اگر حقی را ناحق نکرده باشم هیچ هزینه دادرسی سه و نیم درصدی را هم نباید پرداخت کنم؟
سلام به وکلای عزیز.
سوالی مطرح شد درباره هزینه دادرسی که جواب مطلوبی نگرفت. بنده ماه ها است که در جستجوی پاسخ به این سوال بوده و هستم. از مراجع مختلفی سوال شد و هیچ توضیح واضح و مطلوبی دریافت نشد. خیلی از وکلا در مورد مطرح کردن اعسار صحبت کردند که من فکر می کنم اصلا ربطی به سوال نداشت البته توضیح خواهم داد که چرا عده ای دیگر به نظر میرسید که بر حسب تجربه آگاه هستند که هزینه دادرسی مبلغ پایین است ولی توضیحات کامل و واضح نبود.
طوری که من مسئله را برای خودم تشریح کردم هزینه دادرسی در حقیقت دو نوع است و این باعث شده که سوال اشتباه جواب داده شود و بین این دو نوع هزینه دادرسی موضوع کدر شود. پس اولین تشریح برای خودم این بود که مشخص کنم دو نوع هزینه دادرسی وجود دارند و آنها چه هستند و چه تفاوتی دارند و با اینکه هر دو یک نام گرفته اند متفاوت هستند.
نوع اول هزینه دادرسی مبلغ کمی است که در بدو شروع دعوا خواهان به صندوق دادگستری پرداخت می کند. این هزینه در حقیقت پرداختی است که برای یک خدمت داده میشود. یعنی خواهان پرونده می خواهد مراجع قضایی به دعوایی که مطرح می کند گوش دهند و پاسخ دهند و به این دلیل و به خاطر خدمتی که درخواست کرده یک مبلغی پرداخت می کند. این شباهت دارد به پولی که یک بیمار برای ویزیت دکتر پرداخت می کند.
نوع دوم که سوالات من در این مورد بود اصلا برای خدمتی پرداخت نمی شود و به نوعی یک جریمه است. یعنی کسانی که قانون را نوشته اند بر این باور بوده اند که اگر شخص یا ارگانی حقی را به ناحق کند این به جامعه لطمه میزند و کسی که مرتکب این بی انصافی شده باید مجازات شود و این هزینه دادرسی از نوع دوم از این نوع مجازات است. یعنی وقتی ثابت شد که حقی ناحق شده کسی که مرتکب این کار شده به سه و نیم درصد از حقی که ناحق کرده جریمه میشود. در نتیجه اگر این تشریحاتی که برای خودم انجام دادم درست باشند بنده به عنوان خواهان یک پرونده اگر حقی را ناحق نکرده باشم هیچ هزینه دادرسی سه و نیم درصدی را هم نباید پرداخت کنم. اگر نظرات خودتان را بدهید و اگر اشتباهی فرض شده تصحیح بفرمایید بسیار سپاسگزارم.
تقسیمبندی فرضی شما مبنی بر جریمه بودن هزینه دادرسی مبنای قانونی ندارد و هزینه دادرسی دعاوی مالی در بدو امر از خود خواهان دریافت میشود. در صورت پیروزی در دادگاه، خواهان میتواند این هزینه را از طرف مقابل مطالبه کند.