آیا شرط وجه التزام روزانه (مانند طلا) در فاکتور فروش نسیه معتبر است؟

مقصود عبادی بشیر

۱ ساعت پیش

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

سلام و احترام
درج وجه التزام در قراردادها مجاز و قانونی می‌باشد. با این حال این شرط نیز مشمول قواعد عمومی صحت شروط قراردادی می‌باشد به این ترتیب که اولا شرط نامشروع نباشد دوما شرط مجهول نباشد و سوم اینکه خلاف مقتضای ذات عقل نباشد. شرطی که به صورت الزام به پرداخت یک و نیم گرم سکه برای هر روز تاخیر نوشته شده در ابتدا با این ایراد مواجه است که این شرط شرطی مجهول است زیرا در زمان انعقاد قیمت روز طلا در زمان آینده معلوم نیست برای مثال اگر موعد پرداخت ثمن ۶ ماه دیگر باشد در آن صورت این ایراد به این وجه التزام وارد است که میزان آن معلوم و مشخص نیست و شرطی که میزان آن معلوم نباشد محکوم به بطلان است. این ایراد قابل رفع است زیرا شرط مجهولی باطل است که به هیچ وجه امکان تعیین آن وجود نداشته باشد عنی نه طرفین آن را معین کرده‌اند و نه اینکه امکان تعیین آن از سوی سایر اشخاص وجود داشته باشد. قیمت طلا در زمان انعقاد عقد برای طرفین مجهول است اما در آینده این نرخ به وسیله عوامل بازار تعیین خواهد شد و لذا این شرط مجهول نخواهد بود. در واقع شرطی به جهت مجهول بودن باطل است که به هیچ وجه امکان تعیین میزان ارزش آن وجود نداشته باشد.
اما ایراد یگری که بر شرط مزبور در فاکتور فروش دیده می‌شود این است که این شرط شرطی به غایت غیرمنصفانه نسبت به اصل مبلغ فروش است به طوری که با توجه به نرخ طلا در این ایام ممکن است تاخیر یک هفته‌ای باعث شود که میزان وجه التزام از اصل مبلغ فاکتور فراتر رود پس به وضوح این شرط ناعادلانه است و غیرمصفانه. گفته شده است که ادگاه می‌تواند چنین شروطی را تعدیل نماید یعنی دادگاه می‌تواند نرخ آن را به جهت غیرعادلانه بودن تغییر دهد. چنین اظهار نظری گرچه به لحاظ موازین عدالت قابل پذیرش است اما مشکلی که وجود دارد آن است که مبنای قانونی و حقوقی محکمی در نظام حقوقی ایران ندارد. لذا ممکن است ایراد به چنین شرطی از سوی دادگاه پذیرفته نشود.

معصومه حیدری

۱ ساعت پیش

کارآموز وکالت کانون وکلای دادگستری

۵ | ۱۴مشاوره موفق

درود
بله، اصولا قابل مطالبه است چون وجه‌التزام قراردادی محسوب می‌شود و رای وحدت‌رویه ۸۰۵ آن را پذیرفته است.
اما باید توافق و امضای خریدار و اعتبار شرط در فاکتور احراز شود. اگر شرط معتبر باشد، دادگاه می‌تواند به پرداخت روزانه معادل یک گرم طلای ۱۸ عیار تا زمان وصول حکم دهد

محمدباقر سلیمانگلی

۲ ساعت پیش

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه‌قضاییه

۴.۹ | ۸۴مشاوره موفق

با سلام بله شرط در۱ورتی قابل پذیرش است که متعارف باشد در غیر اینصورت از مصادیق ربوی محسوب شده ممکن است پذیرفته نشود وشاید وفق ماده ۱۰ قانون مدنی مورد پذیرش واقع شود قابل پیش بینی نیست