صیغه موقت بایدها ونبایدها...

در ایران ازدواج موقت که با دو عنوان متعه یا صیغه نیز خوانده می‌شود، نوعی ازدواج پذیرفته شده در مذهب شیعه بوده که به معنای ازدواج برای مدتی محدود و با مهریه‌ای معین است و با اتمام زمان تعیین شده، رابطه زوجیت به خودی خود منقضی می‌گردد.

در واقع ازدواج موقت برای افرادی است که تصمیم دارند برای مدت کوتاهی با یکدیگر زندگی کنند.

به بیان قانون، حقوق زنان در صیغه با ازدواج دائم متفاوت است و هر کدام از این دو نوع ازدواج احکام خاص خود را دارند.

عمده تفاوت‌ها بدین شرح است:

• در عقد موقت اگر زن هنگام خواندن خطبه شرط دریافت نفقه و ارث نداشته باشد، این دو مورد به وی تعلق نمی‌گیرد.
• در عقد دائم کار کردن زن در خارج از خانه، مشمول اجازه شوهر است اما در عقد موقت تا جایی که این امر مزاحم حق شوهر نباشد، نیازی به کسب اجازه از وی نیست.
• بر خلاف عقد دائم، در ازدواج موقت نیازی نیست مرد شب‌ها را نزد همسر موقت خود حضور داشته باشد.
• عدم وجود مهریه در ازدواج موقت عقد را باطل می‌کند در حالی که در عقد دائم اجباری به این امر نیست و تنها می‌توان مهرالمثل تعیین شود.
• در ازدواج موقت هر یک از طرفین بدون جلب رضایت دیگری می‌توانند از بچه‌دار شدن جلوگیری کنند در حالی که در ازدواج دائم هر دو نفر باید برای این کار رضایت داشته باشند.
• فرزند حاصل از ازدواج موقت با فرزند حاصل از ازدواج دائم هیچ تفاوتی نداشته و از تمامی حق و حقوق قانونی خود برخوردار است.
• در ازدواج دائم تعیین حق مسکن و محل زندگی بر عهده شوهر بوده و زوجه موظف به تمکین است درحالی که در ازدواج موقت ملاک رضایت و توافق دو طرف بوده و زن هیچ اجباری به ماندن در محلی که مرد تعیین کرده است، ندارد؛ البته این در حالی است که هنگام خواندن خطبه شرطی در این خصوص بین طرفین تعیین نشده باشد.
• بر خلاف ازدواج دائم، در ازدواج موقت زن اجباری به تمکین از مرد نداشته و عموما مسائل به صورت توافقی انجام می‌گیرد.
• در ازدواج دائم یک مرد می‌تواند با چهار زن به صورت همزمان ازدواج کند، در حالی که در ازدواج موقت محدودیتی برای مرد وجود ندارد.
• در ازدواج موقت پس از پایان زمان تعیین شده، عقد خود به خود باطل است؛ همچنین مرد می‌تواند پیش از اتمام زمان صیغه، مدت باقی مانده را به زن بخشیده و از هم جدا شوند در حالی که در ازدواج دائم برای جدایی و اتمام پیمان زناشویی میان دو طرف حتما باید صیغه طلاق جاری شود.
• در ازدواج دائم پس از سه بار طلاق، باید محلل وجود داشته باشد تا دو نفر بتوانند برای بار چهارم با یکدیگر ازدواج کنند اما در عقد موقت تعدد صیغه ایرادی نداشته و به محلل نیازی نیست.
• عقد دائم مسلمان با فرد غیرمسلمان جائز نیست اما در عقد موقت مرد مسلمان می‌تواند با زنی غیرمسلمان که اهل کتاب باشد (مانند یهودی و مسیحی و....) ازدواج کند.

شرایط و نحوه ثبت صیغه موقت ( ازدواج موقت)

مطابق قانون یکی از اصلی‌ترین شرایط ثبت صیغه دختر ازدواج نکرده، اذن پدر یا جد پدری است؛ البته برخی از دفترخانه‌ها با توجه به فتوای تعدادی از مراجع تقلید مبنی بر عدم نیاز به اجازه پدر یا جد پدری در ازدواج موقت، صیغه را بدون توجه به این شرط جاری می‌نمایند.

در صورتی که پدر از دادن اجازه به دلایل غیر موجه امتناع ورزد یا به دفتر ثبت ازدواج موقت مراجعه نکند، دختر می‌تواند با ارائه شرایط خود از دادگاه مدنی درخواست اجازه ازدواج را داشته باشد.

البته این امر هم مستلزم این است که سن دختر ۱۳ سال تمام بوده که یکی از الزامات قانونی جهت جاری شدن صیغه ازدواج موقت است.

ثبت ازدواج موقت

ثبت ازدواج موقت در شناسنامه و در دفاتر ثبت ازدواج الزامی نیست اما بر اساس قانون مورد حمایت قانونگذار، در سه مورد ازدواج موقت باید به ثبت رسیده و محضری شود.

در هنگام بارداری زوجه در ازدواج موقت

• در مواردی که در شروط ضمن عقد، ثبت ازدواج موقت درخواست شده و مورد پذیرش قرار گرفته باشد و بتوان آن را ثابت کرد.
• در هنگام به توافق رسیدن طرفین از ثبت ازدواج موقت

ثبت صیغه موقت می‌تواند در صورت باردار شدن زوجه، مشکلاتی چون عدم پذیرش فرزند توسط مرد را حل نماید؛ از طرف دیگر اثبات زوجیت پس از بارداری ممکن است مشکلات متعددی برای زوجه ایجاد کند که با ثبت ازدواج موقت چنین مسائلی ایجاد نخواهد شد.

انواع صیغه‌ های محرمیت

صیغه موقت:

این نوع صیغه به این معنی است که زن و مرد برای ازدواج خود زمان تعیین می‌کنند و تا زمانی که مدت تعیین شده به اتمام نرسد، آنها زن و شوهر بوده و پس از آن به یکدیگر نامحرم می‌شوند.

صیغه نود ونه ساله:

تفاوت این نوع صیغه با صیغه موقت در مدت زمانی است که تعیین می‌شود.

در صیغه ۹۹ ساله زمان تعیین شده برای اتمام زمان صیغه ۹۹ سال عنوان می‌شود و آن هم به این دلیل است که برخی از فقها تعیین زمان بیشتر را برای صیغه نادرست دانسته و آن را منجر به ابطال صیغه می‌دانند.

صیغه دائم:

صیغه دائم در واقع همان ازدواج دائم بوده که از جهات گوناگون با ازدواج موقت متفاوت است که چندین نمونه از تفاوت‌های آن عبارتند از:

• تفاوت در زمان
• نفقه
• مهریه
• ارث

صیغه مرد متاهل:

مطابق قانون، مردان برای ازدواج مجددا نیاز به اجازه همسر خود دارند اما این امر تنها در مورد ازدواج دائم صدق می‌کند و ازدواج موقت را شامل نمی‌شود.

بر همین اساس و مطابق قوانین ایران مردان می‌توانند بدون کسب اجازه از همسر خود ازدواج موقت داشته باشند و دادگاه و قانون هیچ گونه جزایی برای این افراد در نظر نگرفته است.

یکی از دلایل آن هم این امر عنوان شده که چون مرد در ازدواج موقت اجباری به پرداخت نفقه ندارد؛ پس توانایی مالی مرد در ازدواج موقت اهمیتی نداشته و همین امر محدودیت‌های موجود را از میان خواهد برد.