سلام و عرض ادب. خیلی شرمنده شدم که سوالم زیاد شد، ببخشید ولی به مشکل بزرگی برخورد کردم.
بابت ضرب و جرح عمدی شکایت کرده بودم. من شاکی، گواهی پزشکی قانونی و گزارش ضابط قضایی هم داشتم. در دادسرا به شهودم اطلاع دادم بیایید و به نفع من شاکی شهادت بدهید، ولی شهود من به دلیل ترس از تهدید و احساس ناامنی از جانب متشاکی حاضر به دادن شهادت نشدند. ولی در عوض، متشاکی که آدم مکاری بود به دروغ دو نفر مطلعین به دادسرا برده بود که آنها هم در محل درگیری اصلا حضور نداشتند و آنها هم به دروغ گفته بودند که در محل حضور داشته و به عدم درگیری فیزیکی و به عدم زد و خورد فیزیکی فیمابین شهادت داده بودند و دادسرا به اظهارات مطلعین در رای استناد کرده است.
رای دادسرا به دلیل فقدان ادله کافی قرار منع تعقیب صادر شد و دادگاه کیفری ۲ دادگستری نیز آن رای را تصدیق کرد. بعد از قطعی شدن رای، دلیل و مدرک جدیدی به غیر از شهادت شهود به استناد ماده ۲۷۸ قانون آیین دادرسی کیفری کشف شد. دادستان و دادگاه کیفری ۲ دادگستری با تجویز تعقیب مجدد متشاکی موافقت کردند و پرونده به بازرسی ارجاع شد.
اگر من شاکی دو نفر شهود به دادسرا به دلیل ترس از تهدیدات و ایجاد ناامنی از جانب متشاکی به بازپرسی ببرم و به نفع من شاکی شهادت بدهند که متشاکی من شاکی را مورد ضرب جرح عمدی قرار داده است و با توجه به شهادت دو نفر مطلعین که در آن زمان به نفع متشاکی شهادت دادند که اظهارات مطلعین قرینه و یا اماره محسوب میشود و مطلع در قانون به کسی گفته میشود که چیزی را شنیده است و شاهد ماجرا نبوده است و دلیل شرعی محسوب نمیشود و شهادت دو نفر شهود من شاکی دلیل شرعی و قانونی محسوب میشود. با این وضعیت اسفناک و پیچیده و دشوار، آیا دادگاه کیفری ۲ دادگستری علاوه بر وجود دلیل جدید کشف شده به اضافه شهادتهای شهود من شاکی و اظهارات مطلعین، متشاکی را تعارض تشخیص میدهد و چقدر احتمال دارد قرار استماع گواهی گواهان و مطلعین و ابلاغ آن به آنان و احضار آنان به دادگاه کیفری ۲ دادگستری صادر شود یا خیر؟ (استدعا دارم ننویسید که تشخیص با قاضی دادگاه است که همه این را میدانند).
این پاسخ بهصورت خودکار و بر اساس میزان جزئیات در ابتدا آمده است، نه بهعنوان تأیید محتوای آن.
پاسخ توسط یکی از وکلای بنیاد وکلا
درک میکنم که در چه شرایط پیچیده و نگرانکنندهای قرار گرفتهاید. با توجه به جزئیات پرونده و سوالات شما، در ادامه به تحلیل حقوقی وضعیت موجود و احتمالات پیش رو میپردازم.
تحلیل وضعیت پرونده شما
بر اساس توضیحات، شما با موفقیت از ماده ۲۷۸ قانون آیین دادرسی کیفری استفاده کردهاید. این ماده اجازه میدهد در صورتی که قرار منع تعقیب به دلیل "فقدان یا عدم کفایت دلیل" صادر و قطعی شده باشد، پس از کشف دلیل جدید، متهم مجددا برای یک بار تحت تعقیب قرار گیرد. موافقت دادستان و دادگاه کیفری ۲ با تعقیب مجدد نشان میدهد که دلیل جدید کشفشده، از نظر مرجع قضایی برای بازگشایی پرونده معتبر و کافی بوده است.
اکنون پرونده در مرحله جدیدی از تحقیقات قرار دارد و تمام ادله، از جمله شهادت شهود شما که قبلا به دلیل تهدید حاضر به شهادت نشده بودند، مورد بررسی مجدد قرار خواهند گرفت.
تفاوت ارزش حقوقی شهادت شهود و اظهارات مطلعین
نکته بسیار مهمی که به درستی به آن اشاره کردهاید، تفاوت ماهوی و ارزشی بین «شاهد» و «مطلع» در نظام حقوقی ایران است:
شاهد : شخصی است که به صورت مستقیم و با حواس خود (مانند دیدن یا شنیدن) وقوع جرم را درک کرده است. شهادت شهودی که شرایط قانونی (مانند بلوغ، عقل، عدالت و عدم وجود نفع شخصی) را داشته باشند، یکی از ادله اثبات دعوی محسوب میشود و میتواند مستند صدور رای قرار گیرد.
مطلع : فردی است که شخصا ناظر وقوع جرم نبوده، اما اطلاعاتی در مورد آن دارد که از طرق دیگر (مثلا شنیدن از دیگران) به دست آورده است. اظهارات مطلع به عنوان اماره قضایی در نظر گرفته میشود. اماره به قاضی در کشف حقیقت و ایجاد علم کمک میکند، اما به تنهایی و به خصوص در صورت وجود دلایل قویتر، برای صدور حکم محکومیت کافی نیست.
بنابراین، ادعای شما مبنی بر اینکه شهادت شهودتان «دلیل شرعی و قانونی» است و اظهارات مطلعین طرف مقابل «قرینه و اماره» محسوب میشود، کاملا صحیح و دارای مبنای حقوقی است.
احتمال صدور قرار استماع گواهی گواهان و نحوه رسیدگی دادگاه
با توجه به وضعیت پرونده، پاسخ سوال اصلی شما این است که احتمال صدور قرار استماع گواهی گواهان و مطلعین و احضار آنان به دادگاه بسیار بالا است. دلایل این امر به شرح زیر است:
ضرورت کشف حقیقت و رفع تعارض: در حال حاضر یک تعارض آشکار بین ادله وجود دارد: از یک سو، گواهی پزشکی قانونی، گزارش ضابطین و شهادت جدید شهود شما که همگی دلالت بر وقوع ضرب و جرح دارند؛ از سوی دیگر، اظهارات مطلعین طرف مقابل که منکر درگیری فیزیکی شدهاند. وظیفه اصلی مقام قضایی، کشف حقیقت است و تنها راه برای این کار، شنیدن مستقیم اظهارات هر دو گروه و ارزیابی صحت و سقم گفتههایشان است.
ارزیابی اعتبار دلایل: قاضی برای تصمیمگیری، باید اعتبار هر دو گروه را بسنجد. این کار بدون احضار و تحقیق از آنان ممکن نیست. دادگاه با صدور قرار استماع، فرصتی برای بررسی موارد زیر خواهد داشت:
بررسی شرایط شهود شما: آیا شهود شما واجد شرایط قانونی برای ادای شهادت هستند؟
ارزیابی جزئیات شهادت: شهادت شهود شما تا چه حد با سایر مدارک (گواهی پزشکی، گزارش پلیس و دلیل جدید) هماهنگی دارد؟
تحقیق از مطلعین متشاکی: آیا مطلعین طرف مقابل واقعا در محل حضور داشتهاند؟ چه رابطهای با متشاکی دارند؟ آیا در اظهاراتشان تناقض وجود دارد؟
امکان استفاده از مواجهه حضوری: در صورت وجود تناقض در اظهارات، بازپرس یا قاضی میتواند شهود و مطلعین را به صورت حضوری با یکدیگر و با طرفین دعوا روبرو کند (مواجهه حضوری) تا از این طریق، اظهارات خلاف واقع را شناسایی نماید.
نتیجهگیری و چشمانداز پرونده
با بازگشایی پرونده بر اساس دلیل جدید، اکنون فرصت دارید تا شهود خود را که قبلا به دلیل ترس حاضر به همکاری نبودند، به دادسرا یا دادگاه معرفی کنید. شهادت آنها به عنوان یک دلیل محکم و قانونی، در کنار گواهی پزشکی قانونی، موقعیت شما را در پرونده به شکل قابل توجهی تقویت میکند.
دادگاه برای رفع تعارض موجود، به احتمال قریب به یقین قرار استماع گواهی گواهان را صادر خواهد کرد و همه افراد مرتبط را برای ادای توضیحات احضار میکند. در این مرحله، قاضی صرفا به تعداد افراد (دو شاهد در برابر دو مطلع) نگاه نمیکند، بلکه به ارزش و اعتبار قانونی اظهارات آنها توجه میکند. شهادت مستقیم شهود شما، اگر معتبر تشخیص داده شود، وزن بسیار بیشتری نسبت به اظهارات مطلعینی که ادعایشان با سایر مدارک پرونده در تضاد است، خواهد داشت.
اگر ثابت شود که مطلعین طرف مقابل به دروغ اظهاراتی را بیان کردهاند، نه تنها اظهاراتشان از پرونده خارج میشود، بلکه ممکن است به جرم شهادت کذب نیز تحت تعقیب قرار گیرند.
در نتیجه، با توجه به مجموعه دلایل جدید (شهادت شهود) و دلایل قبلی (پزشکی قانونی)، وضعیت پرونده شما بسیار امیدوارکننده به نظر میرسد و دادگاه برای رسیدن به حقیقت، ملزم به انجام تحقیقات کامل از جمله شنیدن شهادت شهود شما خواهد بود.
توصیه اکید ما این است که تقاضای استماع شهادت شهود به صورت مکتوم را طرح نمایید و شهود را نیز خاطر جمع نمایید که از ایشان نامی در پرونده برده نمیشود.
در این صورت با استماع شهادت ایشان احتمال صدور رای به نفع شما بالا خواهد بود.
ضمن اینکه طرف مقابل هم شاهد ارائه کرده نه مطلع، چرا که آن دو نفر به حضور در محل اقرار کردهاند لذا امکان طرح دعوی شهادت دروغ وجود دارد.
ازآن جایی که علم قاضی از دلایل قاضی قابل استناد در آرای کیفری می باشد، دادگاه برای رسیدن به علم و روشن روشدن موضوع، اختیار و مجوز هرنوع تحقیقی ازجمله احضار شهود ومطلعین حتی با تشخیص خود را دارد. درصورتی که کشف حقیقت و احقاق حق متوقف بر شهادت شاهد باشد، نتیجه عدم حضور وی بدون عذر موجه، جلب از سوی دادگاه می باشد.
پاسخهای عمومی، مدارک و تاریخها و شرایط خاصِ شما را نمیبینند. در یک مشاورهٔ تلفنی، وکیل روی همین پرونده با شما صحبت میکند و قدم بعدی را مشخص میکند.
ثبتنام لازم نیست؛ فقط شمارهٔ موبایل، آن هم فقط برای همین مشاوره.
پرسش حقوقی خودتان را بپرسید
پرسش خود را ثبت کنید تا وکلای بنیاد وکلا پاسخ بدهند — ثبت پرسش رایگان است.ثبت پرسش حقوقی
