حوادثِ ناشی از کار؛ حقوق، غرامت، دیه و مسیرِ احقاق
از لحظهٔ وقوعِ حادثه تا دریافتِ غرامت، مستمری یا دیه — تکالیفِ کارفرما، حقوقِ کارگرِ آسیبدیده و مسیرِ رسیدگی را مرحلهبهمرحله و مستند توضیح میدهیم؛ و هر جا لازم شد، وکیلِ کار کنارِ شماست.
+حوادث کار در یک نگاه
در هفت قدمِ کوتاه، از تعریفِ حوادث کار تا گفتگو با وکیلِ کار
هر قدم که با هم پیش میرویم، یک گام به تصمیمِ روشنتر نزدیکتر میشوید — بیایید از قدمِ اول شروع کنیم.
حوادثِ کار چیست؟
اول روشن کنیم حادثهٔ ناشی از کار یعنی چه و بر چه مبنای قانونی استوار است.
جزئیاتِ کامل و مستندِ قانونی
حادثهٔ ناشی از کار یعنی چه؟ حادثهٔ «ناشی از کار» در حقوقِ کار و تأمین اجتماعی، حادثهای است که در حینِ انجامِ کار یا به سببِ آن رخ داده باشد و موجبِ آسیبِ جسمی یا فوتِ کارگر شود. این تعریف مسیرِ دریافتِ حمایتهای قانونی را مشخص میکند.
قانون کار در مواد ۸۵ تا ۹۵ چارچوبِ اصلیِ پیشگیری از حوادثِ ناشی از کار را تعیین میکند. بر اساسِ این مواد، کارفرما موظف است محیطِ کار را از نظرِ فنی و بهداشتی ایمن نگه دارد، ابزار و تجهیزاتِ ایمن در اختیارِ کارگر بگذارد و آموزشهای لازم را بدهد. این تکلیف یک الزامِ قانونیِ مستقل است و نقضِ آن مسئولیتِ کارفرما را — اعم از مدنی و کیفری — ایجاد میکند.
تفکیکِ «ناشی از کار» از «غیرِ ناشی از کار»
این تمایز از نظرِ عملی اهمیتِ بسیاری دارد؛ زیرا حمایتهای تأمین اجتماعی در حوادثِ «ناشی از کار» بهمراتب گستردهتر و بدونِ شرطِ سابقهٔ بیمهپردازی است. بهطورِ کلی:
- حادثهٔ ناشی از کار: آسیبی که در حینِ انجامِ وظیفه، در محلِ کار یا در مسیرِ رفتوآمدِ معمولِ کارگر به کار رخ داده (با توجه به تفسیرِ سازمانِ تأمین اجتماعی و قوانینِ مرتبط).
- حادثهٔ غیرِ ناشی از کار: آسیبی که در زمانِ استراحت، مرخصی یا در وضعیتی که ارتباطی به شغل ندارد، واقع شده.
تشخیصِ «ناشی از کار» بودنِ حادثه در صلاحیتِ کمیسیونِ پزشکی و مراجعِ ذیربط است و گاهی محلِ اختلاف بین کارفرما، کارگر و سازمانِ تأمین اجتماعی میشود. دقتِ این تفکیک اهمیتِ بسیار دارد؛ زیرا اگر حادثهای اشتباهاً غیرِکاری تلقی شود، کارگر از بخشِ مهمی از حمایتها محروم میماند.
مبنای کیفریِ قصور در ایمنی
نقضِ مقرراتِ حفاظتِ فنی ممکن است علاوه بر مسئولیتِ مدنی، مسئولیتِ کیفری هم ایجاد کند؛ بهویژه اگر قصورِ کارفرما منجر به مرگ یا آسیبِ سنگین شده باشد. در این موارد، پروندهٔ کیفری برای اثباتِ تقصیر در دادگاهِ کیفری طرح میشود و بازرسِ کار معمولاً در تحقیقاتِ اولیه نقش دارد.
---
انواع و شرایطِ حوادثِ کار
بدانید حادثهٔ کاری چند نوع است و چه شرایطی باید داشته باشد.
سقوط از ارتفاع، ضربه از اشیاء، لهشدن زیرِ ماشینآلات.
برقگرفتگی، مسمومیت یا سوختگی ناشی از مواجهه با مواد خطرناک.
آسیبهای بلندمدت ناشی از محیطِ کار مانندِ کری یا بیماریِ ریه.
آسیب در مسیرِ رفتوآمدِ معمولِ کارگر بین خانه و محلِ کار.
جزئیاتِ کامل و مستندِ قانونی
حادثهٔ کاری چه شرایطی دارد و چند نوع است؟ برای اینکه حادثهای «ناشی از کار» شناخته شود، باید رابطهٔ سببیِ مستقیم با شغل یا محیطِ کار داشته باشد. انواعِ رایجِ این حوادث عبارتاند از: آسیبهای ناشی از سقوط، ضربه، انفجار، مواجهه با مادهٔ شیمیاییِ خطرناک، برقگرفتگی، حوادثِ ناشی از ماشینآلات و بیماریهای حرفهای.
انواعِ رایجِ حوادثِ ناشی از کار
- حوادثِ فیزیکی: سقوط از ارتفاع، ضربه از اشیاء، لهشدن زیرِ ماشینآلات.
- حوادثِ الکتریکی: برقگرفتگی ناشی از عدمِ رعایتِ ایمنیِ برقی.
- حوادثِ شیمیایی: مسمومیت یا سوختگی ناشی از مواجهه با مواد خطرناک.
- بیماریهای حرفهای: آسیبهایی که در بلندمدت در اثرِ محیطِ کار ایجاد میشوند (مانندِ کری ناشی از سروصدا یا آسیبِ ریه ناشی از گردوغبار).
- حوادثِ مسیر: آسیبهایی که در مسیرِ رفتوآمدِ کارگر از خانه به محلِ کار رخ میدهند.
ضوابطِ اثباتِ حادثهٔ کاری
برای اینکه حادثهای رسمی شناخته شود، معمولاً این اقدامات لازم است:
- گزارشِ فوری به کارفرما: کارگر یا اطرافیانِ او باید حادثه را بلافاصله به کارفرما اطلاع دهند.
- مراجعه به درمانگاهِ سازمانِ تأمین اجتماعی یا بیمارستانِ معرفیشده: این قدم برای تأییدِ رسمیِ حادثه و دریافتِ خدماتِ درمانی تحتِ پوششِ بیمه ضروری است.
- تنظیمِ فرمِ حادثه: کارفرما موظف است فرمِ گزارشِ حادثه را تکمیل کند و به سازمانِ تأمین اجتماعی ارسال کند.
- حضورِ بازرسِ کار: در حوادثِ سنگین، بازرسِ ادارهی کار ممکن است برای بازدیدِ صحنه اعزام شود.
---
حقوق و تکالیفِ طرفین در پروندهٔ حوادث کار
ببینید کارفرما چه تکالیفی دارد و کارگرِ آسیبدیده از چه حقوقی برخوردار است.
کارگرِ بیمهشده در حادثهٔ کاری هزینهٔ درمان پرداخت نمیکند.
در دورانِ ناتوانیِ موقت، سازمانِ تأمین اجتماعی درصدی از دستمزد میپردازد.
در ازکارافتادگیِ ناشی از کار، شرطِ حداقلِ سابقهٔ بیمه نیست.
جزئیاتِ کامل و مستندِ قانونی
کارفرما چه تکالیفی دارد و کارگرِ آسیبدیده از چه حقوقی برخوردار است؟ کارفرما موظف است علاوه بر رعایتِ مقرراتِ ایمنی، در صورتِ وقوعِ حادثه، امکاناتِ کمکِ اولیه فراهم کند، حادثه را گزارش دهد و نسبتِ به درمانِ کارگر اقدام کند. کارگرِ آسیبدیده نیز از حقوقِ متعددی در قانونِ کار و قانونِ تأمین اجتماعی برخوردار است.
تکالیفِ کارفرما (مستند به قانون کار)
بر اساسِ مواد ۸۵ تا ۹۵ قانون کار، کارفرما موظف است:
- تأمینِ وسایلِ حفاظتِ فردی: کلاهایمنی، کفشِ ایمنی، دستکش، عینکِ حفاظتی و سایرِ تجهیزاتِ متناسب با شغل.
- آموزشِ ایمنی: آموزشِ کارگران دربارهٔ خطراتِ شغلی و شیوههای صحیحِ کار.
- نصبِ علائمِ هشداردهنده و تأمینِ سیستمهای ایمنی در تجهیزاتِ خطرناک.
- تهیهٔ جعبهٔ کمکِ اولیه و آمادگی برای رسیدگیِ فوری به حوادث.
- بیمهٔ اجباریِ کارگران (طبقِ مادهٔ ۱۴۸ قانون کار، کارفرما موظف به بیمهکردنِ کارگران نزدِ سازمانِ تأمین اجتماعی است).
حقوقِ کارگرِ آسیبدیده
کارگری که در حادثهٔ کاری آسیب میبیند، بسته به شدتِ آسیب، از حقوقِ زیر برخوردار است:
- دریافتِ خدماتِ درمانی تحتِ پوششِ سازمانِ تأمین اجتماعی بدونِ پرداختِ هزینه.
- غرامتِ دستمزدِ ایامِ مصدومیت: در مدتِ ناتوانیِ موقتِ کارگر، سازمانِ تأمین اجتماعی غرامتِ دستمزد پرداخت میکند.
- مستمریِ ازکارافتادگیِ ناشی از کار: در صورتِ ازکارافتادگیِ کامل یا نسبیِ دائم، بدونِ شرطِ حداقلِ سابقه، مستمری تعلق میگیرد.
- حقِ مطالبهٔ دیه و خسارت از کارفرمای مقصر در دادگاه.
- حمایت در برابرِ اخراج: اخراجِ یکطرفهٔ کارگر صرفاً بهسببِ آسیبِ ناشی از کار، اخراجِ بدونِ دلیلِ موجه تلقی میشود و کارگر میتواند نزدِ هیأتهای تشخیص و حلِ اختلاف به آن اعتراض و بازگشتبهکار را مطالبه کند.
مسئولیتِ ناشی از قصور
اگر کارفرما در رعایتِ مقرراتِ ایمنی قصور کرده باشد، این قصور میتواند پایهٔ مطالبهٔ دیه در دادگاهِ کیفری و مطالبهٔ خسارتِ مدنی باشد. اثباتِ قصور معمولاً با گزارشِ بازرسِ کار، نظرِ کارشناس و صورتجلسههای ادارهی کار انجام میشود.
---
اختلافات و راهِ احقاقِ حق
بدانید رایجترین اختلافات کداماند و از کجا و چطور حقِ خود را بگیرید.
جزئیاتِ کامل و مستندِ قانونی
رایجترین اختلافات چیست و کارگر چطور میتواند حقِ خود را بگیرد؟ رایجترین اختلافات عبارتاند از: انکارِ کارفرما نسبت به ناشیازکار بودنِ حادثه، عدمِ گزارشِ حادثه توسطِ کارفرما، اختلاف در درصدِ ازکارافتادگی، و عدمِ پرداختِ غرامت یا مستمری.
اختلافاتِ رایج
۱. انکارِ ناشیازکار بودن: کارفرما یا حتی سازمانِ تأمین اجتماعی ممکن است ادعا کند که حادثه ارتباطی به کار نداشته. در این موارد، کارگر باید ادلهٔ کافی ارائه دهد (شاهد، تصویر، گزارشِ بازرسِ کار).
۲. عدمِ ثبتِ حادثه: کارفرما از تکمیلِ فرمِ گزارشِ حادثه امتناع میکند. در این حالت کارگر میتواند مستقیماً به ادارهی کار یا سازمانِ تأمین اجتماعی مراجعه کند.
۳. اختلاف در درصدِ ازکارافتادگی: نظرِ کمیسیونِ پزشکیِ سازمانِ تأمین اجتماعی با نظرِ پزشکِ معالجِ کارگر تفاوت دارد. کارگر میتواند نسبت به رأیِ کمیسیون اعتراض کند.
۴. انکارِ قصورِ کارفرما: کارفرما ادعا میکند کارگر خودش مقصر است. در اینجا نقشِ بازرسِ کار و کارشناسِ دادگستری اهمیت مییابد.
مسیرِ احقاقِ حق
برای احقاقِ حق، کارگرِ آسیبدیده یا خانوادهٔ وی این مسیرها را دارد:
- مراجعه به سازمانِ تأمین اجتماعی برای دریافتِ غرامت و مستمری و پیگیریِ حادثهی کاری.
- مراجعه به ادارهی کار و بازرسی برای ثبتِ شکایت از عدمِ رعایتِ مقرراتِ ایمنی.
- طرحِ دعوا در هیأتِ تشخیص و هیأتِ حلِ اختلاف (طبقِ مواد ۱۵۷ تا ۱۶۶ قانون کار) برای اختلافاتِ کارگریکارفرمایی.
- طرحِ دعوای کیفری در دادگاه برای مطالبهٔ دیه در صورتِ فوت یا آسیبِ سنگین ناشی از قصورِ کارفرما.
- اعتراض به آرای کمیسیونِ پزشکی از طریقِ مراجعِ تجدیدنظرِ سازمانِ تأمین اجتماعی.
🔴 نکته: رأیِ هیأتِ حلِ اختلاف در اختلافاتِ کارگری قابلِ اعتراض در دیوانِ عدالتِ اداری است (نه دادگاهِ عمومی).
---
مدارکِ پروندهٔ حوادث کار
بدانید چه مدارکی لازم است، به کجا مراجعه کنید و نقشِ بازرسِ کار چیست.
جزئیاتِ کامل و مستندِ قانونی
چه مدارکی لازم است و رسیدگی از کجا شروع میشود؟ مدارکِ کلیدی عبارتاند از: گزارشِ حادثه، مدارکِ پزشکی، گواهیِ بیمه، گزارشِ بازرسِ کار و شهادتِ شهود. مراجعِ رسیدگی هم بسته به نوعِ خواسته متفاوت است.
مدارکِ ضروری
- گزارشِ رسمیِ حادثه (فرمِ ۸ یا گزارشِ ادارهی کار): مهمترین سندِ اثباتِ ناشیازکار بودنِ حادثه.
- مدارکِ پزشکی: پروندهی بیمارستانی، گواهیِ پزشکِ معالج، نتیجهی آزمایشات و تصاویرِ رادیولوژی.
- گواهیِ بیمهٔ تأمین اجتماعی: اثباتِ پوششِ بیمهای در زمانِ وقوعِ حادثه.
- قراردادِ کار یا سندِ اشتغال: اثباتِ رابطهٔ کاری با کارفرمای مقصر.
- گزارشِ بازرسِ کار: در صورتِ تهیه، یکی از مستحکمترین ادلهٔ قصورِ کارفرماست.
- شهادتِ همکاران و کسانی که شاهدِ حادثه بودهاند.
- عکس و فیلم از صحنهٔ حادثه: اگر بلافاصله بعد از حادثه ضبط شده باشد.
مراجعِ رسیدگی
| خواسته | مرجع |
|---|---|
| غرامتِ دستمزد و مستمری | سازمانِ تأمین اجتماعی |
| اختلافِ کارگریکارفرمایی (ایمنی، قرارداد) | هیأتِ تشخیص → هیأتِ حلِ اختلاف → دیوانِ عدالتِ اداری |
| مطالبهٔ دیه (در صورتِ فوت یا آسیبِ عمدی/قصوری) | دادسرا و دادگاهِ کیفری |
| تعیینِ درصدِ ازکارافتادگی | کمیسیونِ پزشکی |
| شکایت از عدمِ رعایتِ ایمنی | ادارهی کار و بازرسی |
نقشِ بازرسِ کار
بازرسِ کار از ادارهٔ کارِ محلِ وقوعِ حادثه پس از اطلاع از حادثهٔ سنگین اعزام میشود. وظیفهٔ او بررسیِ صحنهٔ حادثه، تنظیمِ گزارشِ رسمی دربارهٔ عللِ وقوع و تعیینِ مقصرِ احتمالی است. این گزارش در دادگاه و در مراجعِ تأمین اجتماعی ارزشِ ادلهای بالایی دارد و گاهی مستقیماً مبنای تعقیبِ کیفریِ کارفرما میشود.
نقشِ کمیسیونِ پزشکی
کمیسیونِ پزشکیِ سازمانِ تأمین اجتماعی یا پزشکیِ قانونی:
- درصدِ ازکارافتادگی را تعیین میکند.
- تشخیص میدهد که ازکارافتادگی ناشی از کار است یا خیر.
- معیارِ اصلیِ محاسبهٔ مستمری است.
در صورتِ اعتراض به نظرِ کمیسیون، میتوان به کمیسیونِ بدوی و تجدیدنظرِ پزشکی مراجعه کرد.
---
هزینه و زمانِ پروندهٔ حوادث کار
ببینید غرامت و مستمری چقدر است، رسیدگی چقدر طول میکشد و چه نکاتی را باید رعایت کنید.
درصدی از آخرینِ دستمزدِ روزانه؛ بسته به قوانینِ جاریِ تأمین اجتماعی.
بدونِ شرطِ سابقه در حوادثِ ناشی از کار؛ میزان بسته به درصدِ ازکارافتادگی.
در صورتِ قصورِ کارفرما، در دادگاهِ کیفری قابلِ مطالبه است.
تأمین اجتماعی: چند هفته؛ هیأتِ حلِ اختلاف: چند ماه؛ دادگاه: تا بیش از یک سال.
جزئیاتِ کامل و مستندِ قانونی
غرامت و مستمری چقدر است و رسیدگی چقدر طول میکشد؟ ارقام کاملاً متغیر و بسته به دستمزدِ کارگر، درصدِ ازکارافتادگی و مدتِ سابقهٔ بیمه است. همهٔ اعداد در این بخش تقریبی و مربوط به ۱۴۰۵ بوده و تعیینِ نهایی بسته به نظرِ مرجعِ رسیدگی است.
غرامتِ دستمزدِ ایامِ ناتوانیِ موقت
در صورتِ ازکارافتادگیِ موقتِ ناشی از کار (یعنی کارگر چند هفته یا چند ماه نمیتواند کار کند)، سازمانِ تأمین اجتماعی معمولاً درصدی از آخرینِ دستمزدِ روزانه را بهعنوانِ غرامت پرداخت میکند. میزانِ دقیقِ آن به قوانینِ جاریِ تأمین اجتماعی بستگی دارد و در سالِ ۱۴۰۵ تقریبی است.
مستمریِ ازکارافتادگیِ ناشی از کار
یکی از مهمترین مزایای حوادثِ ناشی از کار این است که کارگر بدونِ شرطِ حداقلِ سابقهٔ پرداختِ حقبیمه میتواند مستمری دریافت کند؛ این برخلافِ ازکارافتادگیِ عادی است که معمولاً حداقلِ سابقه لازم است.
- ازکارافتادگیِ کامل (۶۶٪ یا بیشتر): مستمریِ کامل.
- نقصِ عضو (۱۰٪ تا ۳۳٪): غرامتِ مقطوع و پرداختِ یکجا (بسته به درصد و نظرِ کمیسیونِ پزشکی).
- ازکارافتادگیِ جزئی (۳۳٪ تا ۶۶٪): مستمریِ ازکارافتادگیِ جزئی (بسته به درصد و نظرِ کمیسیونِ پزشکی).
دیه و خسارت
اگر کارفرما مقصر باشد، کارگر یا خانوادهاش میتوانند:
- دیه را بر اساسِ آسیبِ وارده (در فوت، دیهٔ کامل؛ در نقصِ عضو، ارشِ مرتبط) در دادگاهِ کیفری مطالبه کنند.
- خسارتِ مازاد بر دیه (از جمله خسارتِ معنوی، هزینهٔ درمانِ مازاد، از دست دادنِ درآمد) را در دادگاه مطالبه کنند.
زمانِ رسیدگی
- دریافتِ غرامتِ دستمزد از سازمانِ تأمین اجتماعی: معمولاً چند هفته تا چند ماه پس از تکمیلِ مدارک.
- پروندهٔ اداری در ادارهی کار: معمولاً چند ماه.
- هیأتِ تشخیص و هیأتِ حلِ اختلاف: چند ماه تا یک سال.
- پروندهٔ کیفری (مطالبهٔ دیه): بسته به پیچیدگی، چند ماه تا بیش از یک سال.
نکاتِ کلیدیِ عملی
- اعلامِ فوریِ حادثه: هر چه زودتر به کارفرما و سازمانِ تأمین اجتماعی اطلاع دهید؛ تأخیر میتواند به حقوقِ شما آسیب بزند.
- مراجعه به درمانگاهِ معرفیشده توسطِ تأمین اجتماعی: این قدم برای پوششِ هزینههای درمانی ضروری است.
- نگهداریِ همهٔ مدارکِ پزشکی: از اولین روز تا پایانِ درمان.
- عکسبرداری از صحنهٔ حادثه قبل از هرگونه تغییر.
- ثبتِ نامِ شاهدان و اخذِ اطلاعاتِ تماسِ آنها.
- اگر کارفرما از گزارشِ حادثه امتناع کند، مستقیماً به ادارهی کار مراجعه کنید.
---
مشاوره با وکیلِ حوادث کار
به انتهای مسیرِ شناخت رسیدید؛ مهمترین قدم باقی مانده — تنها نروید.
محمدرضا توکلی
وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری · تهران
مشاوره
الهه طالبی
وکیل پایه یک مرکز وکلای قوهقضاییه · اصفهان
مشاوره
الهام دامغانی ثانی
وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری · مشهد
مشاوره
مهلتِ شکایت در پروندههای کار کوتاه است؛ همین حالا با یک وکیلِ متخصصِ کار صحبت کنید — تلفنی یا آنلاین، در چند دقیقه.
قدمِ بعدی با شماست — اما لازم نیست تنها برداریدش
از همان پرسشِ آغاز — «چه کسی مسئول است و چه حقوقی به من تعلق میگیرد؟» — تا اینجا که مسیرتان روشن است، یک راه را با هم آمدیم. حالا میدانید حادثهٔ ناشی از کار چیست، کارفرما چه تکالیفی دارد، چه حمایتهایی از تأمین اجتماعی میگیرید، چطور دیه یا خسارت مطالبه کنید و چه مدارکی لازم دارید. تصمیمِ آخر با شماست؛ و یک وکیلِ کار میتواند همین امروز کنارتان باشد.
سوالاتِ متداولِ حوادث کار
حادثهٔ ناشی از کار به چه حادثهای گفته میشود؟
حادثهای است که در حینِ انجامِ کار یا به سببِ آن رخ داده باشد و موجبِ آسیبِ جسمی یا فوتِ کارگر شود. تشخیصِ «ناشی از کار» بودنِ حادثه اهمیتِ بسیاری دارد؛ زیرا حمایتهای تأمین اجتماعی در این حالت بهمراتب گستردهتر است. این تشخیص در نهایت توسطِ مراجعِ ذیربط (کمیسیونِ پزشکی، ادارهی کار) انجام میشود.
اگر کارفرما مقصرِ حادثه باشد، چه حقوقی به کارگر تعلق میگیرد؟
علاوه بر حمایتهای تأمین اجتماعی (غرامت، مستمری، درمانِ رایگان)، کارگر یا خانوادهاش میتوانند از طریقِ دادگاه، دیه و خسارتِ مازاد را از کارفرمای مقصر مطالبه کنند. اثباتِ قصورِ کارفرما معمولاً با گزارشِ بازرسِ کار و نظرِ کارشناس انجام میشود. تعیینِ نهایی بسته به نظرِ دادگاه است.
آیا کارگری که حادثهٔ کاری داشته میتواند اخراج شود؟
اخراجِ یکطرفهٔ کارگر صرفاً بهسببِ آسیبِ ناشی از کار، اخراجِ بدونِ دلیلِ موجه تلقی میشود و کارگر میتواند نزدِ هیأتهای تشخیص و حلِ اختلاف به آن اعتراض و بازگشتبهکار را مطالبه کند.
غرامتِ دستمزد در زمانِ ناتوانیِ موقت چگونه محاسبه میشود؟
سازمانِ تأمین اجتماعی در ازای ناتوانیِ موقتِ ناشی از حادثهی کاری، درصدی از آخرینِ دستمزدِ روزانه را بهعنوانِ غرامت پرداخت میکند. میزانِ دقیق بر اساسِ قوانینِ جاریِ سازمانِ تأمین اجتماعی و دستمزدِ واقعیِ کارگر محاسبه میشود؛ جزئیاتِ سالِ ۱۴۰۵ بسته به مورد متفاوت است.
آیا برای مستمریِ ازکارافتادگیِ ناشی از کار به سابقهٔ بیمه نیاز هست؟
یکی از تفاوتهای مهمِ ازکارافتادگیِ ناشی از کار نسبت به ازکارافتادگیِ عادی همین است: در حوادثِ ناشی از کار، کارگر بدونِ شرطِ حداقلِ سابقهٔ بیمهپردازی میتواند مستمری دریافت کند، به شرطِ اینکه در زمانِ وقوعِ حادثه تحتِ پوششِ بیمهی تأمین اجتماعی بوده باشد.
نقشِ بازرسِ کار در حوادثِ ناشی از کار چیست؟
بازرسِ کار صحنهٔ حادثه را بررسی و گزارشِ رسمی دربارهٔ عللِ وقوع و احتمالِ قصورِ کارفرما تهیه میکند. این گزارش یکی از مستحکمترین ادله در اثباتِ مسئولیتِ کارفرماست و میتواند مبنای تعقیبِ قضایی باشد. درخواستِ حضورِ بازرسِ کار از حقوقِ کارگرِ آسیبدیده است.
اگر کارفرما حادثه را گزارش ندهد، چه باید کرد؟
کارگر میتواند مستقیماً به ادارهی کار و بازرسی و سازمانِ تأمین اجتماعی مراجعه کرده و حادثه را خودش ثبت و گزارش کند. عدمِ گزارشِ حادثه توسطِ کارفرما تخلف است و میتواند به عنوانِ دلیلِ اضافه علیهِ او مورد استفاده قرار گیرد.
در صورتِ فوتِ کارگر، خانواده از چه حقوقی برخوردار است؟
در صورتِ فوتِ ناشی از حادثهٔ کاری، بازماندگانِ کارگر میتوانند: مستمریِ بازماندگانِ ناشی از کار از سازمانِ تأمین اجتماعی دریافت کنند؛ و در صورتِ قصورِ کارفرما، دیهٔ کامل و خسارتِ مازاد را از دادگاه مطالبه کنند. برای دریافتِ هر دو، باید مدارکِ لازم تهیه و در مراجعِ ذیربط ارائه شود.