بنیاد وکلا
پشتیبانی و رزرو مشاوره ۴۲۸۱۸ - ۰۲۱
۴۲۸۱۸ - ۰۲۱
وکیل آماده مشاوره
همین الان

لطفاً اتصال اینترنت خود را بررسی کنید.

آیا دادگاه می‌تواند تنها خانه مدیون را برای پرداخت مهریه بفروشد؟

پرسیده شده
۱۶ پاسخ ۴۸

مردی با دو فرزند، ازدواج مجدد داشته و همسر دومش صیغه بوده است. اکنون همسر دوم قصد مطالبه مهریه خود را دارد. تمام دارایی این شخص یک خانه قدیمی‌ساز به ارزش تقریبی ۷ تا ۸ میلیارد تومان و یک ماشین باربری برای امرار معاش است. دادگاه ماشین را از توقیف آزاد کرده، اما درباره خانه تصمیمی نگرفته است. آیا ممکن است دادگاه به جای اقساطی کردن مهریه، دستور فروش خانه را صادر کند و سهم مهریه را از محل فروش پرداخت نماید؟ احتمال توقیف و فروش تنها خانه این شخص چقدر است؟

مشاهدهٔ ۱۹ پاسخ وکلا

پاسخ خودکار هوش مصنوعی

تولیدشده با هوش مصنوعی بنیاد وکلا — پاسخ وکیل نیست

این متن را هوش مصنوعی نوشته است و ممکن است دقیق یا کامل نباشد؛ پاسخ‌های وکلا در ادامهٔ همین صفحه آمده است.

خانه توقیف و برای فروش معرفی می‌شود مگر آنکه مدیون اعسار خود را ثابت کند. قانون نمی‌گوید چون ملک تنها دارایی است یا ارثیه فرزندان محسوب می‌شود، از توقیف مصون است.

طبق قانون نحوه اجرای محکومیت‌های مالی، اگر محکوم‌علیه ثابت نکند که توانایی پرداخت یکجای دین را ندارد، اموالش توقیف و به فروش می‌رسد. ماشین باربری چون وسیله کسب و کار است معمولاً مشمول مستثنیات دین است و به همین دلیل آزاد شده، اما خانه مستثنیات دین نیست مگر اینکه محل سکونت شخصی باشد و ارزش آن از شأن عرفی مدیون تجاوز نکند.

اگر ارزش خانه (۷ تا ۸ میلیارد) متناسب با شأن عرفی باشد، می‌توان دادخواست اعسار داد و درخواست تقسیط مهریه کرد؛ در این صورت دادگاه می‌تواند پرداخت را اقساطی کند و از فروش فوری خانه جلوگیری شود.

۱۹ پاسخ از وکلا و کارشناسان حقوقی

کامل‌ترین پاسخ

این پاسخ به‌صورت خودکار و بر اساس میزان جزئیات در ابتدا آمده است، نه به‌عنوان تأیید محتوای آن.

اصل بر عدم امکان فروش تنها منزل مسکونی مورد نیاز و متناسب با شان عرفی محکوم‌علیه در حالت اعسار است؛ زیرا بند «الف» ماده ۲۴ قانون نحوه اجرای محکومیت‌های مالی، چنین منزلی را جزء مستثنیات دین دانسته است.

با این حال، اگر خانه بیش از نیاز و شان عرفی زوج باشد، تبصره ۱ ماده ۲۴ اجازه می‌دهد با تقاضای محکوم‌له، منزل تحت نظارت مرجع اجرا فروخته و صرفا مازاد ارزش منزل متناسب، بابت مهریه پرداخت شود؛ مگر اینکه استیفای محکوم‌به از راه آسان‌تر، مانند منافع قسمت مازاد یا انتقال سهم مشاعی، امکان‌پذیر باشد.

بنابراین ارزش ۷ تا ۸ میلیارد تومان به‌تنهایی تعیین‌کننده نیست؛ متراژ، محل، تعداد افراد تحت تکفل، وضعیت سکونت و شان عرفی زوج باید احراز شود. نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۲/۶۴۲ مورخ ۱۴۰۲/۱۰/۲۰ نیز تشخیص مصداق را با مرجع قضایی دانسته است.

در نتیجه، احتمال توقیف و فروش کامل خانه در فرض «تنها منزل متناسب با شان و محل سکونت» پایین است؛ اما توقیف و فروش قسمت مازاد بر نیاز عرفی، با رعایت تبصره ۱ ماده ۲۴، کاملا محتمل است.

راهکار عملی، اثبات دقیق شان عرفی منزل و وضعیت معیشتی و عائله‌مندی زوج و عندالاقتضاء اعتراض مستند به عملیات توقیف است؛ آیا متراژ، محل وقوع، تعداد افراد ساکن و ارزش واقعی ملک را دارید تا بتوان تعیین کرد خانه مشمول کامل مستثنیات دین است یا صرفا مازاد آن قابل استیفای مهریه خواهد بود؟

گفتگو با وکلای آنلاین ۲۱۲ وکیل آنلاین
پیشنهاد بنیاد وکلا
آنلاین
ملکی و املاک شرکت و کسب‌وکار خانواده قرارداد و تعهدات کیفری و جرایم
شروع قیمت از
۸۴۰,۰۰۰ تومان
۶۹۸,۰۰۰ تومان
پیشنهاد بنیاد وکلا
ثبت احوال و هویت ملکی و املاک بانکی و مطالبات خانواده کیفری و جرایم خودرو و حمل‌ونقل
شروع قیمت از
۸۴۰,۰۰۰ تومان
۶۹۷,۰۰۰ تومان
پیشنهاد بنیاد وکلا
آنلاین
ملکی و املاک خانواده کیفری و جرایم دیوان عدالت اداری کار و تأمین اجتماعی خودرو و حمل‌ونقل
شروع قیمت از
۸۴۰,۰۰۰ تومان
۶۹۸,۰۰۰ تومان
پیشنهاد بنیاد وکلا
بانکی و مطالبات خانواده ملکی و املاک قرارداد و تعهدات کیفری و جرایم خودرو و حمل‌ونقل
شروع قیمت از
۷۸۰,۰۰۰ تومان
۶۴۹,۰۰۰ تومان
پیشنهاد بنیاد وکلا
ملکی و املاک بانکی و مطالبات خانواده کیفری و جرایم قرارداد و تعهدات
شروع قیمت از
۷۸۰,۰۰۰ تومان
۶۴۹,۰۰۰ تومان
پیشنهاد بنیاد وکلا
شرکت و کسب‌وکار ملکی و املاک خانواده داوری و حل اختلاف قرارداد و تعهدات
شروع قیمت از
۶۰۰,۰۰۰ تومان
۴۹۹,۰۰۰ تومان
پیشنهاد بنیاد وکلا
ارث و وصیت ملکی و املاک بانکی و مطالبات خانواده داوری و حل اختلاف
شروع قیمت از
۶۰۰,۰۰۰ تومان
۴۹۹,۰۰۰ تومان
پیشنهاد بنیاد وکلا
ملکی و املاک بانکی و مطالبات خانواده کیفری و جرایم خودرو و حمل‌ونقل
شروع قیمت از
۶۰۰,۰۰۰ تومان
۴۹۸,۰۰۰ تومان
پیشنهاد بنیاد وکلا
ملکی و املاک بانکی و مطالبات خانواده کیفری و جرایم خودرو و حمل‌ونقل
شروع قیمت از
۶۰۰,۰۰۰ تومان
۴۹۸,۰۰۰ تومان
پیشنهاد بنیاد وکلا
ملکی و املاک ارث و وصیت بانکی و مطالبات خانواده کیفری و جرایم
شروع قیمت از
۸۴۰,۰۰۰ تومان
۶۹۸,۰۰۰ تومان
پیشنهاد بنیاد وکلا
آنلاین
ملکی و املاک شرکت و کسب‌وکار ثبت اسناد و املاک قرارداد و تعهدات بانکی و مطالبات
شروع قیمت از
۹۵۰,۰۰۰ تومان
۷۹۰,۰۰۰ تومان
پیشنهاد بنیاد وکلا
آنلاین
خانواده قرارداد و تعهدات کیفری و جرایم ملکی و املاک بانکی و مطالبات خودرو و حمل‌ونقل
شروع قیمت از
۸۴۰,۰۰۰ تومان
۶۹۸,۰۰۰ تومان
آنلاین
خانواده بانکی و مطالبات قرارداد و تعهدات ملکی و املاک کیفری و جرایم خودرو و حمل‌ونقل
شروع قیمت از
۶۶۰,۰۰۰ تومان
۵۴۹,۰۰۰ تومان
آنلاین
ملکی و املاک ارث و وصیت بانکی و مطالبات خانواده کیفری و جرایم خودرو و حمل‌ونقل
شروع قیمت از
۵۴۰,۰۰۰ تومان
۴۵۰,۰۰۰ تومان
آنلاین
فضای مجازی و فناوری خانواده کیفری و جرایم ملکی و املاک قرارداد و تعهدات
شروع قیمت از
۶۰۰,۰۰۰ تومان
۵۰۰,۰۰۰ تومان
قرارداد و تعهدات خانواده
شروع قیمت از
۴۲۰,۰۰۰ تومان
۳۴۹,۰۰۰ تومان
شرکت و کسب‌وکار خانواده کار و تأمین اجتماعی قرارداد و تعهدات ارث و وصیت
شروع قیمت از
۴۲۰,۰۰۰ تومان
۳۴۹,۰۰۰ تومان
ملکی و املاک ارث و وصیت خانواده کیفری و جرایم قرارداد و تعهدات
شروع قیمت از
۷۲۰,۰۰۰ تومان
۶۰۰,۰۰۰ تومان
آنلاین
ملکی و املاک بانکی و مطالبات خانواده کیفری و جرایم خودرو و حمل‌ونقل
شروع قیمت از
۴۲۰,۰۰۰ تومان
۳۴۹,۰۰۰ تومان
آنلاین
خانواده کیفری و جرایم ملکی و املاک دیوان عدالت اداری داوری و حل اختلاف
شروع قیمت از
۴۲۰,۰۰۰ تومان
۳۴۹,۰۰۰ تومان
ملکی و املاک فضای مجازی و فناوری خانواده کیفری و جرایم سربازی و نظام وظیفه
شروع قیمت از
۶۰۰,۰۰۰ تومان
۴۹۷,۰۰۰ تومان
آنلاین
بانکی و مطالبات خانواده کیفری و جرایم اجرای احکام ملکی و املاک
شروع قیمت از
۴۸۰,۰۰۰ تومان
۴۰۰,۰۰۰ تومان

پرونده‌ی شما جزئیات خودش را دارد؛ با یک وکیل مهریه صحبت کنید

پاسخ‌های این صفحه کلی هستند و برای آشنایی نوشته شده‌اند. ۳٬۱۱۵ وکیل با تخصص در این حوزه در بنیاد وکلا عضو هستند.

  • نوع و مدت مشاوره را خودتان انتخاب می‌کنید
  • هزینه را پیش از پرداخت می‌بینید
  • هزینهٔ تماس روی شما نیست

ثبت‌نام لازم نیست؛ فقط شمارهٔ موبایل، آن هم فقط برای همین مشاوره.

دادگاه معمولا تا حد امکان از فروش تنها خانه خودداری میکند، مگر اینکه ارزش آن به حدی باشد که از مستثنیات دین (منزل مسکونی متناسب با شان) خارج شود. از آنجا که ماشین باربری برای امرار معاش از توقیف آزاد شده، نشان از توجه دادگاه به معیشت شما دارد و احتمال فروش خانه را کاهش میدهد. اما اگر مهریه همسر دوم بسیار بالا باشد و شما توان اثبات عدم توانایی در پرداخت اقساط را نداشته باشید، دادگاه ممکن است به سمت فروش خانه برود، به شرطی که منزل مذکور بیش از نیاز مسکونی شما باشد. برای پیشگیری، حتما در دادگاه درخواست تقسیط مهریه را مطرح کنید و با ارائه مدارک، نشان دهید که فروش خانه شما را بیخانمان میکند و پرداخت اقساط از درآمد فعلی ممکن است. همچنین میتوانید پیشنهاد دهید که قسمتی از خانه را رهن یا اجاره دهید تا از عهده پرداخت برآیید، که این خود راهکاری برای متقاعد کردن دادگاه به نفع شماست. در نهایت، رای نهایی به تشخیص قاضی و احراز شرایط شما بستگی دارد، اما با مستندسازی وضعیت معیشتی، احتمال صدور حکم به نفع شما بیشتر خواهد شد. اگر با وکیل مشورت کنید، میتواند با ارائه لایحه دفاعیه قوی، دادگاه را به سمت تقسیط سوق دهد.

دادگاه‌ها در رویه قضایی معمولا تا حد امکان از فروش تنها منزل مسکونی خودداری می‌کنن، مگر اینکه ارزش ملک به‌قدری باشه که از مستثنیات دین خارج بشه، یعنی بیش از شان و نیاز مسکونی مدیون تشخیص داده بشه. آزادسازی ماشین باربری از توقیف هم نشون‌دهنده توجه دادگاه به امرار معاش شماست و این می‌تونه یه امتیاز مثبت برای جلوگیری از فروش خونه باشه.

اما نکته خطرناک اینجاست که اگه مهریه همسر دوم سنگین باشه و شما نتونید عدم توانایی پرداخت اقساط رو اثبات کنید، دادگاه ممکنه به سمت فروش خونه بره، به‌شرطی که منزل مذکور بیش از نیاز مسکونیتون تشخیص داده بشه.

برای پیشگیری، سه تا اقدام ضروریه:

اول، حتما در دادگاه درخواست تقسیط مهریه بدید. دوم، با ارائه مدارک معتبر (اجاره‌نامه، فیش حقوقی، هزینه‌های زندگی) اثبات کنید که فروش خونه شما رو بی‌خانمان می‌کنه و پرداخت اقساط از درآمد فعلی ممکن نیست. سوم، می‌تونید پیشنهاد بدید که قسمتی از خونه رو رهن یا اجاره بدید تا از عهده پرداخت بربیایید - این خودش یه راهکار عملی برای متقاعد کردن دادگاه به نفع شماست.

نهایتا رای به تشخیص قاضی و احراز شرایط شما بستگی داره، اما هرچی مستندات وضعیت معیشتیتون قوی‌تر باشه، احتمال صدور حکم به نفع شما بیشتره. توصیه اکید دارم که حتما با یه وکیل متخصص مشورت کنید تا با لایحه دفاعیه قوی، دادگاه رو به سمت تقسیط سوق بده.

اصل بر این است که خانه‌ای که عرفا در شان محکوم‌علیه در حالت اعسار بوده و مورد نیاز او و افراد تحت تکفلش است، جزء مستثنیات دین محسوب می‌شود و برای پرداخت مهریه قابل توقیف و فروش نیست. اما این مصونیت مطلق نیست؛ اگر منزل بیش از شان و نیاز متعارف شخص باشد، مطابق مقررات مستثنیات دین، امکان توقیف و فروش آن با رعایت مقررات وجود دارد و از محل مازاد، محکوم‌به پرداخت می‌شود. بنابراین صرف اینکه این خانه تنها ملک شخص است، به‌تنهایی مانع بررسی آن نیست؛ ارزش ۷ تا ۸ میلیارد تومان نیز به‌تنهایی تعیین‌کننده نیست و وضعیت خانوادگی، محل سکونت، شان و نیاز واقعی شخص باید بررسی شود. 

در این پرونده، با توجه به اینکه خودرو وسیله امرار معاش تشخیص داده شده و از توقیف خارج شده، درباره خانه نیز باید دید آیا خانه متناسب با شان و نیاز ضروری محکوم‌علیه و خانواده اوست یا خیر. اگر متناسب باشد، اصولا قابل فروش برای مهریه نیست و پرداخت مهریه می‌تواند از طریق تقسیط دنبال شود؛ اما اگر خانه عرفا مازاد بر نیاز و شان باشد، احتمال توقیف و فروش آن وجود دارد. بنابراین نمی‌توان بدون اطلاع از شهر، متراژ، تعداد افراد تحت تکفل و وضعیت مسکن، درصد مشخصی برای احتمال فروش اعلام کرد.

باسلام
بله، از نظر قانونی امکان فروش خانه وجود دارد، اما نه صرفا به این دلیل که ارزش آن ۷ تا ۸ میلیارد تومان است. معیار اصلی، مستثنیات دین و متناسب بودن خانه با شان و نیاز عرفی مرد در وضعیت اعسار است.
طبق ماده ۲۴ قانون نحوه اجرای محکومیت‌های مالی، منزل مسکونی متناسب با شان محکوم‌علیه در حالت اعسار، اصولا جزو مستثنیات دین است. اما اگر خانه بیش از نیاز و شان عرفی او باشد و مال دیگری در دسترس نباشد، با درخواست طلبکار امکان فروش آن وجود دارد؛ در این حالت باید قیمت یک منزل مناسب عرفی برای او باقی بماند و فقط مازاد برای پرداخت بدهی استفاده شود.

نمایش ۱۴ پاسخ دیگر وکلا بستن پاسخ‌های کوتاه

بله، از نظر قانونی ممکن است خانه بابت مهریه توقیف و حتی فروخته شود؛ اما اگر این خانه واقعا تنها منزل متناسب با شان و نیاز ضروری زوج باشد، اصولا در زمره مستثنیات دین قرار می‌گیرد و قابل توقیف نیست.
اگر خانه بیش از نیاز متعارف باشد یا دادگاه تشخیص دهد منزل متناسب دیگری برای سکونت وجود دارد، امکان توقیف و فروش آن بیشتر می‌شود و ممکن است مازاد ارزش آن صرف پرداخت مهریه شود.
بنابراین صرف اینکه ارزش خانه ۷ تا ۸ میلیارد تومان است، به‌تنهایی برای فروش آن کافی نیست؛ متناسب بودن منزل، وضعیت خانوادگی، محل سکونت و شرایط مالی زوج تعیین‌کننده است. ماشین باربری نیز اگر ابزار ضروری امرار معاش باشد، معمولا می‌تواند از مستثنیات دین محسوب شود.

دادگاه به راحتی حکم به فروش خانه نمی‌دهد، اما اگر اثبات شود خانه «مازاد بر نیاز و شان» شماست، می‌تواند دستور به فروش آن جهت تادیه بدهی (با کسر سهم مسکن حداقلی) بدهد، اثبات اینکه «فروش این خانه منجر به بی‌خانمانی فرزندان و خروج از شان واقعی شما می‌شود»، بسیار حیاتی است.

سوال شما نیازمند بررسی است:
آیا در حال حاضر دادگاه دستور توقیف خانه را صادر کرده یا در مرحله رسیدگی به اعسار هستید؟

جهت نهایی‌سازی اقدامات قانونی، هماهنگی با کارشناسان محترم یا وکلای معزز بنیاد وکلا توصیه می‌شود. لطفا با توجه به نظرات خود، در نظرسنجی ما نیز شرکت فرمایید.

ارادتمند،
مجتبی تقی‌زاده

چنانچه واحد مسکونی تنها ملک بدهکار بوده و محل سکونت ایشان باشد و متناسب با شان عرفی بدهکار باشد به نظر در این صورت مستثنیات دین تلقی میشود

در رویه فعلی دادگاه‌ها به‌جای تقسیط، احتمال بسیار بالایی وجود دارد که با استعلام وضعیت دارایی، دستور فروش ملک صادر شود؛ بدین نحو که پس از فروش در مزایده، مبلغ مورد نیاز برای تهیه یک مسکن متناسب با شان و نیازهای ضروری بدهکار (بدل مسکن) کسر و مابقی ثمن معامله جهت پرداخت مهریه به زوجه اختصاص یابد

وفق ماده ۲۴ قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی خانه جزو مستثنیات دین هست اما این امر به منزله این نیست که هر خانه ای جزو مستثنیات هست ...داشتن یک خانه متعارف و در حد شان عرفی مدیون در حال اعسار جزو استثنا است .
در مورد شما اگر این امر مصداق داشته باشد اقدامی برای فروش خانه از سوی اجرای احکام صورت نمی‌گیرد .

با توجه به مستثنیات دین ، اگر خانه در شان و به حد نیاز،شما باشد خیر اگر هم توقیف شود آزاد میشود .و شما باید در این حالت تقاضای اعسار را مطرح کنید و توقیف منزل در حد نیاز،شما که مستثنیات دین محسوب میشود غیر قابل فروش است

اگر خانه بیش از نیاز و شان مرد باشد و مزد بتواند در جایی کوچکتر زندگی کند امکان مزایده وجود دارد اما دفاعیات در این جهت که جزو مستثنیات دین هست هم میتواند موثر باشد بستگی به شرایط مرد و خانواده اش دارد

طبق قانون «نحوه اجرای محکومیت‌های مالی»، خانه مذکور اگر «مستثنیات دین» (محل سکونت متعارف متناسب با شان مدیون) تشخیص داده شود، قابل توقیف و فروش نیست. با توجه به ارزش ملک (۷-۸ میلیارد)، اگر دادگاه تشخیص دهد که این ملک بیش از «شان مدیون» است (خانه لوکس)، ممکن است دستور فروش آن برای پرداخت مهریه و خرید ملکی کوچک‌تر (مازاد بر دین) را صادر کند، اما فروش صرف برای پرداخت مهریه، در صورت اثبات نیاز به سکونت، بسیار دشوار و نادر است. توصیه می‌شود بر «عدم مالکیت مازاد» و «نیاز ضروری به این سقف برای سکونت خود و دو فرزندتان» تاکید کنید.

دوست خوبم
خانه باید در حد متعارف محل سکونت باشه اگر دادگاه تشخیص دهد میشه در خانه پنج میلیاردی زندگی کرد دستور فروش میده
ولی خیلی احتمالش ضعیفه

طبق ماده ۲۴ قانون نحوه اجرای محکومیت‌های مالی، منزل مسکونی که عرفا در شان محکوم‌علیه در حالت اعسار او باشداز جمله مستثنیات دین محسوب می‌شود و قابل توقیف و فروش برای پرداخت دین نیست.اما اگر ارزش خانه بسیار بالا باشد و زوج هیچ مال دیگری برای پرداخت مهریه نداشته باشد، و یا اگر دادگاه تشخیص دهد که خانه از شان فعلی و متعارف زوج خارج است، ممکن است دستور فروش بخشی از آن یا حتی کل آن را صادر کند.

با توجه به اینکه خانه جزو مستثنیات است ممکن است دادگاه انرا نیز بعنوان نال توقیف نماید

ممکن است دستور فروش صادر شود ودادرس تشخیص دهد زوج میتواند در محله یا منزلی کوچکتر زندگی کند بسته‌ بع نظر دادرس دارد

اگر خانه مازاد بر شان بدهکار باشد بله ، در غیر این صورت امکان پذیر نیست

خیر داستن یک منزل در حد شان شوونات مستثنیات دین محسوب می شود.

هیچ‌کدام از این پاسخ‌ها دقیقاً پروندهٔ شما نبود؟

پاسخ‌های عمومی، مدارک و تاریخ‌ها و شرایط خاصِ شما را نمی‌بینند. در یک مشاورهٔ تلفنی، وکیل روی همین پرونده با شما صحبت می‌کند و قدم بعدی را مشخص می‌کند.

ثبت‌نام لازم نیست؛ فقط شمارهٔ موبایل، آن هم فقط برای همین مشاوره.

پرسش حقوقی خودتان را بپرسید

پرسش خود را ثبت کنید تا وکلای بنیاد وکلا پاسخ بدهند — ثبت پرسش رایگان است. ثبت پرسش حقوقی

پربازدید در همین موضوع

بیشتر بخوانید