مرز استفاده مجاز از آثار دیگران در پروژههای آموزشی تجاری کجاست؟
طبق ماده ۷ قانون حمایت از مؤلفان، نقل از آثار منتشرشده به مقاصد علمی و آموزشی با ذکر مأخذ در «حدود متعارف» مجاز است. در مورد استفاده از تصاویر موجود در اینترنت در کتاب آموزشی که با هدف فروش تألیف شده، نظرات حقوقی متناقضی دریافت کردهام؛ برخی معتقدند صرف ذکر منبع، با توجه به تجاری بودن اثر، کافی نیست و اخذ مجوز ضروری است.
ابهام من این است که رویه جاری در بسیاری از فعالیتهای آموزشی چگونه توجیه قانونی میشود؟ برای نمونه: استفاده از تصاویر متعدد در کتابهای آموزشی انتشاراتی؛ استفاده اساتید از کتب دیگران در کلاسهای حضوری شهریهپرداز؛ نمایش محتوای صفحات دیگران در دورههای آموزشی ویدیویی؛ و استفاده از تصاویر برندها در آموزشهای گرافیکی که به فروش میرسند. این موارد همگی ماهیت آموزشی دارند اما همزمان دارای نفع مالی نیز هستند. مرز دقیق «استفاده متعارف» با «نقض حقوق مؤلف» در پروژههای آموزشی تجاری کجاست؟
صرف آموزشی بودن یا ذکر منبع در پروژههای تجاری کافی نیست و استفاده از آثار دیگران تنها در حد متعارف، محدود و بدون آسیب به منافع صاحب اثر مجاز است. اگر استفاده گسترده باشد و از حدود ضرورت فراتر رود، کسب اجازه و مجوز الزامی خواهد بود.
این قاعده کلی است و مجاز بودن کار شما به میزان تصاویر مورد استفاده و تاثیری که بر منافع مالی صاحب اثر میگذارد بستگی دارد.
