همه چیز درباره طلاق توافقی (اصول ومراحل)

قبل از شروع تاکید میگردد باید به طلاق تحت هر شرایطی به عنوان آخرین راهکار اندیشید.

طلاق توافقی نوعی از طلاق است که در آن زن و شوهر (زوج و زوجه) با هم به این نتیجه رسیده که ادامه زندگی برایشان میسر نیست و تصمیم به جدایی و طلاق می گیرند و سپس در رابطه با حضانت فرزندادن (نگهداری از فرزند بعد از طلاق)، نفقه زوجه و فرزندان، جهزیه، دستمزد و هزینه کارهایی که در زمان زوجیت انجام داده است یا همان (اجرت المثل دوران زوجیت)، مهریه و سایر نکات دیگر به توافق می رسند که اگر چه این توافقات قبل از شروع مراحل رسیدگی باشد بهتر است اما در حین آن نیز می شود در مورد آنها به توافق رسید و این کار مانع از رسیدگی نیست.

برای شروع ابتدا باید از طریق سامانه نوبت دهی طلاق اقدام به ثبت اطلاعات مورد نیاز نموده اخذ کد رهگیری نموده و سپس در وقت تعیین شده با در دست داشتن مدارک و کد رهگیری به مرکز غربالگری و مشاوره خانواده ای که انتخاب شده مراجعه فرمایید.

روش کار نیز به این صورت است که پس از طی مراحل فوق طی یک جلسه در مراکز غربالگری چند سوال در رابطه با علل جدایی پرسیده شده و پس از اصرار زوجین بر طلاق به مشاوره خانواده ارجاع داده خواهند شد.

شروع جلسات مشاوره به عنوان اولین گام اساسی در رابطه با طی مراحل طلاق انجام خواهد شد. 

تعداد جلسات مشاوره ، هزینه و زمان آن

۵ جلسه مشاوره الزامی است مراتب نوبت دهی آن از طریق همان مرکز اعلام خواهد شد. البته این جلسات می تواند بیشتر از مدت زمان ذکر شده هم باشد؛ هزینه آن نیزفعلا از ۴۰.۰۰۰ تا ۵۲.۰۰۰ هزار تومان برای هر جلسه متغییر خواهد بود.

پس از طی مراحل فوق گواهی عدم انصراف از طلاق صادر خواهد شد.

توافق نامه در طلاق توافقی

توافق نامه (یا همان تفاهم نامه طلاق) متنی است حاوی مطالبی از قبیل تعیین و تکلیف مهریه،حضانت فرزندان،نفقه،جهزیه و سایر توافقات در رابطه با طلاق که زوجین در رابطه به آن به توافق رسیده اند.

این متن می تواند قبل از مراجعه به دادگاه به صورت کتبی توسط طرفین یا وکلای آنها نوشته شده و با امضاء ضمن دادخواست طلاق به آن ضمیمه گردد و البته اجباری در این مورد نیست بدین معنا که در صورتی که زوجین توافق داشته ولی تمایلی به کتبی کردن آن نداشته باشند، می توانند صرفا در دادگاه با بازگو کردن توافقات خود نسبت به آن اقدام نمایند.

ذکر چند نکته:

در ضمن یک توافقنامه علاوه بر آنچه که به طور کلی مرسوم است می توان در رابطه با سایر نکات مثل تحصیل فرزند،شرایط حضانت، تقسیم اموال، تقسیم خانه و دارایی ها، اموالی که نمی خواهید تقسیم شود، یا شرایطی مثل مقدار پولی که همسر به زوجه خود تا مدتی بدهد و غیره نیز توافق کرد.

اگر درخواست طلاق به هر دلیلی منجر به صدور حکم نشود توافق نامه غیر قابل اثر خواهد بود و اگر به طور مثال مطلبی در رابطه با بخشش (بذل) مهریه در آن ذکر شده باشد، بعدا توسط زوج مورد استناد نمی تواند باشد حال آنکه بهتر از در نوشتن آن دقت کافی و تخصص لازم به عمل آید.

در پایان نوشتن توافق نامه ممکن به وسیله خود زوجه و یا وکلای آنها به عمل آید که پیشنهاد ما این است که با توجه به اینکه امکان نوشتن توسط خود طرفین نیز مسیر است اما به دلیل اثرات و تبعات بعدی آن از دریافت مشورت و نگارش اصولی آن توسط وکیل مجرب دادگستری اجتناب نگردد.

مهریه در طلاق توافقی

تصمیم در رابطه با مهریه به عنوان یکی از مهم ترین ارکان طلاق می تواند به صورت یکی از حالات مرسوم و رایج زیر باشد:

• توافق شود که مرد میزانی مشخص از مهریه را به زن بپردازد، مثلا ۱۰۰ سکه از ۳۰۰ سکه
• بذل یا همان بخشش کل مهریه توسط زن که زن می تواند بگوید من کل مهریه خویش را می بخشم.

در صورتی که توافق شد زن صرفا قسمتی از مهریه خود را بذل کرده و در ازای مابقی آن به عنوان مثال امتیازاتی از قبیل حضانت فرزند و غیره را به دست آورد باید توجه شود که حتما مدت و میزان آن به صورت دقیق مشخص شود.

نفقه و اجرت المثل در طلاق توافقی

نفقه از دیگر مواردی است که بر عهده مرد است و باید با توجه به شرایط خاص همسر خود از قبیل جایگاه و منزلت خانوادگی و شرایط زندگی و غیره نسبت به پرداخت آن اقدام کند.

ذکر این نکته حائز اهمیت است در صورتی که زن از دریافت نفقه خودداری نکرده و خواهان دریافت باشد همچنان این مورد بر ذمه مرد باقی است که میزان و نوع پرداخت نفقه باید مشخص بوده و در صورت عدم توافق دادگاه اقدام به صدور رای نخواهد کرد.

در رابطه با اجرت المثل نیز زن نسبت به کارهایی که شرعا به عهده او نبوده و عرفا نیز مستحق دریافت اجرت و مزد است، می تواند از مرد تقاضای مبلغ مورد نظر را کرده که پس از تعیین توسط دادگاه بر عهده مرد خواهد بود.

نکته آنکه در صورتی که زن تبرعا (یعنی به صورت رایگان) قصد انجام داشته این مقدار بر عهده مرد نخواهد بود.

نکته لازم به ذکر این است که توافق بر سر اجرت المثل نیز همچون نفقه ضروری است و در صورت عدم توافق رای صادر نخواهد شد و این امر مستلزم طولانی شدن مدت دادرسی و هزینه های آن خواهد بود.

حضانت، نفقه و ملاقات فرزندان در طلاق توافقی

حضانت تا قبل از ۷ سالگی با مادر است و بعد از ۷ سالگی با پدر در صورتی که این بین اختلاف وجود داشته باشد رفع آن با دادگاه است. البته در طلاق توافقی می توان بر این امر توافق حاصل کرد که حضانت با چه کسی باشد.

نفقه فرزندان با پدر است حتی اگر فرزند با مادر زندگی کند اما ضمن طلاق توافقی ممکن است مادر برای گرفتن طلاق و یا شرط ضمن آن نفقه فرزند خویش را برعهده گرفته و بر آن توافق کند که امر مستلزم آن است که به امضاء طرفین برسد.

ملاقات فرزندان نیز طبق اصل بر آن است درصورتی که زوج و زوجه در یک محل اقامت نداشته باشند هر کدام که فرزند در نزد او نگهداری نمی شود، این حق قانونی را دارد که فرزند خویش را ملاقات کند البته سایر جزئیات این امر طبق توافق طرفین است که باید ضمن توافق نامه در طلاق توافقی ذکر شود.

درصورتی که در هر یک از موارد فوق توافق حاصل نشود، دادگاه مطلقا اقدام به صدور رای نخواهد کرد.

جهیزیه در طلاق توافقی

جهیزیه نیز از جمله مواردی است که باید بر آن توافق شود و زوج و زوجه مکلف هستند، نسبت به آنچه به همراه خود به عنوان جهیزیه آورده و مالک آن محسوب می شوند تعیین  تکلیف کنند.

نکته: مرد و زن آنچه را به عنوان جهزیه همراه خود می آورند مالک آن بوده و برای اثبات مالکیت نیز می توانند به لیست یا سیاهه جهزیه که معمولا ضمن عقد مشخص میشود استناد کرده و یا فاکتور های آن را مورد استناد قرار دهند.

مراحل طلاق توافقی

• مراجعه به سامانه تصمیم ، مراجعه به مراکز غربالگری و گرفتن گواهی عدم انصراف از طلاق پس از حضور در جلسات مشاوره که در ابتدا توضیح داده شد.
• تقدیم دادخواست به دفاتر خدمات الکترونیک قضایی (مدارک لازم: شناسنامه،کارت ملی،عقدنامه به صورت کلی) و نیز در صورت وجود توافق نامه ضمیمه آن ضمن دادخواست
• ارسال پیامک از طریق دادگاه، مراجعه به سامانه ثنا و مشاهده تعیین وقت دادرسی
• حضور به همراه مدارک لازم در دادگاه در وقت تعیین شده
• احراز بارداری یا عدم بارداری زوجه توسط دادگاه که به چند صورت قابل برسی است:

1. اقرار زوجه بر عدم بارداری که دادگاه در این حالت اقدام به صورت رای می کند ولی اجرای صیغه طلاق منوط بر ارائه گواهی عدم بارداری از سوی زوجه پس از مراجعه به آزمایشگاه است.
2. قبل از صدور رای دادگاه زوجه مراجعه به آزمایشگاه کرده حکم عدم بارداری را گرفته و دادگاه بر اساس آن رای صادر می کند در این حالت پس از صدور رای و اجرای صیغه مجددا نیاز به گرفتن آزمایش نیست.
3. زوجین بر عدم جود جنین اتفاق نظر داشته باشند.

در صورتی که زوجه باکره باشد نیازی به موارد فوق نیست و با معرفی دادگاه به پزشکی قانونی رفته و پس از اثبات آن و دادگاه اقدام به صدور رای می کند؛ نکته ای که در این باره حائز اهمیت است آن است که درصورتی که زوجه باکره باشد و احراز شود پس از طلاق می تواند با مراجعه به ثبت احوال نسبت به پاک کردن ازدواج از شناسنامه خود اقدام کند.

نکته: در صورتی که زوجه یائسه باشد نیازی به هیچ یک از موارد فوق نیست.

• پس از رعایت موارد فوق زوجین یا وکلای آنها به دادگاه مراجعه کرده و پس از اثبات زوجیت با مدارک موجود و سپس با استناد با مدارک مشاوره و توافقات زوجین و ضمن برسی دادگاه اقدام به صدور رای گواهی عدم امکان سازش یا همان طلاق می کند.
• پس از صدور حکم  طلاق زوجین تا ۳ ماه فرصت دارند به دفتر خانه مراجعه و با در دست داشتن مدارک مورد نیاز صیغه طلاق جاری می شود.

مدارک مورد نیاز

• سند عقد یا همان سند نکاحیه که اگر آن را ندارد باید به دفترخانه ای که در آن ازدواج شما ثبت شده مراجعه کرده و رونوشت تایید شده آن را بگیرد.
• شناسنامه و کارت ملی زوجین
• در صورت داشتن وکیل وکالتنامه طلاق الزامی است
• گواهی عدم بارداری یا در صورت باکره بودن گواهی پزشکی قانونی
• توافق نامه کتبی

مدت زمان طلاق توافقی و هزینه های آن

پس از حضور در جلسات مشاوره و ثبت دادخواست معمولا بین ۵ تا ۹ روز زمان میبرد اما با توجه با تفاوت شعبه ها و بعضا شهر ها این زمان می تواند متغیر باشد. البته تجربه وکیل دادگستری متخصص نیز خالی از لطف نیست.

هزینه های طلاق نیز فعلا جمعا ۹۲۰.۰۰۰ هزار تومان متشکل از ۳۷۰.۰۰۰ هزار تومان هزینه دادخواست و ۵۵۰.۰۰۰ هزار تومان هزینه ثبت طلاق خواهد بود.

 ذکر چند نکته:

1. حکم صادر شده توسط دادگاه در غالب گواهی عدم امکان سازش است.
2. برای اینکه طلاق رجعی نباشد زن باید قسمت هرچند کم از مهریه خود را ببخشد به بیان واضح تر برای اینکه مرد نتواند در زمان عده به همسر خود رجوع کند زن باید مبلغی را از مهریه بذل (یا همان بخشش) نماید.

مدت عده در طلاق توافقی

• برای زوجه دوشیزه و یائسه عده طلاق وجود ندارد.
• برای زوجه ای که باردار (حامله) می باشد مدت عده تا پایان وضع حمل می باشد، منوط به اینکه از ۳ ماه کمتر نباشد.
• برای سایر زنان مدت عده سه طهر (عادت ماهیانه) است مگر اینکه زنی یائسه نباشد ولی عادت ماهانه نبیند که در این صورت عده ۳ ماه می باشد.

بیشتر طلاق های توافقی خلعی است. خلع یعنی زوجه چیزی (مالی) از مهریه یا غیر آن را در مقابل طلاق به زوج (مرد) بذل میکند که اگر دفعه اول باشد که از هم جدا می شوند، طلاق خلع نوبت اول است و اگر پس از ثبت طلاق مجددا ازدواج کنند و دوباره طلاق بگیرند و ثبت شود طلاق خلع نوبت دوم می باشد.

پشیمانی یکی از زوجین بعد از طلاق توافقی

در صورت پشیمانی هر کدام از زوجین تا قبل از صدور رای طلاق توافقی (گواهی عدم امکان سازش) حتی اگر توافق نامه امضاء کرده باشند و یا دادخواست طلاق را ثبت کرده باشند، رای طلاق توافقی صادر نمی گردد.

اما بعد از صدور رای طلاق توافقی اگر مرد پشیمان شود و به دفترخانه برای ثبت طلاق مراجعه نکند امکان ثبت طلاق وجود نخواهد داشت مگر اینکه زن از مرد در ضمن رای دادگاه یا به صورت وکالت در طلاق (حق طلاق)، وکالت در مراجعه به دفترخانه برای ثبت طلاق داشته باشد.

در مورد پشیمانی زوجه نیز، باید گفت تاثیری در امکان ثبت نخواهد داشت و در صورت رضایت نداشتن مرد راسا می تواند به دفترخانه رجوع کند.

با توجه به مطالب عنوان شده ومشاهدات و تجربه چندساله  اینجانب  به عنوان وکیل دادگستری در موارد فوق الذکر پیشنهاد میگردد، در صورت عدم انصراف از طلاق قبل از اقدام قانونی برای هر نوع طلاق حتما با وکیل دادگستری مشورت وسپس اقدام گردد.