خدمت تنظیم دادخواست · بانکی و مطالبات
دادخواست مطالبهٔ وجه ضمانت با قرار تأمین خواسته
وکیل پایه یک دادگستری برای پروندهٔ شما می‌نویسد؛ قیمت و زمان تحویل را پیش از پرداخت از خودِ او می‌گیرید
وقتی ضامن در سررسید پرداخت نمی‌کند، دو کار هم‌زمان لازم است: مطالبهٔ طلب و جلوگیری از خالی‌شدن دست ضامن تا روز حکم. قرار تأمین خواسته همین کار دوم است — توقیف معادل خواسته از اموال او پیش از رسیدگی به ماهیت. در این خدمت، وکیل پایه یک دادگستری هر دو خواسته را در یک دادخواست جمع میکند: بند مناسب ماده ۱۰۸ را از روی سند ضمانت شما انتخاب میکند، خواسته را «معلوم» می‌نویسد تا ایراد ماده ۱۱۳ پیش نیاید و مالی را که باید توقیف شود دقیق معرفی میکند.
وکیل را انتخاب کنید و رایگان با او گفتوگو کنید؛ تا قیمت را نپذیرید، پرداختی در کار نیست.
- گرفتن قیمت و زمان تحویل هیچ تعهدی ایجاد نمی‌کند
- دادخواست بر پایهٔ همان سند ضمانت و همان مالی که میخواهید توقیف شود نوشته میشود
- تحویل در همان گفتوگو؛ اصلاح تا ثبت در دفتر خدمات قضایی
روند سفارش تنظیم دادخواست
- ۰۱شرح پرونده
روی دکمهٔ «درخواست تنظیم دادخواست» میزنید و مینویسید ضمانت بابت چه دینی بوده، سند آن عادی است یا رسمی، مبلغ چقدر است و چه مالی از ضامن می‌شناسید. شمارهٔ موبایل تأیید میشود؛ پیش از پرداخت هیچ تعهدی ندارید.
- ۰۲استعلام قیمت و زمان از خود وکیل
وکیل سند ضمانت و شرح شما را میخواند، دربارهٔ مال قابل توقیف و فوریت کار سؤال میکند و بعد قیمت و زمان تحویل را اعلام میکند. اگر موافق بودید، همان‌جا پرداخت می‌کنید.
- ۰۳تحویل دادخواست
متن دادخواست در همان گفتوگو تحویل داده میشود و تا ثبت در دفتر خدمات الکترونیک قضایی می‌توانید اصلاحات — مثل افزودن مال تازه‌شناسایی‌شده — را با وکیل در میان بگذارید.
خروجی خدمت
در این خدمت چه چیزی دریافت می‌کنید؟
- یک دادخواست با دو خواسته
متن دادخواست هم مطالبهٔ وجه ضمانت را می‌خواهد و هم صدور قرار تأمین خواسته، در یک ستون خواستهٔ منسجم به‌همراه خسارات دادرسی و خسارت تأخیر تأدیه. اینکه تأمین را مستقل بخواهید یا ضمن دعوای اصلی، انتخابی است که وکیل بر اساس فوریت پروندهٔ شما تعیین میکند.
- انتخاب بند درست ماده ۱۰۸ از روی سند ضمانت
ضمانت در سند رسمی، امضای ضامن پشت سفته یا چکِ برگشتی، و ضمانت‌نامهٔ عادی هر کدام بند متفاوتی از ماده ۱۰۸ را فعال می‌کنند. انتخاب اشتباه یعنی رد درخواست، یا سپردن پول بی‌جهت بابت خسارت احتمالی در جایی که قانون آن را لازم ندانسته است.
- معرفی مال قابل توقیف
چون خواستهٔ شما وجه نقد است و عین معین نیست، معادل مبلغ از اموال خوانده توقیف میشود (ماده ۱۲۳). وکیل میگوید چه مشخصاتی از ملک، خودرو، حساب بانکی یا حقوق ضامن لازم است تا اجرای قرار معطل نماند و به مستثنیات دین برخورد نکند.
- راهنمای مراحل و مهلت‌ها
مهلت ده‌روزهٔ طرح دعوای اصلی وقتی تأمین را مستقل گرفته‌اید (ماده ۱۱۲)، اجرای فوری قرار (ماده ۱۱۷)، آمادگی برای اعتراض ده‌روزهٔ خوانده (ماده ۱۱۶) و مسیر رفع اثر — همه در همان گفتوگو توضیح داده میشود.
در یک نگاه
- مبنای قانونی
- مواد ۱۰۸ تا ۱۲۹ ق.آ.د.م و ۶۸۴ تا ۷۲۳ ق.م
- مرجع
- همان مرجع صالح به اصل دعوا (ماده ۱۱۱)
- نوع دعوا
- اصل دعوا مالی؛ درخواست تأمین غیرمالی
- مهلت اعتراض خوانده
- ۱۰ روز از ابلاغ قرار (ماده ۱۱۶)
- مهلت طرح دعوای اصلی
- ۱۰ روز پس از صدور قرار (ماده ۱۱۲)
وکلای این خدمت
استعلام زمان و هزینه از وکلای تنظیم دادخواست
وکیل را انتخاب کنید؛ پیش از پرداخت موضوع را با او در میان می‌گذارید.
وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری
۴٫۹(۱٬۲۲۰ نظر)۶٬۳۰۹ مشاوره موفق
تهران
بسیار خوش برخورد و مسلط و توانمند مشاوره می دهند.
محمد ن، موکل این وکیل ممنون از خانوم فرج گرامی منو راهنمایی کردن و توضیحات کاملی فرمودند
کاربر ب، موکل این وکیل 
وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری
۴٫۹(۲۸۹ نظر)۱٬۸۷۸ مشاوره موفق
تهران
بسیار وکیل باتسلط و دلسوز و برخوردی بسیار عالی و پیشنهاد شخصی اولویتتون باشه
کاربر ب، موکل این وکیل 
وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری
۴٫۹(۶۸۲ نظر)۵٬۰۰۷ مشاوره موفق
مشهد
سرکار خانم دامغانی بسیار دقیق و مفید مشاوره ارائه نمودند.
مسعود ب، موکل این وکیل بسیار خوش برخورد بودند و راهنمایی بسیار خوبی به من دادند. از ایشان سپاسگزارم
کاربر ب، موکل این وکیل 
وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه
۴٫۹(۲۵۵ نظر)۷۳۲ مشاوره موفق
کرج
خیلی خوب و دقیق راهنمایی کرد. ممنونم از ایشون که با دقت به صحبت هام گوش دادن
کاربر ب، موکل این وکیل بابت راهنمایی ایشون که تمام راه های قانونی برای به نتیجه رسیدن مطرح کردن ممنونم.
کاربر ب، موکل این وکیل
راهنمای حقوقی
راهنمای مطالبهٔ وجه ضمانت با تأمین خواسته
آنچه پیش از سفارش باید بدانید — بر اساس مواد ۱۰۸ تا ۱۲۹ قانون آیین دادرسی مدنی و مواد ۶۸۴ تا ۷۲۳ قانون مدنی.
مأخذ قانونی: قانون آیین دادرسی مدنی (مصوب ۱۳۷۹)، مواد ۱۰۸ تا ۱۲۹ و مواد ۵۱، ۶۲، ۵۱۵ و ۵۲۲؛ قانون مدنی (مصوب ۱۳۱۴)، مواد ۶۸۴ تا ۷۲۳؛ قانون تجارت (مصوب ۱۳۱۱)، مواد ۴۰۲ تا ۴۰۴؛ قانون شوراهای حل اختلاف (مصوب ۱۴۰۲)، مواد ۱۱ تا ۱۴ · به‌روزرسانی: ۱۴۰۵/۰۶/۰۱
خلاصه در سی ثانیه
- تأمین خواسته را می‌توان پیش از دادخواست اصلی، همراه آن یا در جریان دادرسی تا پیش از حکم قطعی خواست و دادگاه در موارد ماده ۱۰۸ مکلف به قبول است.
- طلب پول «عین معین» نیست؛ پس معادل مبلغ خواسته از سایر اموال خوانده توقیف میشود (ماده ۱۲۳)، با رعایت مستثنیات دین (ماده ۱۲۹).
- توقیف متوجه اموالِ همان کسی است که خوانده کردهاید؛ در ضمانِ نقل ذمه یعنی فقط ضامن، و در ضمانت تضامنی هر دو تا سقف خواسته (ماده ۴۰۳ قانون تجارت).
چه زمانی به تأمین خواسته در دعوای ضمانت نیاز دارید؟
ضامنی که در حال جابه‌جاکردن اموال است
می‌بینید ضامن ملکش را آگهی فروش کرده، خودرو را منتقل کرده یا حساب‌هایش را خالی میکند. اینجا بند «ب» ماده ۱۰۸ — در معرض تضییع یا تفریط بودن خواسته — مطرح میشود، به شرط آنکه قرینه و دلیل آن را پیوست کنید.
ضمانت روی سفته یا چک برگشتی
ضامن ذیل سفته یا پشت چک را امضا کرده و سند واخواست یا با گواهی عدم پرداخت برگشت خورده است. این حالت به بند «ج» ماده ۱۰۸ نزدیک است و مزیت دیگری هم دارد: طبق ماده ۱۱۰ خوانده در دعاوی مستند به چک، سفته و برات نمی‌تواند از شما تأمین خسارت بخواهد.
ضمانت مندرج در سند رسمی
ضمانت در دفترخانه یا در سند رهنی ثبت شده است. بند «الف» ماده ۱۰۸ دعاوی مستند به سند رسمی را در زمرهٔ مواردی آورده که دادگاه مکلف به قبول درخواست تأمین است و در این حالت هم ماده ۱۱۰ درخواست تأمین از سوی خوانده را می‌بندد.
ضمانت‌نامهٔ عادی، بدون سند تجاری
نوشتهٔ ضمانت دست‌نویس یا ذیل قرارداد است و هیچ‌کدام از سه بند بالا را ندارید. مسیر بند «د» باز است: دادگاه مبلغی به‌عنوان خسارت احتمالی تعیین میکند و پس از واریز آن به صندوق دادگستری، قرار صادر میشود (تبصرهٔ ماده ۱۰۸).
دادگاه صلح یا شورای حل اختلاف؟
پیش‌تر برای این خواسته دو دادخواست جدا وجود داشت و مرجع در عنوانِ خودِ دادخواست نوشته می‌شد. امروز مرجع، ویژگی پرونده است: مبلغ خواسته آن را تعیین میکند و درخواست تأمین هم به همان مرجعی داده میشود که صلاحیت اصل دعوا را دارد (ماده ۱۱۱).
تأمین خواسته در دعوای ضمانت چه چیزی را حل میکند؟
دعوای مطالبهٔ وجه از ضامن، مثل هر دعوای مطالبهٔ وجه دیگری، ماه‌ها طول می‌کشد. در همین فاصله ضامن میتواند ملک، خودرو یا موجودی حسابش را منتقل کند و روزی که رأی به سود شما صادر میشود، چیزی برای وصول نمانده باشد. قرار تأمین خواسته پاسخ قانون به همین خطر است. ماده ۱۲۱ قانون آیین دادرسی مدنی تعریف کوتاهی دارد: تأمین در این قانون عبارت است از توقیف اموال اعم از منقول و غیرمنقول.
ماده ۱۰۸ به شما سه زمان‌بندی میدهد: پیش از تقدیم دادخواست اصلی، ضمن دادخواست راجع به اصل دعوا، یا در جریان دادرسی تا وقتی حکم قطعی صادر نشده است. در چهار مورد — دعوای مستند به سند رسمی، خواستهٔ در معرض تضییع یا تفریط، اوراق تجاری واخواست‌شده، و پرداخت نقدی خسارت احتمالی به صندوق دادگستری — دادگاه مکلف به قبول درخواست است. در پروندههای ضمانت، تعیین اینکه سند شما زیر کدام بند می‌نشیند، نخستین و مهم‌ترین تصمیم پرونده است.
یک ویژگی این قرار که کمتر گفته میشود: طبق ماده ۱۱۵ مدیر دفتر مکلف است پرونده را فوری به نظر دادگاه برساند و دادگاه بدون اخطار به طرف مقابل به دلایل شما رسیدگی و قرار را صادر یا رد میکند. یعنی ضامن پیش از توقیف خبردار نمی‌شود — و همین، کل فایدهٔ عملی این قرار است. در مقابل، ماده ۱۱۹ میگوید قرار قبول یا رد تأمین قابل تجدیدنظر نیست؛ پس اگر درخواست به دلیل نقص متن رد شود، مرحلهٔ دوم برای جبران آن وجود ندارد.
دادگاه یا شورای حل اختلاف؟ مرجع صالح پس از قانون ۱۴۰۲
این صفحه جانشین دو صفحهٔ قدیمی است: «مطالبهٔ وجه ضمانت با تأمین خواسته از دادگاه» و همان عنوان «از شورای حل اختلاف». دلیل ادغام روشن است: مرجع، ویژگیِ پرونده است نه ویژگی دادخواست. با قانون شوراهای حل اختلاف مصوب ۱۴۰۲ ساختار تغییر کرده است؛ ماده ۱۴ میگوید از تاریخ لازم‌الاجراشدن قانون، به دعاوی مندرج در آن در دادگاه صلح رسیدگی میشود و شورا صرفاً در امر صلح و سازش اقدام میکند. ماده ۱۳ هم دامنهٔ کار شورا را به سازش در امور مدنی و حقوقی و جرائم قابل گذشت محدود کرده است.
بند ۱ ماده ۱۲ دعاوی مالی تا نصاب مقرر را در صلاحیت دادگاه صلح گذاشته و تبصرهٔ آن به رئیس قوهٔ قضاییه اجازه داده این نصاب را هر سه سال یک بار با شاخص اعلامی بانک مرکزی تعدیل کند. بنابراین قاعدهٔ عملی این است: مبلغ طلب را با نصاب روز بسنجید — زیر آن، دادگاه صلح؛ بالای آن، دادگاه عمومی حقوقی. هر کدام که صالح باشد، درخواست تأمین خواسته هم به همان مرجع داده میشود، چون ماده ۱۱۱ قانون آیین دادرسی مدنی تأمین را به دادگاهِ صالحِ اصل دعوا سپرده است.
دربارهٔ محل طرح دعوا، ماده ۱۱ قانون آیین دادرسی مدنی اقامتگاه خوانده را ملاک قرار داده و ماده ۱۳ در دعاوی راجع به اموال منقول ناشی از عقود و قراردادها، دادگاه محل انعقاد قرارداد یا محل انجام تعهد را هم به عنوان انتخاب دوم پذیرفته است. وقتی ضامن و بدهکار اصلی در دو شهر زندگی می‌کنند، همین انتخاب میتواند پرونده را در یک شهر جمع کند. در دفتر خدمات الکترونیک قضایی، پرونده پس از ثبت به مرجع صالح ارجاع داده میشود.
هزینه‌ها: هزینهٔ دادرسی، خسارت احتمالی و هزینهٔ اجرای قرار
چهار قلم را از هم جدا نگه دارید:
هزینهٔ دادرسی دعوای اصلی: مطالبهٔ وجه ضمانت دعوایی مالی است و هزینهٔ آن بر پایهٔ بهای خواسته محاسبه میشود؛ ماده ۶۱ بهای خواسته را همان مبلغ مندرج در دادخواست و بند ۱ ماده ۶۲ آن را در مورد پول رایج ایران همان مبلغ مورد مطالبه دانسته است. نرخ آن را ماده ۵۰۳ به تعرفه‌ای سپرده که هر سال تعیین میشود، بنابراین هزینهٔ دادرسی طبق تعرفهٔ سالانه پرداخت میشود و در این صفحه عددی نمی‌آید.
هزینهٔ خودِ درخواست تأمین: بند ۱۳ ماده ۳ قانون وصول برخی از درآمدهای دولت (مصوب ۱۳۷۳) هزینهٔ دادرسی درخواست تأمین خواسته را در کلیهٔ مراجع قضایی رقم ثابتی قرار داده است؛ یعنی به ارزش خواسته وابسته نیست و مانند بقیهٔ تعرفه‌ها سالانه به‌روز میشود.
خسارت احتمالی — فقط در بند «د»: تبصرهٔ ماده ۱۰۸ میگوید تعیین میزان خسارت احتمالی با در نظر گرفتن میزان خواسته به نظر دادگاهی است که درخواست را می‌پذیرد و صدور قرار موکول به ایداع آن است. قانون درصد ثابتی نگفته است. اگر ضمانت شما در سند رسمی آمده یا روی سند تجاری واخواست‌شده است، این پول لازم نیست — و بسیاری از پرونده‌ها بی‌جهت آن را می‌سپارند.
هزینه‌های اجرا و کارشناسی: ارزیابی مال توقیف‌شده و هزینه‌های اجرای احکام در جریان کار افزوده میشود. ماده ۵۱۹ این‌ها را در شمار خسارات دادرسی آورده و ماده ۵۱۵ اجازه میدهد جبران آن را از خوانده بخواهید.
خسارت احتمالی سپردهشده گم نمی‌شود: طبق ماده ۱۲۰ اگر خوانده در مهلت مقرر مطالبهٔ خسارت نکند، وجه سپرده به درخواست خواهان به او مسترد میشود. هیچ‌کدام از این چهار قلم، دستمزد تنظیم دادخواست نیست؛ آن را خودِ وکیل پیش از پرداخت به شما میگوید.
مدارک لازم: سند ضمانت و مالی که باید توقیف شود
کارت ملی و ثبت‌نام در سامانهٔ ثنا؛ همهٔ ابلاغ‌ها، از جمله ابلاغ قرار تأمین، از این مسیر می‌آید.
اصل و رونوشت مصدق سند ضمانت با متن کامل: ذیل قرارداد، ضمانت‌نامهٔ جداگانه، امضای ضامن روی سفته یا پشت چک، یا سند رسمی دفترخانه.
مدرک دین اصلی و سررسید آن — قرارداد قرض، مبایعه‌نامه، قرارداد پیمانکاری یا فاکتور — تا نشان دهد سبب دین پیش از ضمانت ایجاد شده بود (ماده ۶۹۱ قانون مدنی).
مدرک برگشت سند تجاری در صورت وجود: گواهی عدم پرداخت چک یا واخواست‌نامهٔ سفته و برات؛ این‌ها در رویه مسیر بند «ج» ماده ۱۰۸ را هموار می‌کنند و حمایت ماده ۱۱۰ را در برابر درخواست تأمینِ خوانده قطعی می‌سازند.
مشخصات مالی که میخواهید توقیف شود: پلاک ثبتی ملک، شمارهٔ انتظامی خودرو، نام بانک و شمارهٔ حساب یا شبا، محل اشتغال برای توقیف حقوق، یا صورت اموال منقول و محل نگهداری آن‌ها.
اگر به بند «ب» استناد می‌کنید، دلیل در معرض تضییع بودن: آگهی فروش، سند انتقال اخیر، استعلام یا هر قرینهٔ قابل ارائه.
مشخصات کامل خوانده یا خواندگان مطابق بندهای ۱ و ۲ ماده ۵۱، و نسخه‌های کافی از دادخواست و پیوست‌ها (ماده ۶۰) با تصدیق مطابقت رونوشت‌ها با اصل (ماده ۵۷).
مراحل ثبت، صدور و اجرای قرار تأمین در دعوای ضمانت
انتخاب شیوهٔ طرح درخواست — تأمین را می‌توان پیش از دادخواست اصلی، ضمن آن یا در جریان دادرسی خواست (ماده ۱۰۸). اگر مستقل طرح کنید، سرعت بیشتر است اما ظرف ده روز از تاریخ صدور قرار باید دعوای اصلی را هم ثبت کنید، وگرنه به درخواست خوانده قرار لغو میشود (ماده ۱۱۲).
تنظیم متن دادخواست — مشخصات طرفین، خواسته با دو جزء — مطالبهٔ وجه ضمانت به مبلغ معین و صدور قرار تأمین خواسته — بهای خواسته، دلایل و منضمات، و شرح رابطهٔ حقوقی با استناد به سند ضمانت و بند مربوط از ماده ۱۰۸.
ثبت در دفتر خدمات الکترونیک قضایی — مدارک اسکن و دادخواست ثبت میشود؛ دفتر خدمات پرونده را به مرجع صالح — دادگاه صلح یا دادگاه حقوقی، بسته به مبلغ — ارجاع میدهد و از این پس ابلاغ‌ها از طریق ثنا انجام میشود.
رسیدگی فوری و بدون اخطار به خوانده — پرونده بی‌درنگ به نظر قاضی می‌رسد و تصمیم بدون اخطار به طرف مقابل گرفته میشود (ماده ۱۱۵) — یعنی ضامن تا لحظهٔ ابلاغ قرار خبر ندارد و همین، تمام فایدهٔ عملی این مرحله است.
تعیین و واریز خسارت احتمالی در صورت لزوم — اگر پرونده زیر بند «د» باشد، دادگاه مبلغ خسارت احتمالی را با توجه به میزان خواسته تعیین میکند و صدور قرار موکول به واریز آن به صندوق دادگستری است (تبصرهٔ ماده ۱۰۸).
ابلاغ و اجرای قرار — قرار باید فوری به خوانده ابلاغ و پس از آن اجرا شود؛ اگر ابلاغ فوری ممکن نباشد و تأخیر باعث تضییع خواسته گردد، ابتدا اجرا و سپس ابلاغ میشود (ماده ۱۱۷). سپس با معرفی مال، توقیف در اجرای احکام انجام می‌گیرد.
ادامهٔ رسیدگی به اصل دعوا — توقیف، پرونده را متوقف نمی‌کند؛ دادگاه به دعوای مطالبهٔ وجه ضمانت رسیدگی میکند و اگر خوانده به قرار اعتراض کرده باشد، در اولین جلسه نسبت به آن هم تعیین تکلیف میکند (ماده ۱۱۶).
بعد از صدور قرار: توقیف چه اموالی، به چه ترتیبی؟
چون خواسته وجه نقد است، سراغ ماده ۱۲۳ می‌رویم: در صورتی که خواسته عین معین نباشد — یا عین معین باشد ولی توقیف آن ممکن نباشد — دادگاه معادل قیمت خواسته از سایر اموال خوانده توقیف میکند. در دعوای ضمانت تقریباً همیشه همین حالت برقرار است، چون شما پول میخواهید نه شیء مشخص. در نقطهٔ مقابل، ماده ۱۲۲ میگوید اگر خواسته عین معین و قابل توقیف باشد، دادگاه نمی‌تواند مال دیگری را جایگزین کند.
ترتیب و شیوهٔ توقیف: ماده ۱۲۶ توقیف اموال منقول و غیرمنقول، صورت‌برداری، ارزیابی، حفظ اموال توقیف‌شده، توقیف حقوق استخدامی خوانده و اموال منقول او که نزد شخص ثالث است را تابع قانون اجرای احکام مدنی قرار داده است. یعنی همان قواعد آشنای توقیف حساب بانکی، بازداشت پلاک ثبتی و توقیف حقوق ماهانه. ماده ۱۲۹ هم تصریح میکند در همهٔ مواردی که تأمین مال به فروش آن می‌انجامد، رعایت مستثنیات دین الزامی است؛ فهرست آن‌ها را ماده ۲۴ قانون نحوهٔ اجرای محکومیت‌های مالی مصوب ۱۳۹۳ احصا کرده — از جمله منزل مسکونی در شأن مدیون در حالت اعسار و وسایل و ابزار کار او — پس این‌ها را نمی‌توان هدف گرفت.
واکنش‌های محتمل خوانده: ماده ۱۲۴ به خوانده اجازه میدهد به‌جای مالی که توقیف شده یا میشود، وجه نقد یا اوراق بهادار به همان میزان در صندوق دادگستری یا یکی از بانک‌ها ودیعه بگذارد، یا تبدیل مال توقیف‌شده به مال دیگر را بخواهد، مشروط بر آنکه مال پیشنهادی از نظر قیمت و سهولت فروش کمتر نباشد. ماده ۱۲۵ دادگاه صادرکنندهٔ قرار را مکلف کرده ظرف دو روز به این درخواست رسیدگی کند.
پایان کار: اگر رأی به سود شما صادر و قطعی شود، توقیفِ تأمینی مسیر خود را به سمت اجرای حکم ادامه میدهد. اگر برعکس، حکم قطعی علیه شما صادر شود یا دعوا یا دادخواست را مسترد کنید، تأمین طبق ماده ۱۱۸ خودبه‌خود مرتفع میشود.
اعتراض خوانده، رفع اثر و خسارتی که ممکن است از شما بخواهند
اعتراض به قرار: قرار تأمین به خوانده ابلاغ میشود و او حق دارد ظرف ده روز به آن اعتراض کند؛ اعتراض در نخستین جلسه بررسی و تعیین تکلیف میشود (ماده ۱۱۶). این اعتراض در همان دادگاه بررسی میشود، چون طبق ماده ۱۱۹ قرار قبول یا رد تأمین قابل تجدیدنظر نیست. در پروندههای ضمانت، دفاع رایج ضامن در همین جلسه معمولاً یکی از این سه است: انکار امضا، ادعای بطلان ضمان به دلیل ایجادنشدن سبب دین (ماده ۶۹۱ قانون مدنی)، یا ادعای مدت‌دار بودن ضمانت و نرسیدن موعد (ماده ۷۰۲).
رفع اثر: ماده ۱۱۸ میگوید هرگاه موجب تأمین مرتفع شود دادگاه قرار رفع تأمین میدهد، و در صورت صدور حکم قطعی علیه خواهان یا استرداد دعوا یا دادخواست، تأمین خودبه‌خود مرتفع میشود. اگر خودتان با ضامن به توافق رسیدید، رفع اثر با لایحه به همان دادگاه صادرکنندهٔ قرار درخواست میشود.
ریسکی که باید بدانید: ماده ۱۲۰ میگوید اگر قرار اجرا شود و شما به موجب رأی قطعی محکوم به بطلان دعوا شوید یا حقی برایتان به اثبات نرسد، خوانده ظرف بیست روز از ابلاغ حکم قطعی میتواند خسارت ناشی از توقیف را از دادگاه صادرکنندهٔ قرار مطالبه کند؛ رسیدگی به آن بدون تشریفات و بدون هزینهٔ دادرسی است و رأی صادره قطعی است. به همین دلیل تأمین خواسته را برای طلبی بخواهید که مستند آن روشن و قابل اثبات است — و این دقیقاً همان جایی است که بررسی متن ضمانت پیش از تنظیم دادخواست ارزش دارد.
در سوی دیگر، ماده ۱۰۹ به خوانده اجازه میدهد برای هزینهٔ دادرسی و حق‌الوکالهٔ خود از شما تأمین بخواهد؛ اما ماده ۱۱۰ این در را در دعاوی مستند به چک، سفته، برات و اسناد رسمی بسته است.
اشتباه‌های رایجی که وکیل جلوی آن‌ها را می‌گیرد
مبهم‌نوشتن مبلغ: درخواست تأمین تنها وقتی پذیرفته میشود که میزان خواسته معلوم یا عین معین باشد (ماده ۱۱۳). «توقیف اموال ضامن» بدون عدد، رد میشود.
سپردن خسارت احتمالی در جایی که لازم نیست: وقتی ضمانت در سند رسمی است یا روی سند تجاری واخواست‌شده امضا شده، بندهای «الف» و «ج» ماده ۱۰۸ راه را باز می‌کنند و پول سپرده لازم نیست.
درخواست توقیف اموال بدهکار اصلی در ضمانِ نقل ذمه: ذمهٔ او با انعقاد صحیح ضمان بری شده (ماده ۶۹۸ قانون مدنی) و او اصلاً خوانده نیست؛ توقیف اموالش مبنایی ندارد.
فراموش‌کردن مهلت ده‌روزهٔ دعوای اصلی وقتی تأمین را مستقل گرفته‌اید؛ نتیجهٔ آن لغو قرار به درخواست خوانده است (ماده ۱۱۲).
معرفی مالی که جزو مستثنیات دین است: رعایت مستثنیات در فروش مال تأمین‌شده الزامی است (ماده ۱۲۹ ق.آ.د.م)؛ ماده ۲۴ قانون نحوهٔ اجرای محکومیت‌های مالی مصوب ۱۳۹۳ فهرست آن‌ها را احصا کرده است؛ معرفی خانهٔ مسکونیِ در شأن یا ابزار کار، فقط وقت پرونده را می‌گیرد.
درخواست تأمین از مرجعی غیر از مرجع صالح به اصل دعوا (ماده ۱۱۱) — خطایی که با اشتباه در سنجش مبلغ خواسته و نصاب دادگاه صلح رخ میدهد.
نخواستن خسارات و خسارت تأخیر تأدیه در ستون خواسته (مواد ۵۱۵ و ۵۲۲)؛ آنچه خواسته نشود، در رأی نمی‌آید.
تنظیم دادخواست‌های مرتبط با تأمین خواسته و مطالبهٔ وجه
همهٔ ۳۶ نمونه- مطالبهٔ وجه ضمانت بدون تأمین خواسته
- قرار تأمین خواسته برای توقیف عین موضوع معامله
- تأمین خواسته عمومی
- اعتراض به قرار تأمین خواسته
- مطالبهٔ وجه سفته از متعهد با تأمین خواسته
- مطالبهٔ وجه با قرار تأمین خواسته
مطالعهٔ بیشتر: قرار تأمین خواسته: مفاهیم، انواع و آثار
پرسش‌های متداول
دادخواست مطالبهٔ وجه ضمانت با تأمین خواسته با وکیل چگونه تنظیم میشود؟
روی «درخواست تنظیم دادخواست» میزنید و متن ضمانت، سند دین اصلی و مشخصات مالی که میخواهید توقیف شود را برای وکیل مینویسید؛ وکیل پرونده را میخواند، قیمت و زمان تحویل را پیش از پرداخت اعلام میکند و پس از تأیید شما دادخواست را تنظیم و در همان گفتوگو تحویل میدهد.
هزینهٔ تنظیم دادخواست مطالبهٔ وجه ضمانت با تأمین خواسته چقدر است؟
به مبلغ خواسته، نوع سند ضمانت و فوریت کار بستگی دارد و خودِ وکیل آن را پیش از پرداخت اعلام میکند. هزینهٔ دادرسی دعوای اصلی بر پایهٔ بهای خواسته و طبق تعرفهٔ سالانه است، هزینهٔ خودِ درخواست تأمین ثابت است و خسارت احتمالی — در صورت لزوم — رقم جداگانه‌ای است.
برای مطالبهٔ وجه ضمانت حتماً باید خسارت احتمالی بسپارم؟
نه همیشه. اگر ضمانت در سند رسمی آمده یا روی سفته یا چکِ واخواست‌شده امضا شده باشد، بندهای «الف» و «ج» ماده ۱۰۸ راه را باز می‌کنند و سپردن پول لازم نیست. فقط در «سایر موارد» یعنی بند «د»، دادگاه مبلغی تعیین میکند و صدور قرار موکول به واریز آن است.
اموال چه کسی توقیف میشود، ضامن یا بدهکار اصلی؟
اموالِ کسی که خوانده کردهاید. در ضمانِ نقل ذمه، ذمهٔ بدهکار اصلی بری شده است (ماده ۶۹۸ قانون مدنی) و فقط اموال ضامن قابل توقیف است. اگر ضمانت تضامنی باشد، هر دو خواندهاند و توقیف میتواند از اموال هر دو باشد، اما مجموع آن نباید از مبلغ خواسته بیشتر شود.
چه مالی را می‌توانم برای توقیف معرفی کنم؟
چون خواسته وجه نقد است و عین معین نیست، معادل مبلغ خواسته از سایر اموال خوانده توقیف میشود (ماده ۱۲۳): ملک با پلاک ثبتی، خودرو با شمارهٔ انتظامی، موجودی حساب بانکی یا حقوق استخدامی. توقیف طبق قانون اجرای احکام مدنی انجام میشود و مستثنیات دین باید رعایت شود (ماده ۱۲۹ ق.آ.د.م، با فهرست ماده ۲۴ قانون نحوهٔ اجرای محکومیت‌های مالی ۱۳۹۳).
این دعوا در دادگاه رسیدگی میشود یا شورای حل اختلاف؟
پس از قانون شوراهای حل اختلاف ۱۴۰۲، شورا فقط برای صلح و سازش اقدام میکند و رسیدگی به دعاوی مالی تا نصاب بند ۱ ماده ۱۲ با دادگاه صلح است و بالاتر از آن با دادگاه عمومی حقوقی. درخواست تأمین هم به همان مرجع صالح به اصل دعوا داده میشود (ماده ۱۱۱).
آیا ضامن پیش از توقیف باخبر میشود؟
خیر. مدیر دفتر پرونده را فوری به نظر دادگاه میرساند و دادگاه بدون اخطار به طرف مقابل به دلایل شما رسیدگی و قرار را صادر یا رد میکند (ماده ۱۱۵). قرار پس از صدور ابلاغ و اجرا میشود و اگر ابلاغ فوری ممکن نباشد، ابتدا اجرا و سپس ابلاغ میشود (ماده ۱۱۷).
ضامن چگونه میتواند به قرار اعتراض کند؟
ظرف ده روز از ابلاغ قرار و با لایحه به همان دادگاه؛ قاضی در همان جلسهٔ نخست تکلیف اعتراض را روشن میکند (ماده ۱۱۶). مرحلهٔ دومی در کار نیست، چون قرار قبول یا رد تأمین قابل تجدیدنظر نیست (ماده ۱۱۹). راه دیگر ضامن این است که به‌جای مال توقیف‌شده وجه نقد یا اوراق بهادار بسپارد یا تبدیل تأمین بخواهد (مواد ۱۲۴ و ۱۲۵).
اگر تأمین را جدا از دعوای اصلی بگیرم چه مهلتی دارم؟
ده روز. طبق ماده ۱۱۲ اگر درخواستکنندهٔ تأمین تا ده روز از تاریخ صدور قرار نسبت به اصل دعوا دادخواست ندهد، دادگاه به درخواست خوانده قرار تأمین را لغو میکند. به همین دلیل در بیشتر پروندههای ضمانت، تأمین ضمن همان دادخواست مطالبهٔ وجه خواسته میشود.
اگر در دعوا محکوم شوم، بابت توقیف باید خسارت بدهم؟
ممکن است. ماده ۱۲۰ میگوید اگر قرار اجرا شده باشد و شما به موجب رأی قطعی محکوم به بطلان دعوا شوید یا حقی برایتان ثابت نشود، خوانده ظرف بیست روز از ابلاغ حکم قطعی میتواند خسارت ناشی از توقیف را مطالبه کند؛ این خسارت از محل مبلغ سپردهشده پرداخت میشود.
دادخواست مطالبهٔ وجه ضمانت با تأمین خواسته را وکیل پایه یک بنویسد
متن ضمانت و مالی را که میخواهید توقیف شود مینویسید؛ وکیل پایه یک دادگستری بند درست ماده ۱۰۸ و خواسته را انتخاب میکند و قیمت و زمان تحویل را پیش از پرداخت اعلام میکند.
درخواست تنظیم دادخواست
