فسخ قرارداد منوط به پرداخت خسارت، شرط فسخ است یا خیار شرط؟

سکینه چهره خند

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹ · ۴۲ مشاوره موفق

سلام و عرض ادب

درخصوص بازه زمانی شرط، اگر به زعم سوال؛ شروع مهلت آن مشخص نشده اما دارای تاریخ پایان است؛ شروع آن همزمان با لحظه انعقاد قرارداد درنظر گرفته میشود نه اینکه مجهول فرض شود لذا بازه زمانی شرط از لحظه انعقاد عقد است تا تاریخ پایانی که در قرارداد معین شده است.

اما درخصوص ماهیت این شرط؛ باید گفت که نه شرط فاسخ است و نه خیار شرط و نه شرط خیار ...

اینکه طرفین، ضمن قرارداد، انصراف هریک از طرفین را به هرعلتی که باشد، به شرط جبران خسارت وارده به طرف مقابل، به رسمیت بشناسند؛ ماهیتا میتواند نوعی تعهد به اقاله درصورت انصراف یکی از طرفین باشد که تاوان انصراف را به عهده منصرف قرار داده اند که این تاوان، درواقع نوعی وجه التزام برای عدم ایفای تعهد به بقای عقد محسوب است و لذا مانند شرط خیار و خیار شرط و شرط فاسخ نیست که درصورت انصراف، حق فسخ برای فرد منصرف ایجاد شود و به اراده یکی از طرفین، عقد فسخ یا منفسخ شده و برهم بخورد و طرف دیگر هم موظف به پذیرش آن باشد!

بلکه اقاله یک تصمیم دوطرفه است و به این معناست که اگر یکی از طرفین به هرعلتی از قرارداد منصرف شد؛ فقط درصورت پذیرش طرف مقابل برای برهم خوردن و اقاله عقد، میتوان عقد را اقاله کرده و درآنصورت هم فرد منصرف باید خسارات وارده را که بواسطه انصراف او ایجاد میشود، برای طرف مقابل که ملتزم به تداوم قرارداد بوده، جبران کند ولی اگر توافقی بین الطرفینی برای برهم زدن عقد حاصل نشود؛ به اراده و خواست یکطرفه ی شخص منصرف و صرفا با تعهد به جبران خسارت، حق فسخ ایجاد نشده و عقد فسخ نمیشود حتی اگر شخص منصرف، حاضر به جبران تمام خسارات وارده باشد.