میزان دیه زن و مرد چه تفاوتی دارند؟

مطابق شرع مقدس اسلام و قوانین کشور، هرکس عمدا یا در نتیجه بی احتیاطی به جان، سلامتی یا مال دیگری لطمه ای وارد کند که موجب ضرر مادی یا معنوی دیگری شود، مسئول جبران خسارت ناشی از عمل خود خواهد بود.

مجازات اصلی به 4 نوع مجازات تقسیم می شود که از قرار قصاص، مجازات حدی، مجازات تعزیری و مجازات دیه است.

در خصوص مقابله با آسیب های جسمی، پرداخت دیه و ارش مورد توجه قانونگذار قرار گرفته است که پرداخت دیه در مواردی به عنوان مجازات اصلی مرتکب در نظر گرفته می شود و در برخی موارد نیز به جای قصاص بایستی دیه پرداخت شود.

در این مقاله به دنبال آن هستیم تا ابتدا به مفهوم و تعریف دیه پرداخته و در ادامه به بررسی میزان دیه زن و مرد و برابری و عدم برابری آن را مطرح می کنیم؛ به همین دلیل در این مقاله به بررسی اینکه دیه چیست و میزان دیه زن و مرد می پردازیم.

دیه چیست؟

برای پاسخ به این سوال که دیه چیست باید گفت دیه مبلغی است که از هر فردی که به دیگری صدمه ای وارد کند به حکم دادگاه گرفته می شود و در شرایطی اعمال می شود که مجازات قصاص ممکن نباشد.

قانونگذار در ماده 445 قانون مجازات اسلامی به تعریف دیه پرداخته است که بر اساس آن (دیه مقدار مال معیّنی است و در شرع مقدس به سبب جنایت غیر عمدی بر نفس، عضو یا منفعت یا جنایات عمدی در مواردی که به هر جهت قصاص ندارد، مقرر شده است).

همواره نابرابری دیه زن و مرد در جامعه مشکلاتی را به بار آورده، مخصوصا برای زنان سرپرست خانوار به همین دلیل قانونگذار راهکاری را پیش بینی کرده که از طریق شرکت های بیمه در خصوص سوانح رانندگی این امر میسر گردد.

میزان دیه زن و مرد

برای بررسی این موضوع که میزان دیه زن و مرد براساس قانون به چه میزان است باید گفت که قانونگذار برای حمایت از زنان علی الاصول زنان سرپرست خانواده قانونی را تصویب کرد تا از طریق بیمه زن و مرد در برخی موارد دارای دیه یکسان باشند.

بر همین براساس قانون بیمه اجباری، مسئولیت مدنی دارندگان وسایل نقلیه موتوری زمینی در مقابل ثالث که در سال 1387 تصویب شد و  مدتی به صورت آزمایشی اجرا شد، اما اخیرا شورای نگهبان، برابری دیه زن و مرد در حوادث رانندگی از سوی بیمه را تایید کرد و از حالت آزمایشی خارج می شود.

همچنین باید این را در نظر گرفت که بر اساس ماده 550 قانون مجازات اسلامی مقدار دیه قتل عمد و غیر عمد زن، نصف دیه مرد می باشد .

براساس قوانین جدید در قانون بیمه شخص ثالث، شرکت های بیمه و صندوق تامین خسارت های بدنی موظف به پرداخت دیه زن و مرد به مقدار یکسان شده اند، اما باید توجه داشت که این قانون صرفا مربوط به حوادث رانندگی و شرکت های بیمه می باشد.

در واقع بیمه کننده موظف است، در ایفای تعهدات درج شده در این قانون، خسارت وارد شده را بدون در نظر گرفتن جنسیت و دین تا سقف تعهدات بیمه آن را پرداخت نماید.

مراجع قضائي موظفند در انشاي حكم پرداخت ديه، مبلغ مازاد بر ديه موضوع اين ماده را به عنوان بيمه حوادث درج كنند (ماده 10 قانون بيمه شخص ثالث).

این قانون به صورت آزمایشی در ابتدا اجرا شد و سپس با تایید ماده 10 قانون بیمه اجباری مسئولیت مدنی دارندگان وسیله نقلیه موتوری زمینی در مقابل اشخاص ثالث از سوی شورای نگهبان در واقع پرداخت دیه برابر برای زن و مرد از سوی بیمه دائمی شد.

نکته قابل توجه این که برابری دیه زن و مرد تنها برای حوادث رانندگی قابل اجرا بوده و درخصوص سایر دیه ها نمی باشد؛ به طور مثال: اگر زن مسلمانی به صورت عمدی به قتل برسد یا به صورت غیر عمدی در هر صورت دیه زن نصف دیه مرد مسلمان است.

برای پرداخت دیه طبق قانون زمان مشخصی وجود دارد و یا باید براساس زمان بندی که در قانون تعریف شده عمل شود، یا اینکه دو طرف با یکدیگر در این زمینه توافقی داشته باشند.

همچنین با توجه به آنکه دیه کامل انسان هر سال با سال قبل از آن متفاوت است، میزان دیه در زمان پرداخت باید با توجه به نرخ دیه در آن زمان باید ملاک عمل قرار گیرد.