اگر به جلسه دادگاه دیر برسم، چه کنم؟

محمدمهدی قنبری

کاراموز وکالت مرکز وکلای قوه‌قضاییه

۴٫۹ · ۶۷ مشاوره موفق

سلام وکیل‌دوست 🌹
ابتدا باید وضعیت دقیق پرونده‌ در «سامانۀ ثنا» روشن شود؛ بعد می‌توان فهمید چه اقدام فوری لازم است. دو حالت بیشتر متصور نیست:

─────────────────────
حالت ۱ – جلسه فقط «وقت رسیدگی» بوده و هنوز رایی صادر نشده است.
▪️ در ابلاغیۀ ثنا معمولا عبارت «جلسه رسیدگی در تاریخ … ساعت …» یا «اخطار رفع نقص» نوشته می‌شود.
▪️ اگر چنین است، غیبت شما فقط موجب ضبط آن جلسه شده و دادگاه هنوز تصمیم نگرفته است.
کار شما:
۱) همین امروز از طریق دفتر خدمات قضایی یک لایحۀ کتبی بفرستید:
– عذر موجه (ترافیک، خرابی خودرو، اشتباه در ساعت، بیمارشدن و …)
– تقاضای «تعیین وقت مجدد» یا «استمهال جهت ارائه توضیحات» به استناد ماده ق.آ.د.م.
۲) اگر نیاز به کارشناس یا سند جدید دارید، داخل لایحه قید کنید.
۳) شعبه معمولا یک «وقت نظارت» یا «جلسۀ تکمیلی» تعیین می‌کند و پیام آن در ثنا می‌آید.

─────────────────────
حالت ۲ – قاضی به علت عدم حضور شما فورا «قرار» یا «رای» صادر کرده است.
ممکن است عبارت‌های زیر را در ابلاغیۀ جدید ببینید:
• «قرار ابطال دادخواست خواهان»
• «قرار رد دعوا/عدم استماع مجدد»
• «حکم بر بی‌حقی خواهان»

هرکدام راه خود را دارد:

۱) قرار ابطال دادخواست → اعتراض‌پذیر نیست، اما می‌توانید همان دعوا را با تقدیم دادخواست جدید دوباره مطرح کنید (بدون محدودیت زمانی مگر مرور زمان خاص ملک ۲۰ ساله). حتما هزینه دادرسی مجدد پرداخت می‌شود.

۲) قرار رد یا عدم استماع → ظرف ۲۰ روز (اقامت در ایران) تجدیدنظرخواهی کنید؛ شعبۀ تجدیدنظر می‌تواند مثل دفعات قبل آن را نقض و به دادگاه بدوی برگرداند.
– فرم «دادخواست تجدیدنظر» در دفتر خدمات قضایی؛
– پیوست: کپی رای، استدلال اینکه قبلا هم سه بار نقض شده و این قرار خلاف رای تصدیقی شعبۀ تجدیدنظر است (مواد ۳۴۸ و ۳۵۳ ق.آ.د.م).

۳) حکم ماهیتی علیه شما → ۲۰ روز فرصت تجدیدنظر دارید. اگر حکم غیابی باشد (شما اصلا ابلاغ واقعی نشده بودید) ابتدا واخواهی، سپس تجدیدنظر.

─────────────────────
چک‌لیست گام به ‌گام

۱. ورود به حساب ثنا یا مراجعه به دفتر خدمات → دریافت آخرین ابلاغیۀ شعبه.
۲. تشخیص نوع ابلاغ: «جلسه رسیدگی» یا «قرار / حکم».
۳. اگر جلسه بوده: فورا لایحه درخواست وقت مجدد و بیان عذر ارسال کنید.
۴. اگر رای یا قرار صادر شده:
• ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ برای تجدیدنظر (یا واخواهی) اقدام کنید،
• یا در صورت ابطال دادخواست، دادخواست جدید ثبت نمایید.
۵. در صورت ثبت تجدیدنظر، حتما سوابق نقض قبلی + نظریات کارشناسی ضمیمه شود تا هیات تجدیدنظر متوجه تکرار بی‌مورد «عدم استماع» گردد.
۶. برای جلوگیری از تکرار همین مشکل، یا وکیل بگیرید یا دست‌کم «لایحه‌ اعلام وکیل تعیینی در ثنا» بدهید تا قاضی بدون حضور شخص شما هم رسیدگی را ادامه دهد.

─────────────────────
نکته‌های کاربردی

• ق.آ.د.م اجازه می‌دهد اگر یکی از اصحاب دعوا عذر موجه داشته باشد، دادگاه جلسه را تجدید کند.
• عذر موجه طبق ماده شامل بیماری، حوادث غیرمترقبه، توقیف یا اشتباه در وقت است.
• طبق رای وحدت رویه ۸۰۸ /۱۴۰۰، در صورت نقض قرار توسط دادگاه تجدیدنظر، شعبۀ بدوی مکلف به تبعیت از نظر مرجع بالاتر است و تکرار دوبارۀ همان قرار تخلف انتظامی محسوب می‌شود؛ این را حتما در لایحۀ تجدیدنظر ذکر کنید.

─────────────────────
خلاصه

۱) سریع محتوی آخرین ابلاغیه را ببینید؛
۲) اگر هنوز حکم نداده، لایحۀ عذر و درخواست وقت مجدد بدهید؛
۳) اگر حکم/قرار صادر شده، ظرف ۲۰ روز تجدیدنظرخواهی یا در صورت غیابی واخواهی کنید؛
۴) در لایحه علت غیبت و سه بار نقض قبلی را پررنگ کنید تا این بار پرونده بالاخره به صدور رای ماهوی برسد.

موفق باشید؛ اگر متن لایحه یا دادخواست تجدیدنظر می‌خواهید، خبر بدهید تا نمونه آماده کنم. 🌺