بنیاد وکلا
۴۲۸۱۸ - ۰۲۱

لطفاً اتصال اینترنت خود را بررسی کنید.

مرز استفاده مجاز از آثار دیگران در پروژه‌های آموزشی تجاری کجاست؟

پرسیده شده
۴ پاسخ ۳۰

طبق ماده ۷ قانون حمایت از مؤلفان، نقل از آثار منتشرشده به مقاصد علمی و آموزشی با ذکر مأخذ در «حدود متعارف» مجاز است. در مورد استفاده از تصاویر موجود در اینترنت در کتاب آموزشی که با هدف فروش تألیف شده، نظرات حقوقی متناقضی دریافت کرده‌ام؛ برخی معتقدند صرف ذکر منبع، با توجه به تجاری بودن اثر، کافی نیست و اخذ مجوز ضروری است.

ابهام من این است که رویه جاری در بسیاری از فعالیت‌های آموزشی چگونه توجیه قانونی می‌شود؟ برای نمونه: استفاده از تصاویر متعدد در کتاب‌های آموزشی انتشاراتی؛ استفاده اساتید از کتب دیگران در کلاس‌های حضوری شهریه‌پرداز؛ نمایش محتوای صفحات دیگران در دوره‌های آموزشی ویدیویی؛ و استفاده از تصاویر برندها در آموزش‌های گرافیکی که به فروش می‌رسند. این موارد همگی ماهیت آموزشی دارند اما همزمان دارای نفع مالی نیز هستند. مرز دقیق «استفاده متعارف» با «نقض حقوق مؤلف» در پروژه‌های آموزشی تجاری کجاست؟

۴ + ۱ پاسخ برای این سوال ثبت شده

پاسخ بنیاد وکلا
پاسخ بنیاد وکلا

تجاری بودن اثر نهایی، استثنای ماده ۷ قانون حمایت حقوق مؤلفان، مصنفان و هنرمندان را به‌طور خودکار از بین نمی‌برد، اما وزن آن را در تعیین «حدود متعارف» به‌شدت کاهش می‌دهد.

معیار اصلی که قانون و رویه قضایی ایران برای «حدود متعارف» به‌کار می‌برند، ترکیبی از سه عامل است: میزان کمّی نقل (چه حجمی از اثر اصلی استفاده شده)، هدف استفاده (صرفاً آموزشی یا عمدتاً تجاری)، و تأثیر بر بازار اثر اصلی (آیا استفاده شما جایگزین خرید اثر اصلی می‌شود یا نه). هرچه نفع مالی مستقیم‌تر و حجم استفاده بیشتر باشد، فاصله از «حدود متعارف» بیشتر است. استفاده از یک تصویر به‌عنوان نمونه در متن آموزشی با ذکر مأخذ با استفاده از ده‌ها تصویر در یک کتاب پرفروش یکسان نیست.

برای پروژه آموزشی تجاری، امن‌ترین مسیر این است: برای تصاویر مستقل و کامل (نه نقل‌قول تحلیلی) مجوز کتبی بگیرید یا از منابع با مجوز Creative Commons استفاده کنید؛ تصاویر برندها را فقط برای نقد و تحلیل آموزشی به‌کار ببرید نه به‌عنوان عنصر تزئینی؛ و نسبت نقل از هر اثر را به حداقل برسانید.

این پاسخ توسط هوش مصنوعی تولید شده است. لطفاً توجه داشته باشید که ممکن است اطلاعات ارائه‌شده به‌طور کامل دقیق یا قابل اعتماد نباشد. توصیه می‌شود برای تأیید صحت اطلاعات، به مشاوره وکلای مجرب مراجعه کنید.

عرض سلام
در حقوق ایران مرز دقیقی وجود ندارد، اما معیار اصلی، میزان و ضرورت استفاده و اثر آن بر منافع اقتصادی صاحب اثر است. در آثار آموزشی تجاری، استفاده محدود و ضروری با ذکر منبع معمولا پذیرفته‌تر است، اما استفاده گسترده از تصاویر معمولا نیازمند مجوز صاحب حق است.

گفتگو با وکلای آنلاین ۷۰ وکیل آنلاین
پیشنهاد بنیاد وکلا
ملکی و املاک ارث و وصیت بانکی و مطالبات خانواده داوری و حل اختلاف خودرو و حمل‌ونقل
شروع قیمت از
۷۲۰,۰۰۰ تومان
۵۹۸,۰۰۰ تومان
پیشنهاد بنیاد وکلا
آنلاین
ملکی و املاک شرکت و کسب‌وکار خانواده قرارداد و تعهدات کیفری و جرایم خودرو و حمل‌ونقل
شروع قیمت از
۷۲۰,۰۰۰ تومان
۵۹۸,۰۰۰ تومان
پیشنهاد بنیاد وکلا
ملکی و املاک شرکت و کسب‌وکار ثبت اسناد و املاک قرارداد و تعهدات بانکی و مطالبات
شروع قیمت از
۸۴۰,۰۰۰ تومان
۶۹۹,۰۰۰ تومان
پیشنهاد بنیاد وکلا
خانواده قرارداد و تعهدات کیفری و جرایم ملکی و املاک بانکی و مطالبات خودرو و حمل‌ونقل
شروع قیمت از
۶۶۰,۰۰۰ تومان
۵۵۰,۰۰۰ تومان
پیشنهاد بنیاد وکلا
ملکی و املاک بانکی و مطالبات خانواده کیفری و جرایم قرارداد و تعهدات
شروع قیمت از
۶۶۰,۰۰۰ تومان
۵۴۹,۰۰۰ تومان
پیشنهاد بنیاد وکلا
بانکی و مطالبات خانواده ملکی و املاک قرارداد و تعهدات کیفری و جرایم خودرو و حمل‌ونقل
شروع قیمت از
۷۲۰,۰۰۰ تومان
۵۹۹,۰۰۰ تومان
پیشنهاد بنیاد وکلا
شرکت و کسب‌وکار ملکی و املاک خانواده داوری و حل اختلاف قرارداد و تعهدات
شروع قیمت از
۶۰۰,۰۰۰ تومان
۴۹۹,۰۰۰ تومان
پیشنهاد بنیاد وکلا
ملکی و املاک دیوان عدالت اداری کار و تأمین اجتماعی خانواده کیفری و جرایم خودرو و حمل‌ونقل
شروع قیمت از
۶۰۰,۰۰۰ تومان
۵۰۰,۰۰۰ تومان
پیشنهاد بنیاد وکلا
ملکی و املاک بانکی و مطالبات خانواده کیفری و جرایم قرارداد و تعهدات خودرو و حمل‌ونقل
شروع قیمت از
۷۲۰,۰۰۰ تومان
۵۹۸,۰۰۰ تومان
پیشنهاد بنیاد وکلا
ملکی و املاک بانکی و مطالبات خانواده قرارداد و تعهدات خودرو و حمل‌ونقل
شروع قیمت از
۵۸۰,۰۰۰ تومان
۴۷۹,۰۰۰ تومان
پیشنهاد بنیاد وکلا
ارث و وصیت ملکی و املاک بانکی و مطالبات خانواده داوری و حل اختلاف
شروع قیمت از
۶۰۰,۰۰۰ تومان
۴۹۹,۰۰۰ تومان
پیشنهاد بنیاد وکلا
ملکی و املاک بانکی و مطالبات خانواده کیفری و جرایم خودرو و حمل‌ونقل
شروع قیمت از
۶۰۰,۰۰۰ تومان
۴۹۸,۰۰۰ تومان
آنلاین
ملکی و املاک خانواده کیفری و جرایم دیوان عدالت اداری کار و تأمین اجتماعی خودرو و حمل‌ونقل
شروع قیمت از
۷۱۰,۰۰۰ تومان
۵۸۹,۰۰۰ تومان
آنلاین
ملکی و املاک بانکی و مطالبات خانواده کیفری و جرایم
شروع قیمت از
۴۲۰,۰۰۰ تومان
۳۴۹,۰۰۰ تومان
خانواده کیفری و جرایم ملکی و املاک قرارداد و تعهدات ثبت اسناد و املاک خودرو و حمل‌ونقل
شروع قیمت از
۴۲۰,۰۰۰ تومان
۳۴۹,۰۰۰ تومان
آنلاین
بانکی و مطالبات خانواده کیفری و جرایم جرایم علیه اشخاص ملکی و املاک خودرو و حمل‌ونقل
شروع قیمت از
۴۸۰,۰۰۰ تومان
۴۰۰,۰۰۰ تومان
آنلاین
ملکی و املاک شرکت و کسب‌وکار بانکی و مطالبات فضای مجازی و فناوری قرارداد و تعهدات
شروع قیمت از
۴۲۰,۰۰۰ تومان
۳۴۹,۰۰۰ تومان
آنلاین
خانواده ملکی و املاک بانکی و مطالبات قرارداد و تعهدات کیفری و جرایم خودرو و حمل‌ونقل
شروع قیمت از
۴۸۰,۰۰۰ تومان
۴۰۰,۰۰۰ تومان
آنلاین
کیفری و جرایم خانواده ملکی و املاک قرارداد و تعهدات ثبت اسناد و املاک
شروع قیمت از
۴۲۰,۰۰۰ تومان
۳۴۹,۰۰۰ تومان
ملکی و املاک بانکی و مطالبات خانواده کیفری و جرایم قرارداد و تعهدات
شروع قیمت از
۶۶۰,۰۰۰ تومان
۵۴۸,۰۰۰ تومان
ملکی و املاک شرکت و کسب‌وکار ارث و وصیت بانکی و مطالبات خانواده خودرو و حمل‌ونقل
شروع قیمت از
۴۸۰,۰۰۰ تومان
۴۰۰,۰۰۰ تومان
ملکی و املاک فضای مجازی و فناوری خانواده کیفری و جرایم قرارداد و تعهدات
شروع قیمت از
۴۲۰,۰۰۰ تومان
۳۴۹,۰۰۰ تومان

درود. زمانی استفاده نیاز به اجازه دارد که از حدود متعارف در همان حیطه به‌خصوص فراتر رود. ملاک عرفی است و حدود متعارف به میزانی است که به حق و حقوق مولف نخست لطمه ای وارد نشود.

تجاری بودن اثر نهایی، استثنای ماده ۷ قانون حمایت حقوق مؤلفان، مصنفان و هنرمندان را به‌طور خودکار از بین نمی‌برد، اما وزن آن را در تعیین «حدود متعارف» به‌شدت کاهش می‌دهد.
...موفق باشید 🌹

با سلام
صرف آموزشی بودن و ذکر منبع، استفاده از تصاویر دیگران در کتاب یا دوره آموزشی تجاری را مجاز نمی‌کند؛ استفاده باید در حد متعارف نقل و با رعایت حقوق مؤلف باشد و در مواردی که از حدود نقل فراتر رود، اخذ مجوز لازم است.

مشاوره‌های حقوقی مرتبط

۸۱ مشاوره حقوقی مالکیت معنوی تا کنون در بنیاد وکلا پاسخ داده شده
۱۲۱ وکیل مالکیت معنوی آماده ارائه خدمت در بنیاد وکلا