چگونه پرونده دادگاه را مطالعه کنم؟

و وقت‌بخیر 🌱

۱. اصل حق مطالعه پرونده
۲. مراحل قدم‌به‌قدم گرفتن پرونده برای رؤیت یا تصویر‌برداری
۳. استثناها و مواردی که ممکن است دفتر شعبه از تحویل پرونده خودداری کند
۴. چگونگی اعتراض در صورت امتناع

────────────────────────────
۱) آیا حتما باید وکیل بگیرید؟
────────────────────────────
خیر. بر پایه مواد ۷۴ تا ۷۶ و ۱۹۰ قانون آیین دادرسی کیفری ۱۳۹۲:

• «شاکی، متهم و وکلای آنان حق دارند در تمام مراحل رسیدگی از اوراق پرونده‌ای که برای دفاع یا تعقیب مؤثر است، با هزینه خود تصویر بردارند یا رونوشت بگیرند؛ مگر اسناد طبقه‌‑بندی‑شده یا مواردی که به تشخیص قاضی، افشای آن به امنیت یا اخلاق لطمه می‌زند.»

بنابر‌این خود شخص شاکی (بدون وکیل) نیز ذی‌حق است. داشتن وکیل صرفا کار را راحت‌تر می‌کند، الزامی نیست.

────────────────────────────
۲) چگونه و از کجا بخواهید؟
────────────────────────────
الف) مراجعه حضوری به دفتر شعبه کیفری دو (یا بایگانی)
۱. کارت ملی و یک برگ کپی همراه داشته باشید.
۲. شماره پرونده یا شعبه را اعلام کنید.
۳. «فرم درخواست مطالعه پرونده / اخذ تصویر» را پر کنید.
۴. اگر فقط می‌خواهید ورق بزنید، کل پرونده در همان اتاق مطالعه به شما تحویل می‌شود.
۵. اگر کپی می‌خواهید:
• صفحات مورد نظر را مشخص می‌کنید.
• هزینه (درج‌شده در تعرفه دادگستری) پرداخت می‌کنید.
• اپراتور یا مسئول دفتر کپی یا فایل PDF را تحویل می‌دهد.

ب) ثبت الکترونیکی (در حوزه‌هایی که فعال شده)
۱. ورود به سامانه عدل‌ایران (adliran.ir) با حساب ثنا.
۲. «خدمات خاص – درخواست مطالعه پرونده» را انتخاب کنید.
۳. شعبه درخواست را بررسی و پیام تایید یا زمان حضور را در پنل‌تان می‌گذارد.



────────────────────────────
۳) موارد استثناء یا محدودیت
────────────────────────────
۱. اسناد طبقه‌بندی‌شده (امنیتی، محرمانه) یا پرونده‌های موضوع مواد قانون آیین دادرسی کیفری: قاضی می‌تواند اجازه ندهد.
۲. اگر شاکی در همان پرونده «شاهد» نیز باشد و تحقیق شهود ادامه داشته باشد، ممکن است تا پایان شهادت‌ها دسترسی محدود شود.
۳. در پرونده‌های جرایم منافی عفت، مطالعه بعضی اوراق (مثلا عکس کارشناسی پزشکی قانونی) به تشخیص قاضی ممنوع است.

در پرونده‌های معمول (ضرب و جرح، خیانت در امانت، کلاهبرداری و …) مانعی نیست.

────────────────────────────
۴) اگر دفتر شعبه امتناع کرد چه کنید؟
────────────────────────────
۱) ابتدا کتبی از رئیس شعبه درخواست کنید و رسید بگیرید.
۲) اگر باز هم موافقت نشد:
• شکایت به «رئیس حوزه قضایی» یا «ریاست کل دادگستری استان» (واحد نظارت و ارزشیابی).
• یا ثبت گزارش در سامانه پیام­گیر قوه قضاییه ۱۲۹ (مرکز ارتباطات مردمی).
۳) در صورتی که منع قاضی به استناد «طبقه‌بندی» بوده، می‌توانید تقاضای صدور کپی غیرمحرمانه یا خلاصه اوراق کنید.

────────────────────────────

با همین مراحل می‌توانید شخصا پرونده را ببینید یا کپی بگیرید. اگر سؤال دیگری بود در خدمتم. موفق باشید 🌸