بررسی تدلیس در نکاح و جبران خسارت تدلیس

بر اساس قانون، عقد نکاح سبب به وجود آمدن آثاری میان زوجین می شود و حقوق و تکالیفی را بر عهده آنان قرار می دهد، اما گاهی یکی از زوجین با فریب دادن دیگری رضایت وی را برای ازدواج با خود جلب می کند.

در چنین شرایطی، شخص فریب خورده به دلیل تدلیس در نکاح می تواند اقدام به فسخ نمودن ازدواج کند؛ بعلاوه اینکه می تواند خسارت این فریب کاری را هم از او مطالبه نماید.

در این مقاله قصد داریم که به بررسی این سوال بپردازیم که جبران خسارت در تدلیس چگونه است.

به همین مناسبت به بررسی تدلیس در نکاح و جبران خسارت تدلیس می پردازیم.

تدلیس در نکاح

بر اساس ماده 438 قانون مدنی، "تدلیس عبارت است از عملیاتی که موجب فریب طرف قرارداد شود".

بر این اساس، تدلیس که همان فریب دادن طرف مقابل است، در عقد نکاح هم ممکن است انجام شود.

تدلیس در ازدواج ناظر به اعمالی است که یا نقص یا عیبی را که در یکی از زوجین هست پنهان نگه دارند و یا اینکه صفتی مثبت را برای او ذکر کنند در حالیکه آن شخص آن صفات را ندارد.

مثلا زن با آرایش کردن یا سایر اعمال متقلبانه عیوب خود را بپوشاند و یا مرد با دروغگویی خود را شخص صاحب منصب یا تحصیل کرده معرفی کند؛ در حالیکه این چنین نیست.

در این حالت است که تدلیس طرف مقابل سبب ازدواج دیگری با او شده است.

در حالی که اگر آن شخص از این عیب و نقص اطلاع داشت، عرفا با این ازدواج موافقت نمی کرد.

جبران خسارت تدلیس

هرگاه عقد ازدواج ناشی از تدلیس در نکاح باشد، فریب خورده علاوه بر اینکه حق فسخ نکاح را خواهد داشت، طبق قواعد مسئولیت مدنی، می تواند از شخص تدلیس کننده نیز مطالبه خسارت نماید.

اعم از اینکه تدلیس کننده یکی از زوجین بوده باشد و یا اینکه این امر به کمک دیگری یا شخص ثالثی انجام شده باشد و اعم از اینکه فریب خورده از حق فسخ استفاده کند یا نه.

بنابراین، هرگاه مردی در اثر تدلیس با زنی غیر باکره به جای دختری باکره ازدواج کرده باشد، می تواند تفاوت مهریه بین دختر باکره و  زن غیر باکره را به عنوان خسارت از وی مطالبه نماید و اگر مهر را نداده است و تدلیس کننده خود زن است، می تواند ما به التفاوت را از مهریه کم کند و بقیه را به زن بپردازد.