدنی و تبصرهٔ آن). ملاقات حقِ طرفِ دیگر است: طبق ماده ۱۱۷۴، هرگاه به علت طلاق یا هر علت دیگر پدر و مادر در یک منزل زندگی نکنند، آن‌که حضانت ندارد حق ملاقات طفل خود را دارد و اگر دربارهٔ زمان، مکان و جزئیات توافق نشود، تعیین آن با دادگاه است. پس دادخواست ملاقات حضانت را تغییر نمی‌دهد؛ فقط دیدار را قاعده‌مند و قابل اجرا میکند.
این حق دوطرفه است: همان‌طور که دارندهٔ حضانت نمی‌تواند مانع ملاقات شود، طرف مقابل هم نمی‌تواند از پس‌دادن کودک پس از ملاقات خودداری کند (ماده ۱۱۷۵ قانون مدنی: طفل را نمی‌توان از کسی که حضانت با اوست گرفت مگر با علت قانونی). ماده ۴۵ قانون حمایت خانواده معیار همهٔ این تصمیم‌ها را یک چیز می‌داند: غبطه و مصلحت کودک. به همین دلیل دادگاه به سن کودک، فاصلهٔ محل سکونت، ساعت مدرسه و وابستگی عاطفی نگاه میکند، نه به این‌که کدام طرف «بیشتر حق دارد».
تفاوت با دعاوی همسایه را هم بدانید: دادخواست حضانت برای گرفتن نگهداری کودک است؛ دادخواست سلب حضانت وقتی است که سلامت یا تربیت کودک نزد طرف مقابل در خطر باشد (ماده ۱۱۷۳)؛ استرداد طفل وقتی که کودک پس از ملاقات یا بی‌اجازه نزد طرف دیگر مانده است. اگر خواستهٔ شما فقط دیدن فرزند با برنامهٔ مشخص است، مسیر درست همین دادخواست ملاقات است.
دادخواست ملاقات فرزند را به کدام دادگاه بدهیم؟
دادگاه خانواده مرجع انحصاری رسیدگی به «حضانت و ملاقات طفل» است (بند ۱۰ ماده ۴ قانون حمایت خانواده). در شهرستان‌هایی که دادگاه خانواده تشکیل نشده، دادگاه عمومی حقوقی همان حوزه با رعایت مقررات این قانون رسیدگی میکند (تبصرهٔ ۱ ماده ۱). این دعوا در شورای حل اختلاف یا دادگاه صلح قابل طرح نیست؛ تنها نقش شورا در امور خانوادگی، تلاش برای سازش است اگر دادگاه پرونده را با رضایت طرفین به آن ارجاع دهد.
صلاحیت محلی: قاعدهٔ عمومی، دادگاه محل اقامت خوانده است. اما طبق ماده ۱۲ قانون حمایت خانواده، در دعاوی خانوادگی مربوط به زوجین، زوجه می‌تواند در دادگاه محل سکونت خود هم دادخواست بدهد. پس مادری که دادخواست ملاقات میدهد، می‌تواند دادگاه شهر خودش را انتخاب کند؛ پدر معمولاً باید به دادگاه محل اقامت مادر (دارندهٔ حضانت) مراجعه کند. اگر زوجین پرونده‌های متعددی در حوزه‌های مختلف دارند، دادگاهی که دادخواست مقدم به آن داده شده صالح است (ماده ۱۳) و اگر یکی از طرفین مقیم خارج از کشور باشد، دادگاه محل اقامت طرف ساکن ایران صالح است (ماده ۱۴).
تشریفات: رسیدگی در دادگاه خانواده با دادخواست و بدون رعایت سایر تشریفات آیین دادرسی مدنی انجام میشود (ماده ۸)؛ یعنی دادگاه می‌تواند سریع‌تر و انعطاف‌پذیرتر عمل کند، خودش تحقیق کند و از مددکار اجتماعی یا مشاور نظر بخواهد. دادگاه خانواده با حضور قاضی مشاور زن تشکیل میشود که نظر مکتوب او در پرونده درج میشود (ماده ۲). ثبت دادخواست از طریق دفتر خدمات الکترونیک قضایی است و ابلاغ‌ها از سامانهٔ ثنا می‌آید.
هزینهٔ دادخواست ملاقات فرزند چقدر است؟
دعوای ملاقات فرزند غیرمالی است؛ هزینهٔ دادرسی آن مبلغ ثابتی است که هر سال در تعرفهٔ قضایی تعیین میشود و به هیچ رقمی وابسته نیست (ماده ۵۰۳ قانون آیین دادرسی مدنی با ارجاع به قانون وصول برخی از درآمدهای دولت). درخواست دستور موقت همراه دادخواست هم در قانون حمایت خانواده بدون اخذ تأمین صادر میشود (ماده ۷)، بنابراین برخلاف دستور موقت در دعاوی مالی، نیازی به سپردن وجه نیست.
هزینه‌های احتمالی دیگر:
تمبر مالیاتی وکالت‌نامه طبق تعرفه، اگر وکیل دادخواست را امضا و تقدیم کند.
حق‌الزحمهٔ مشاور یا مددکار اگر دادگاه برای تعیین مصلحت کودک ارجاع دهد؛ معمولاً اندک است و گاهی از طریق واحدهای مشاورهٔ خودِ دادگستری بدون هزینه انجام میشود.
هزینهٔ اجرا پس از حکم، مثل ابلاغ و تشریفات اجراییه، ناچیز است.
اعسار و معافیت: طبق ماده ۵ قانون حمایت خانواده، اگر توان مالی ندارید دادگاه می‌تواند شما را از پرداخت هزینهٔ دادرسی و حق‌الزحمهٔ کارشناسی و مشاوره معاف کند یا پرداخت را به زمان اجرای حکم موکول کند و در صورت لزوم وکیل معاضدتی تعیین کند؛ افراد تحت پوشش کمیتهٔ امداد و بهزیستی از هزینهٔ دادرسی معاف‌اند. دستمزد تنظیم دادخواست جدا از این‌هاست و خودِ وکیل آن را پیش از پرداخت، در همان گفتوگو اعلام میکند.
مدارک لازم برای دادخواست ملاقات فرزند
کارت ملی و شناسنامهٔ خواهان؛ شناسنامهٔ فرزند (صفحهٔ مشخصات و صفحهٔ والدین) برای اثبات رابطهٔ پدر و مادری؛ ثبت‌نام در سامانهٔ ثنا.
سند ازدواج یا طلاق‌نامه: اگر طلاق ثبت شده، دادنامهٔ طلاق و بخش مربوط به حضانت و ملاقات (ماده ۲۹)؛ اگر طلاق نگرفته‌اید، سند ازدواج و هر مدرکی که جدایی عملی را نشان دهد (اجاره‌نامهٔ محل سکونت جداگانه، پروندهٔ طلاق در جریان).
حکم یا توافق قبلی ملاقات، اگر وجود دارد و میخواهید تغییر کند یا اجرا نمی‌شود.
مدارک ممانعت: پیامک‌ها، صورت‌جلسهٔ کلانتری، گواهی شاهد یا گزارش مددکار که نشان میدهد دیدار قطع یا محدود شده؛ برای درخواست دستور موقت مهم است.
اطلاعات لازم برای برنامهٔ پیشنهادی: سن و مقطع تحصیلی کودک، ساعت مدرسه و کلاس‌ها، فاصلهٔ دو منزل، ساعت کار شما، محل مناسب تحویل.
اگر از طرف پدربزرگ یا مادربزرگ است: شناسنامه‌ای که نسبت را نشان دهد و در صورت فوت والد، گواهی فوت.
اگر بیم خروج کودک از کشور یا شهر دارید: مدارک سفر یا اقامت طرف مقابل، برای درخواست ماده ۴۲.
برای دادخواست از طرف پدر و از طرف مادر مدارک یکسان است؛ تفاوت در شرح ماجرا و برنامهٔ پیشنهادی است که باید با سن کودک و وضعیت حضانت هم‌خوان باشد.
مراحل ثبت و رسیدگی به دادخواست ملاقات فرزند
تنظیم دادخواست و برنامهٔ پیشنهادی — مشخصات طرفین و فرزند، خواستهٔ «تعیین زمان و مکان ملاقات فرزند مشترک» (و در صورت نیاز «صدور دستور موقت ملاقات»)، شرح جدایی و وضعیت حضانت، برنامهٔ پیشنهادی با ساعت و روز و محل، دلایل و منضمات و استناد به ماده ۱۱۷۴ قانون مدنی و مواد ۷ و ۲۹ قانون حمایت خانواده.
ثبت در دفتر خدمات الکترونیک قضایی — با کارت ملی و مدارک به دفتر خدمات مراجعه می‌کنید؛ دادخواست به دادگاه خانوادهٔ صالح (محل اقامت خوانده یا، برای زوجه، محل سکونت خودش) ارجاع میشود و ابلاغ‌ها از طریق ثنا می‌آید.
رسیدگی به دستور موقت (در صورت درخواست) — اگر دستور موقت خواسته‌اید، دادگاه می‌تواند پیش از تعیین جلسهٔ اصلی، بدون اخذ تأمین و بدون نیاز به تأیید رئیس حوزهٔ قضایی، برنامهٔ موقت ملاقات را تعیین کند؛ این دستور فوراً اجراشدنی است و اگر دادگاه ظرف شش ماه دربارهٔ اصل دعوا تصمیم نگیرد، ملغی میشود مگر دوباره صادر شود (ماده ۷).
جلسهٔ رسیدگی و تحقیق — دادگاه طرفین را دعوت میکند، به توافق تشویق میکند و در صورت اختلاف، از مددکار اجتماعی یا مشاور نظر می‌خواهد و با لحاظ مصلحت کودک (ماده ۴۵) و نظر قاضی مشاور، دربارهٔ برنامهٔ ملاقات تصمیم می‌گیرد. کودک زیر پانزده سال جز در موارد ضروری به جلسه آورده نمی‌شود (ماده ۴۶).
صدور رأی و مهلت تجدیدنظر — رأی، برنامهٔ ملاقات را با ساعت، روز، محل و شرایط تعیین میکند. احکام دعاوی غیرمالی قابل تجدیدنظرند و مهلت آن برای اشخاص مقیم ایران بیست روز از ابلاغ است (مواد ۳۳۱ و ۳۳۶ قانون آیین دادرسی مدنی).
اجراییه و اجرای حکم — پس از قطعیت، با درخواست کتبی شما دادگاه نخستین اجراییه صادر میکند (مواد ۲ و ۵ قانون اجرای احکام مدنی) و واحد اجرای احکام خانواده اجرای برنامهٔ ملاقات را پیگیری میکند؛ در رویهٔ واحدهای اجرای احکام خانواده معمولاً یک اجراییه برای کل برنامه به جریان می‌افتد و برای هر نوبت ملاقات درخواست تازه لازم نمی‌شود؛ مبنای قانونیِ صریح «یک بار اجراییه» در قانون حمایت خانواده برای وجوهی است که به‌طور مستمر وصول میشود (تبصرهٔ ماده ۴۷).
اجرای حکم ملاقات و برخورد با ممانعت از ملاقات فرزند
حکم ملاقات زمانی ارزش دارد که اجرا شود. مسیر اجرا این است:
درخواست اجراییه: حکم قطعی با تقاضای کتبی محکوم‌له و صدور اجراییه از دادگاه نخستین به جریان می‌افتد (مواد ۱، ۲، ۴ و ۵ قانون اجرای احکام مدنی). دستور موقت ماده ۷ نیازی به این مرحله ندارد و بلافاصله اجراشدنی است.
اجرای عملی: واحد اجرای احکام خانواده برنامه را به طرف مقابل ابلاغ میکند و در بسیاری از حوزه‌ها تحویل و بازگرداندن کودک در محل مشخص (مثل مراکز ملاقات یا مراجع انتظامی) انجام میشود تا صورت‌جلسه بماند. هر نوبت تخلف را مکتوب کنید.
ممانعت از ملاقات: طبق ماده ۵۴ قانون حمایت خانواده، کسی که مسئول حضانت است و مانع ملاقات طفل با اشخاص ذی‌حق شود، بار اول به جزای نقدی درجه هشت و در صورت تکرار به حداکثر آن محکوم میشود. این شکایت کیفری در کنار پیگیری اجرای حکم مطرح میشود.
تغییر حضانت یا تعیین ناظر: ماده ۴۱ به دادگاه اجازه میدهد اگر مسئول حضانت مانع ملاقات شود، دربارهٔ واگذاری حضانت به دیگری یا تعیین ناظر با حدود نظارت تصمیم بگیرد. این ضمانت اجرای سنگین‌تر برای ممانعت مکرر است.
امتناع از بازگرداندن کودک: اگر پس از ملاقات، کودک به دارندهٔ حضانت برگردانده نشود، ماده ۴۰ بازداشت ممتنع را تا زمان اجرای حکم به دستور دادگاه صادرکنندهٔ رأی نخستین پیش‌بینی کرده است. پس حق ملاقات را با نگه‌داشتن کودک خدشه‌دار نکنید.
انتقال کودک به شهر یا کشور دیگر: طبق ماده ۴۲، صغیر را نمی‌توان بدون رضایت ولی، قیم، مادر یا دارندهٔ حضانت از محل اقامت مقرر یا محل اقامت پیش از طلاق به جای دیگر یا خارج از کشور فرستاد، مگر با اجازهٔ دادگاه و با در نظر گرفتن حق ملاقات اشخاص ذی‌حق؛ دادگاه می‌تواند برای بازگرداندن کودک تأمین بگیرد. اگر چنین بیمی دارید، این را در همان دادخواست ملاقات بخواهید.
اگر خوانده‌اید: دفاع در برابر دادخواست ملاقات و تغییر برنامه
دارندهٔ حضانت نمی‌تواند اصل ملاقات را انکار کند، اما می‌تواند دربارهٔ _نحوه_ٔ آن دفاع کند. لایحهٔ دفاعیه در پروندهٔ ملاقات معمولاً روی این محورها می‌چرخد:
مصلحت کودک (ماده ۴۵): برنامهٔ پیشنهادی خواهان با ساعت مدرسه، خواب کودک خردسال یا فاصلهٔ محل سکونت نمی‌خواند؛ برنامهٔ جایگزین را دقیق پیشنهاد کنید. دادگاه به طرفی که «راه‌حل» میدهد بیشتر اعتماد میکند تا طرفی که فقط مخالفت میکند.
خطر برای کودک (ماده ۱۱۷۳ قانون مدنی و ماده ۴۱): اعتیاد، خشونت، بیماری روانی با تشخیص پزشکی قانونی، یا سوءاستفاده. این‌ها باید مستند باشد؛ دادگاه با ادعای صرف، ملاقات را محدود نمی‌کند اما با مدرک می‌تواند ملاقات را نظارت‌شده یا کوتاه کند.
سابقهٔ بازنگرداندن کودک: اگر خواهان قبلاً کودک را پس از ملاقات نگه داشته، درخواست ملاقات در محل مشخص یا با حضور ناظر منطقی است.
تغییر برنامهٔ ملاقات: برنامهٔ ملاقات «حکم دائمی» نیست؛ چون بر مصلحت کودک استوار است، با تغییر شرایط — بزرگ‌شدن کودک، تغییر مدرسه، نقل مکان، ازدواج مجدد یکی از طرفین — هر یک از دو طرف می‌تواند دادخواست تغییر ترتیب ملاقات بدهد و دادگاه با همان معیار دوباره تصمیم می‌گیرد (مواد ۲۹ و ۴۱). کاهش یا افزایش ساعت ملاقات هم از همین مسیر است. توافق کتبی طرفین دربارهٔ ملاقات معتبر است، اما اگر دادگاه آن را خلاف مصلحت کودک تشخیص دهد می‌تواند تغییرش دهد (ماده ۴۱).
نکتهٔ پایانی برای هر دو طرف: پرونده‌های ملاقات وقتی طولانی می‌شوند که به میدان جنگ زوجین تبدیل شوند. دادگاه خانواده، و اغلب مددکار و مشاور، به دنبال برنامهای هستند که کودک با کمترین تنش هر دو والد را ببیند؛ دادخواست یا لایحه‌ای که همین را نشان دهد، سریع‌تر به نتیجه می‌رسد.
اشتباه‌های رایجی که وکیل جلوی آن‌ها را می‌گیرد
خواستهٔ مبهم: نوشتن «تقاضای ملاقات با فرزند» بدون برنامهٔ پیشنهادی؛ دادگاه باید ساعت، روز و محل را تعیین کند (ماده ۱۱۷۴) و دادخواستی که پیشنهاد مشخص ندارد، رسیدگی را کند و نتیجه را تصادفی میکند.
برنامهٔ غیرواقعی: درخواست شب‌مانی هفتگی برای نوزاد یا ملاقات وسط ساعت مدرسه؛ دادگاه با معیار مصلحت کودک رد میکند و اعتبار خواهان را کم میکند.
مخلوط‌کردن ملاقات با حضانت: دادخواستی که در آن هم ملاقات میخواهید و هم عملاً حضانت را زیر سؤال می‌برید، معمولاً هیچ‌کدام را به‌خوبی نمی‌گیرد. اگر هدف حضانت است، دادخواست حضانت یا سلب حضانت بدهید.
فراموش‌کردن دستور موقت: وقتی ماه‌هاست فرزند را ندیده‌اید، منتظر حکم نهایی ماندن یعنی ماه‌ها دوری بیشتر؛ ماده ۷ دقیقاً برای همین است و تأمین هم نمی‌خواهد.
دادگاه اشتباه: طرح دعوا در شورای حل اختلاف یا دادگاه حقوقی شهری که دادگاه خانواده دارد؛ یا بی‌خبری مادر از حق انتخاب دادگاه محل سکونت خود (ماده ۱۲).
نگه‌داشتن کودک پس از ملاقات برای فشار به طرف مقابل: علاوه بر ماده ۴۰ (بازداشت تا اجرای حکم)، این رفتار در پرونده‌های بعدی علیه خودتان استفاده میشود.
مستند نکردن ممانعت‌ها: بدون پیامک، صورت‌جلسه یا شاهد، شکایت ماده ۵۴ و درخواست ماده ۴۱ پیش نمی‌رود. از همان ابتدا هر نوبت ممانعت را ثبت کنید.
تنظیم دادخواست‌های مرتبط با حضانت و ملاقات فرزند
همهٔ ۷۰ نمونه- صدور حکم حضانت فرزند
- تحویل فرزند و صدور حکم حضانت
- سلب حضانت فرزند مشترک
- استرداد طفل مشترک
- الزام به پرداخت نفقهٔ معوقه
مطالعهٔ بیشتر: شرایط کاهش مدت زمان ملاقات با فرزند
پرسش‌های متداول
دادخواست ملاقات فرزند با وکیل چگونه تنظیم میشود؟
روی «درخواست تنظیم دادخواست» میزنید و سن فرزند، وضعیت حضانت و برنامهای که برای دیدار میخواهید را برای وکیل مینویسید؛ وکیل پروندهٔ شما را میخواند، قیمت و زمان تحویل را پیش از پرداخت اعلام میکند و پس از تأیید شما، دادخواست اختصاصی با برنامهٔ پیشنهادی ملاقات را تنظیم و در همان گفتوگو تحویل میدهد.
هزینهٔ تنظیم دادخواست ملاقات فرزند چقدر است؟
هزینه به پیچیدگی پرونده — وجود حکم قبلی، نیاز به دستور موقت، درخواست منع خروج یا سابقهٔ ممانعت — بستگی دارد و خودِ وکیل آن را پیش از پرداخت، در گفتوگو اعلام میکند. هزینهٔ دادرسی غیرمالی طبق تعرفهٔ سالانه جدا از دستمزد وکیل است.
دادخواست ملاقات فرزند از طرف پدر چه تفاوتی با دادخواست از طرف مادر دارد؟
مبنای قانونی یکی است: ماده ۱۱۷۴ قانون مدنی به والدِ بدون حضانت حق ملاقات میدهد. تفاوت در وضعیت حضانت و برنامهٔ پیشنهادی است: تا هفت سالگی معمولاً پدر خواهان است و برنامهای کوتاه و مکرر می‌خواهد؛ پس از هفت سالگی بیشتر مادر خواهان است و شب‌مانی و تعطیلات مطرح میشود. مادر می‌تواند دادخواست را در دادگاه محل سکونت خودش ثبت کند (ماده ۱۲ قانون حمایت خانواده).
مدارک لازم برای دادخواست ملاقات فرزند چیست؟
کارت ملی و شناسنامهٔ خواهان، شناسنامهٔ فرزند، سند ازدواج یا طلاق‌نامه (و دادنامهٔ طلاق اگر برنامهٔ ملاقات در آن آمده)، حکم یا توافق قبلی ملاقات در صورت وجود، مدارک ممانعت از دیدار (پیامک، صورت‌جلسه، شاهد) و اطلاعات سن، مدرسه و فاصلهٔ محل سکونت برای تنظیم برنامهٔ پیشنهادی. ثبت‌نام در سامانهٔ ثنا هم لازم است.
دادخواست ملاقات فرزند را به کدام دادگاه بدهیم؟
به دادگاه خانواده؛ بند ۱۰ ماده ۴ قانون حمایت خانواده حضانت و ملاقات طفل را در صلاحیت انحصاری آن قرار داده و در شورای حل اختلاف قابل طرح نیست. از نظر محلی، دادگاه محل اقامت خوانده صالح است و زوجه می‌تواند دادگاه محل سکونت خودش را هم انتخاب کند (ماده ۱۲).
اگر ماه‌هاست فرزندم را ندیده‌ام، چقدر باید منتظر حکم بمانم؟
منتظر حکم نهایی نمانید؛ همراه دادخواست، دستور موقت ملاقات بخواهید. طبق ماده ۷ قانون حمایت خانواده دادگاه می‌تواند بدون اخذ تأمین و بدون نیاز به تأیید رئیس حوزهٔ قضایی برنامهٔ موقت تعیین کند و این دستور فوراً اجراشدنی است؛ اگر دادگاه ظرف شش ماه دربارهٔ اصل دعوا تصمیم نگیرد، باید دوباره صادر شود.
اگر طرف مقابل مانع ملاقات فرزند شود چه می‌توان کرد؟
اجرای حکم را از طریق اجرای احکام خانواده پیگیری و هر نوبت ممانعت را مستند کنید؛ ممانعت‌کننده طبق ماده ۵۴ قانون حمایت خانواده به جزای نقدی درجه هشت و در تکرار به حداکثر آن محکوم میشود، و دادگاه می‌تواند طبق ماده ۴۱ حضانت را به دیگری واگذار یا ناظر تعیین کند.
نمونهٔ درخواست اجراییهٔ ملاقات فرزند چگونه است؟
پس از قطعیت حکم، درخواست کتبی صدور اجراییه را با شمارهٔ دادنامه به دادگاه نخستین می‌دهید (مواد ۲ و ۵ قانون اجرای احکام مدنی) و واحد اجرای احکام خانواده برنامهٔ ملاقات را به طرف مقابل ابلاغ و اجرا میکند؛ یک بار درخواست کافی است و برای هر نوبت ملاقات نیازی به درخواست جدید نیست. دستور موقت ماده ۷ بدون اجراییه اجرا میشود.
آیا پدربزرگ و مادربزرگ می‌توانند دادخواست ملاقات نوه بدهند؟
قانون حمایت خانواده در ماده ۲۹ از تعیین ملاقات طفل با «پدر و مادر و سایر بستگان» و در ماده ۴۱ از «اشخاص ذی‌حق» سخن گفته است. در رویهٔ دادگاه‌های خانواده، درخواست ملاقات پدربزرگ و مادربزرگ — به‌ویژه پس از فوت یکی از والدین — با رعایت مصلحت کودک پذیرفته میشود، هرچند دادگاه معمولاً برنامهٔ محدودتری تعیین میکند.
آیا می‌توان برنامهٔ ملاقات تعیین‌شده را تغییر داد؟
بله. برنامهٔ ملاقات بر مصلحت کودک استوار است و با تغییر شرایط — سن کودک، مدرسه، نقل مکان، ساعت کار — هر یک از طرفین می‌تواند دادخواست تغییر ترتیب ملاقات بدهد و دادگاه خانواده دوباره تصمیم می‌گیرد (مواد ۲۹ و ۴۱ قانون حمایت خانواده). توافق کتبی طرفین هم معتبر است مگر دادگاه آن را خلاف مصلحت کودک بداند.
دادخواست ملاقات فرزندتان را وکیل پایه یک بنویسد
سن فرزند، وضعیت حضانت و برنامهای که برای دیدار میخواهید را مینویسید؛ وکیل پایه یک دادگستری دادخواست ملاقات را با برنامهٔ پیشنهادی و در صورت نیاز دستور موقت تنظیم میکند و قیمت و زمان تحویل را پیش از پرداخت می‌گوید.
درخواست تنظیم دادخواست
