آیا ساخت و فروش شوکر جرم است؟

محمدمهدی قنبری

کاراموز وکالت مرکز وکلای قوه‌قضاییه

۴٫۹ · ۶۷ مشاوره موفق

دوست خوب چهارده‌ساله‌ی من، سلام 🤗
اول از همه خونسرد باش؛ قرار نیست «حتما» بازداشت شوی، اما بد نیست بدانی از نظر قانونی چه وضعیتی دارد و چه‌کار کنی که خیالت راحت شود.

─────────────────────────────
۱) شوکر دست‌ساز از نظر قانون چه حساب می‌شود؟
─────────────────────────────
طبق «قانون مجازات قاچاق اسلحه و مهمات و دارندگان سلاح و مهمات غیرمجاز» مصوب ۱۳۹۰ و آیین‌نامه آن:

• وسایلی مثل شوکر الکتریکی، اسپری فلفل، افشانه اشک‌آور و… در دسته‌ی «سلاح و تجهیزات دفاع شخصی» قرار گرفته‌اند.
• داشتن، ساختن، حمل و خرید‌و‌فروش این وسایل بدون مجوز نیروی انتظامی جرم است
• مجازاتش برای بزرگسال ۹۱ روز تا ۶ ماه حبس یا جریمه نقدی (چند میلیون تومان) است.

─────────────────────────────
۲) تو چون ۱۴ سال داری، چه می‌شود؟
─────────────────────────────
در قانون مجازات اسلامی (۱۳۹۲) ماده ۸۸ گفته شده اگر کسی ۱۲ تا ۱۵ ساله مرتکب جرم «تعزیری» شود، دادگاه اطفال یکی از «تدابیر تربیتی» زیر را می‌دهد، نه زندان بزرگسالان:

۱. تذکر و نصیحت در حضور والدین.
۲. گرفتن تعهد از ولی یا قیم برای مراقبت از تو.
۳. اعزام به کانون اصلاح و تربیت (این در موارد خیلی جدی است).

پس عملا اگر موضوع کشف شود، احتمال «زندان» تقریبا صفر است؛ بیشتر بحث تذکر خانوادگی و شاید کانون اصلاح و تربیت است.

─────────────────────────────
۳) فروش به همکلاسی چه دردسری دارد؟
─────────────────────────────
• اگر همکلاسی‌ات با شوکر دستگیر شود، پلیس معمولا می‌پرسد از کجا آورده.
• معامله «سلاح غیرمجاز» هم جرم است؛ یعنی هم فروشنده (تو) و هم خریدار (دوستت) تحت پیگرد قرار می‌گیرید، ولی هر دو زیر ۱۸ سال هستید و مشمول همان مقررات اطفال می‌شوید.
• اگر شوکر باعث صدمه به کسی شود، مسئولیت مدنی (دیه و خسارت) هم به گردن صاحب فعلی و سازنده است.

─────────────────────────────
۴) چه کار کنی خیالت راحت شود؟
─────────────────────────────
✅ بهترین کار این است که با والدینت در میان بگذاری (می‌دانم سخت است، ولی بدترین حالت این است که پنهان بماند و بعدا بزرگ‌تر شود).
✅ از دوستت بخواه شوکر را پس بدهد یا لااقل آن را نابود کنید.
✅ اگر خواستی خیالت کاملا راحت شود، می‌توانید با پدرت یا معلم کاروفناوری بروید مدرسه یا کلانتری و داوطلبانه وسیله را تحویل دهید؛ در این صورت معمولا فقط تذکر می‌دهند و پرونده‌ای نمی‌سازند (چون «تسلیم داوطلبانه» است).
✅ حتما یاد بگیر که پروژه‌های بعدی‌ات را به سمت وسایل «ایمن و مجاز» ببری؛ ساخت ربات، پاوربانک، چراغ LED و… هم هیجان دارد و هم خطر قانونی ندارد.

─────────────────────────────
خلاصه
─────────────────────────────
• بله، از نگاه قانون ساخت و فروش شوکر بدون مجوز جرم است؛
• اما چون تو ۱۴ ساله‌ای، مجازات حبس بزرگسال شامل حالت نمی‌شود؛ بیشتر تذکر و تعهد است؛
• برای آسودگی خاطر، شوکر را از گردش خارج کن و موضوع را با والدین یا معلمت حل‌وفصل کن.

نگران نباش؛ اشتباه کردی، ولی قابل جبران است. همین که از الان به فکر حلش افتاده‌ای یعنی مسئولیت‌پذیر هستی. ✌️ اگر سؤال دیگری داشتی در خدمتم.