موضوعتان را بگویید، در چند ثانیه به وکیلِ در دسترس میرسید
لطفاً اتصال اینترنت خود را بررسی کنید.
تلفن تماس:
شما میتوانید درخواست ارزیابی حقوقی خود را بطور مستقیم برای ارسال کنید و در کوتاهترین زمان ممکن از ایشان پاسخ
بگیرید.
لطفا دقت داشته باشید، شما در هر روز تنها
میتوانید ۳
درخواست ارزیابی حقوقی رایگان ویا ارتباط مستقیم با متخصص ثبت نمایید.
همچنین دقت داشته باشید درصورت عدم انتخاب متخصص، پیام شما برای تمامی متخصصان ارسال شده و ایشان
می توانند ارزیابی خود را از درخواست شما مطرح نمایند.
سلام
من دانشجوی ترم ۳ حقوق هستم و سوالی راجع به قاعده درا داشتم.
چرا این قاعده فقط برای جرائم موجب حد اجرا میشود؟
و اینکه آیا هر مجرمی صرف گفتن اینکه من نمیدانستم که این کار جرم است (عذر محسوب شدن جهل به حکم شرعا) از مجازات بری میشود؟
سلام خیر بر اساس قانون جهل به حکم مسموع نمی باشد
قاعده دراء در حدود و در تعزیرات قابل اعمال است
ولی در قصاص ( جنایات) و دیه قابل اعمال نمی باشد و جاری نمی شود چون حق الناس است
مطابق ماده ۱۲۰ قانون مجازات است قاعده مزبور در سایر جرایم هم راه دارد... مفهوم قاعده و ماده نیز ارتباطی به علم و جهل مرتکب ندارد و مربوط به فقدان ادله رافع شبهات موجود در اثبات ارتکاب جرم است
چرا قاعده درا فقط برای جرائم موجب حد اجرا میشود؟
قاعده درا (اصل برائت یا اصل شک به نفع متهم) در فقه و حقوق اسلامی به معنای این است که تا زمانی که جرم به طور قطعی اثبات نشود، مجازات نیز نباید اجرا شود. این قاعده به طور سنتی بیشتر در جرائم موجب حد (مانند زنا، شرب خمر، سرقت حدی و...) کاربرد دارد زیرا این جرائم دارای مجازاتهای مشخص و قطعی (حدود) هستند که اجرای آنها نیازمند قطعیت و یقین است. در این جرائم، آگاهی مجرم از حرمت عمل خود (یعنی علم به اینکه عملش جرم است) یکی از شرایط اجرای حد است و در صورت وجود شبهه یا جهل، اجرای حد منتفی میشود.
در مقابل، در جرائم تعزیری که مجازاتها به اختیار قاضی است، قاعده درا به شکل سنتی به اندازه جرائم حدی کاربرد نداشته، هرچند در قوانین جدید و برخی دیدگاههای فقهی دامنه آن به تعزیرات و حتی قصاص نیز تسری یافته است.
آیا هر مجرمی با گفتن "من نمیدانستم این کار جرم است" از مجازات بری میشود؟
خیر، طبق ماده ۱۵۵ قانون مجازات اسلامی، جهل به حکم (یعنی ناآگاهی از اینکه عملی جرم است) اصولا مانع از مجازات نیست مگر در موارد خاص:
اگر تحصیل علم به حکم برای فرد عادتا ممکن نباشد (جاهل قاصر باشد)؛
یا جهل به حکم شرعا عذر محسوب شود (مثلا جاهل قاصر یا مقصر غیرملتفت باشد).
بنابراین صرف ادعای "نمیدانستم" کافی نیست و باید شرایط خاصی وجود داشته باشد تا جهل به حکم به عنوان عذر شرعی پذیرفته شود و مجازات منتفی گردد. همچنین جهل به نوع یا میزان مجازات هرگز رافع مسئولیت کیفری نیست.
جمعبندی
قاعده درا بیشتر در جرائم موجب حد کاربرد دارد زیرا اجرای این مجازاتها نیازمند قطعیت و علم به حرمت عمل است و در صورت وجود شبهه یا جهل، حد اجرا نمیشود.
جهل به حکم به طور کلی رافع مسئولیت کیفری نیست مگر در مواردی که تحصیل علم برای مرتکب ممکن نباشد یا جهل او شرعا عذر محسوب شود.
صرف ادعای ناآگاهی از جرم بودن عمل، بدون اثبات شرایط فوق، موجب برائت یا رهایی از مجازات نمیشود.
این نکات بر اساس ماده ۱۵۵ قانون مجازات اسلامی و مباحث فقهی و حقوقی مرتبط است.