موضوعتان را بگویید، در چند ثانیه به وکیلِ در دسترس میرسید
لطفاً اتصال اینترنت خود را بررسی کنید.
آیا خسارات دادرسی به نوع دعوا بستگی دارد؟
پرسیده شده ۱۰ ماه پیش
۳۶ پاسخ ثبت شده
بسمه تعالی
سلام و عرض ادب
۱- در دعاوی حقوقی، خوانده برای دریافت هزینهها و خسارات دادرسی لازم است تا سوء نیت خواهان را ثابت کند و گر نه مستحق نیست؟
۲- در دعاوی کیفری، صرف عدم محکومیت برای دریافت آنها کفایت میکند؟
۳- در صورت تعدد عناوین دادخواست/اتهام، آیا پاسخ موارد ۱ و ۲ تفاوت خواهد کرد؟
با تشکر از وکلای محترم و بنیاد وکلا
موفق باشید
جمعبندی پاسخ وکلاهوش مصنوعی
در دعاوی حقوقی عموماً رد شدن دعوا برای مطالبه خسارات کافی است و نیازی به اثبات سوءنیت نیست، هرچند نظر مخالفی هم مبنی بر لزوم اثبات سوءنیت توسط خوانده وجود دارد. در پرونده کیفری نیز پس از برائت قطعی میتوان هزینهها را با دادخواست جداگانه مطالبه کرد و تعدد عناوین تأثیری در اصل این حق ندارد.
این اصول کلی است و نحوه مطالبه هزینه بسته به این که شما خواهان، خوانده، شاکی یا مشتکیعنه باشید تفاوت دارد.
سارا علیپورآنلاینوکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری·۴٫۷
پاسخ هوشمند بنیاد وکلاهوش مصنوعی
شرایط مطالبه خسارت دادرسی در حقوقی و کیفری
اکثر وکلا معتقدند در دعاوی حقوقی با رد شدن دعوای خواهان، خوانده بدون نیاز به اثبات سوءنیت میتواند خسارات دادرسی را مطالبه کند، هرچند دیدگاهی نیز اثبات سوءنیت را لازم میداند. در دعاوی کیفری، فرد متهم پس از صدور حکم برائت قطعی میتواند با ارائه دادخواست حقوقی هزینههای صرفشده را مطالبه کند. شاکی کیفری نیز میتواند همزمان با شکایت یا پس از آن با دادخواست حقوقی خسارت بخواهد. تعدد عناوین دادخواست یا اتهام تأثیری در اصل این حق ندارد و ملاک بیحقی طرف مقابل در هر عنوان است.
این پاسخ بهصورت خودکار تولید شده و جای مشاورهی حقوقی با وکیل را نمیگیرد؛ پاسخهای وکلا در ادامه آمده است.
با سلام وقت بخیر،
۱) **حقوقی:** برای مطالبه خسارات دادرسی، *اثبات سوءنیت لازم نیست*؛ کافی است دعوای خواهان **بیحق یا مردود** شود.
۲) **کیفری:** صرف **تبرئه یا منع تعقیب** برای مطالبه هزینههای دادرسی و خسارات کافی است و اثبات سوءنیت شاکی شرط نیست.
۳) تعدد خواسته یا اتهام **تاثیری در اصل موضوع ندارد**؛ ملاک، نتیجه نهایی هر عنوان و بیحقی طرف مقابل است.
مؤید باشید
محمدمهدی قنبری
۹ ماه پیش
کاراموز وکالت مرکز وکلای قوهقضاییه
۴٫۹·۶۷ مشاوره موفق
سلام
در نظام حقوقی ایران، قواعد حاکم بر مطالبه خسارت دادرسی (شامل هزینه دادرسی و حقالوکاله) برای خواهان و خوانده و همچنین در دعاوی کیفری تفاوتهای مهمی دارد. در ادامه پاسخ دقیق به تفکیک ارائه شده است:
۱. مطالبه خسارت توسط خوانده در دعاوی حقوقی
بله، بر اساس نص صریح قانون، اثبات سوء نیت خواهان (علم به غیر محق بودن) لازم است.
برخلاف خواهان که در صورت پیروزی، طبق «قاعده تسبیب» و ماده ۵۱۹ قانون آیین دادرسی مدنی، به طور معمول میتواند هزینهها را از خوانده بازنده بگیرد، وضعیت برای خوانده متفاوت است. طبق تبصره ماده ۵۱۵ قانون آیین دادرسی مدنی، خوانده تنها در صورتی میتواند خسارات ناشی از دادرسی را از خواهان مطالبه کند که ثابت نماید خواهان «عمدا و با علم به غیر محق بودن» در دادرسی اقدام به طرح دعوا کرده است.
نکته مهم: این یعنی اگر خواهان واقعا فکر میکرده حق با اوست اما نتوانسته آن را در دادگاه ثابت کند (مثلا فقدان دلیل کافی)، خوانده پیروز معمولا نمیتواند هزینههایی مانند حقالوکاله وکیل خود را از او بگیرد، مگر اینکه «واهی بودن» دعوا و «سوء نیت» خواهان را نزد دادگاه ثابت کند.
۲. مطالبه خسارت در دعاوی کیفری
خیر، صرف صدور حکم برائت (عدم محکومیت) برای دریافت خسارت از شاکی خصوصی کفایت نمیکند، اما برای دریافت خسارت از دولت (در شرایط خاص) کافی است.
مطالبه از شاکی: متهم تبرئهشده تنها در صورتی میتواند از شاکی خصوصی خسارت بگیرد که ثابت کند شاکی با «سوء نیت» و به قصد اضرار اقدام به شکایت کرده است (عناوین مجرمانهای مثل افترا). حق تظلمخواهی برای افراد محفوظ است و صرف اینکه نتوانند اتهام را ثابت کنند، آنها را مسئول پرداخت خسارت نمیکند مگر اینکه شکایت آنها کذب و مغرضانه بوده باشد.
مطالبه از دولت (بیتالمال): طبق ماده ۲۵۵ قانون آیین دادرسی کیفری، اگر فردی بازداشت شود و سپس بیگناهی او ثابت گردد (برائت یا منع تعقیب)، میتواند خسارت ایام بازداشت را از دولت مطالبه کند. در این مورد، اثبات سوء نیت کسی لازم نیست و صرف «بازداشت بیگناه» موجد حق جبران خسارت از صندوق دولت است (مگر اینکه بازداشت ناشی از خودداری متهم از ارائه اسناد یا تبانی خود او باشد).
۳. تاثیر تعدد عناوین (دادخواست/اتهام)
در صورت تعدد عناوین، پاسخها به تفکیک هر مورد اعمال میشود (اصل تفکیک دعاوی):
در امور حقوقی: اگر خواهان در برخی موارد دادخواست محق باشد و در برخی دیگر غیرمحق، دادگاه معمولا خسارات را تسهیم میکند (ماده ۵۱۶ آیین دادرسی مدنی). خوانده برای دریافت خسارت بخشهایی که در آنها پیروز شده، همچنان باید شرط «سوء نیت خواهان» در طرح آن بخشهای خاص را اثبات کند.
در امور کیفری: اگر متهم از برخی اتهامات تبرئه و در برخی محکوم شود، خسارتی بابت بخشهای محکومیت دریافت نمیکند. اما برای بخشهای تبرئهشده، اصول بند ۲ حاکم است؛ یعنی برای دریافت خسارت از شاکی باید ثابت کند آن اتهامات خاص، افترای عمدی بودهاند. تعدد اتهام به خودی خود استاندارد «اثبات سوء نیت» را تغییر نمیدهد.
در دعاوی حقوقی، برای مطالبه خسارت دادرسی و حقالوکاله، خوانده نیازی به اثبات سوءنیت خواهان ندارد؛ کافی است دعوا به نفع او مختومه شود.
۲- در دعاوی کیفری، صرف برائت یا عدم محکومیت متهم، برای مطالبه هزینههای دادرسی و حقالوکاله کفایت میکند.
۳- در صورت تعدد دعاوی یا اتهامات، هر دعوا یا اتهام جداگانه بررسی میشود و نتیجه هر یک بر استحقاق دریافت هزینهها اثر دارد.
با سلام.
در دعوای حقوقی اگر خواهان باشد، صرفا اثبات خواسته و محکومیت طرف مقابل می توانید مستحق در دریافت هزینه های دادرسی باشد اما اگر خوانده باشد و حکمی علیه او به اثبات نرسد، می تواند طی دادخواستی به عنوان خواهان قرار گرفته و با اثبات سوءنیت خواهان پیشین، شخص را محکوم به هزینه هایی که کرده است بنماید.
در دعوای کیفری اگر شاکی باشد، باید بعدا به صورت جداگانه دادخواست حقوقی بدهد جهت دریافت هزینه هایی که کرده و یا می تواند ضمن ارائه شکایت، دادخواست حقوقی مطالبه خسارت هم بدهد اما اگر مشتکی عنه باشد و در مقام اتهام، بعد از صدور حکم برائت قطعی می تواند طی دادخواست جداگانه هزینه هایی که کرده است را از شخص دریافت کند.
در دعوای حقوقی، صرف محکومیت طرف مقابل معمولا برای هزینههای مقرر کافی است و اثبات سوءنیت خواهان شرط عمومی ماده ۵۱۹ نیست؛ در موارد مقرر، هزینه دادرسی و حقالوکاله قابل مطالبه است.
در امور کیفری، مطالبه خسارت تابع مقررات خاص آیین دادرسی کیفری است و صرف برائت همیشه بهمعنای استحقاق خودکار همه خسارات نیست؛ تعدد اتهامات نیز حسب نتیجه هر اتهام مؤثر است.
۱) در دعاوی حقوقی، برای دریافت خسارت دادرسی نیازی به اثبات سوءنیت نیست؛ صرفا اثبات تقصیر یا اهمال خواهان کافی است.
۲) در دعاوی کیفری، صرف عدم محکومیت برای دریافت خسارت (در صورت تبرئه به دلیل فقدان ادله) کافی نیست و باید تقصیر شاکی خصوصی اثبات شود.
۳) در تعدد عناوین، تفاوتی نمیکند و قانونگذار برای هر دو دسته شرایط یکسانی مقرر نکرده است.
باسلام
در دعاوی حقوقی، حتی اگر دعوا اشتباه باشد، بدون سوء نیت، خوانده معمولا خسارت دریافت نمیکند.
در کیفری، اگر متهم تبرئه شود یا اتهام منتفی شود، میتواند هزینه دادرسی، حقالوکاله و خسارات کارشناسی را از دولت یا شاکی دریافت کند.
در دعاوی حقوقی، حتی اگر دعوا اشتباه باشد، بدون سوء نیت، خوانده معمولا خسارت دریافت نمیکند.
در کیفری، اگر متهم تبرئه شود یا اتهام منتفی شود، میتواند هزینه دادرسی، حقالوکاله و خسارات کارشناسی را از دولت یا شاکی دریافت کندموفق باشید
باسلام هم دردعاوی حقوقی و هم دردعاوی کیفری هرشخصی که حکم به نفعش صادرشده باشد به استناداون حکم میتونخ خسارتهاش رو از طرف مقابل بگیره، بطورمثال وه دردعاوی حقوقی و چه در کیفری اگه حکم به نفع خواهان یاهمان شاکی صادرشده باشدایشان میتواند به استنادهمون حکم خسارتهارو از خوانده یاهمان متهم بگیرواگه حکم به نفع خوانده یاهمان متهم صادرشده باشد ایسان هم میتواند به استنادهمون حکم بیگناهی که به نفعش صادر شده کلیه خسارتهاش رو از خواهان یاشاکی بگیرد.
اساسا در دعاوی حقوقی محکومیت خوانده به هزینه های دادرسی منوط به محکومیت نامبرده در اصل دعوی است، فلذا در صورتی که خوانده محکوم نگردد، هزینه دادرسی از اودریافت نخواهد شد.
هزینه دادرسی در دعاوی کیفری بسیار ناچیز است، لیکن کلیه خسارات ناشی از جرم، از محکوم علیه قابل مطالبه است
با سلام و عرض ادب ،برای دعاوی حقوقی نیازی به اثبات سوء نیت خوانده نمی باشد
کاربر بنیاد وکلا
۴ هفته پیش
سلام در دعوای حقوقی برای مطالبه خسارت دادرسی در ستون خواسته قید شود
در دعوای کیفری صرف برائت یا منع تعقیب به تنهایی کافی نیست و شرایط مطالبه خسارت باید وجود داشته باشد
تعدد عناوین هم میتواند در میزان و نحوه مطالبه خسارت موثر باشد
با سلام.
خیر. در دعاوی حقوقی قاعده این است که در صورت رد دعوی خواهان ، خوانده بدون نیاز به اثبات سوء نیت خواهان می تواند هزینه ها را از خواهان دریافت نماید.
