آیا خریدار می‌تواند معامله خودرو را فسخ کند؟

محمدمهدی قنبری

کاراموز وکالت مرکز وکلای قوه‌قضاییه

۴٫۹ · ۶۷ مشاوره موفق

سلام، توضیح شما نشان می‌دهد که معامله خودرو بدون قولنامه یا قرارداد رسمی و تنها با وکالت تعویض پلاک انجام شده و خریدار پس از انتقال سند و دریافت کل مبلغ، به دلیل یک خراشیدگی کوچک زیر ابر ضربه‌گیر درب شاگرد، مدعی غش در معامله (تدلیس) شده است.

بررسی شرایط فسخ معامله به استناد خیار تدلیس
تعریف تدلیس در قانون مدنی ایران:
ماده ۴۳۸ قانون مدنی ایران تدلیس را عملیاتی می‌داند که موجب فریب طرف معامله شود، به نحوی که مشتری به موجب عمل فریبکارانه فروشنده تحریک به معامله شود و اگر از آن آگاه بود، به معامله راضی نمی‌شد.
مصادیق تدلیس شامل پوشاندن عیوب خودرو، ارائه اطلاعات غلط درباره مشخصات خودرو و استفاده از اسناد جعلی است.

شرایط تحقق خیار تدلیس:
اظهار خلاف واقع یا کتمان عیب: فروشنده باید عیب را پنهان کرده یا اطلاعات خلاف واقع ارائه داده باشد.
سوء نیت: این اقدام باید با قصد فریب و سوء نیت انجام شده باشد.
فریب و ضرر: خریدار باید به دلیل فریب، به معامله راضی شده و ضرر دیده باشد.

تحلیل مورد شما
خراشیدگی کوچک زیر ابر ضربه‌گیر:
اگر این خراشیدگی جزئی باشد و نه عیب اساسی، معمولا به عنوان عیب عمده یا فریب بزرگ در نظر گرفته نمی‌شود.
نصب ابر ضربه‌گیر یک سال قبل از فروش، نشان می‌دهد که قصد پنهان کردن خراشیدگی برای فروش نبوده است.

کارشناسی خودرو:
خریدار خودرو را قبل از تعویض پلاک به کارشناسی برده و هیچ عیب عمده‌ای گزارش نشده است.
عدم وجود قرارداد یا قولنامه:
در ایران، معامله خودرو نیاز به قرارداد رسمی ندارد و انتقال سند و دریافت کل پول، معامله را نافذ می‌کند.
البته، خریدار می‌تواند به عیوب پنهان استناد کند، اما اثبات تدلیس و فریب نیازمند ارائه دلایل قوی است.

نتیجه‌گیری
اگر خراشیدگی زیر ابر ضربه‌گیر یک عیب جزئی باشد و نه عیب عمده یا اساسی، و خریدار قبل از خرید خودرو را کارشناسی کرده و هیچ عیب عمده‌ای گزارش نشده باشد، احتمال موفقیت خریدار در فسخ معامله به استناد خیار تدلیس بسیار کم است.
دادگاه صلح باید بررسی کند که آیا فروشنده با سوء نیت عیب را پنهان کرده یا خیر. در صورتی که نصب ابر ضربه‌گیر مدتی قبل از فروش بوده و قصد فریب وجود نداشته، معامله قابل فسخ نیست.

توصیه:
مدارک مربوط به کارشناسی خودرو و زمان نصب ابر ضربه‌گیر را جمع‌آوری کنید و در جلسه دادگاه ارائه دهید. اگر خریدار نتواند اثبات کند که شما با سوء نیت عیب را پنهان کرده‌اید، دادگاه به نفع شما حکم خواهد داد.