آیا خانه خریداری شده قبل از توقف توقیف می‌شود؟

محمدمهدی قنبری

کاراموز وکالت مرکز وکلای قوه‌قضاییه

۴٫۹ · ۶۷ مشاوره موفق

سلام
با توجه به قوانین جاری کشور و اصول حقوقی مرتبط با ورشکستگی، احتمال توقیف این ملک توسط مدیر تصفیه بسیار ضعیف است. در ادامه تحلیل حقوقی این وضعیت بر اساس زمان‌بندی و شرایط اعلام شده ارائه می‌شود:

وضعیت معاملات قبل از تاریخ توقف
به‌طور کلی، تمام معاملات تاجر قبل از «تاریخ توقف» (تاریخی که تاجر دیگر قادر به پرداخت دیون خود نبوده است) صحیح و قانونی تلقی می‌شوند، مگر در موارد استثنایی که در مواد ۴۲۴ و ۴۲۶ قانون تجارت ذکر شده است. بر اساس اظهارات شما، خرید خانه ۱۴ ماه قبل از تاریخ توقف انجام شده است که این فاصله زمانی طولانی، هرگونه شائبه تبانی یا فرار از دین را به‌شدت کاهش می‌دهد.
​
شرط تحقق معامله به قصد فرار از دین
برای اینکه معامله‌ای تحت عنوان «فرار از دین» ابطال شود، طلبکار یا مدیر تصفیه باید ثابت کند که در زمان انجام معامله، مدیون دارای بدهی بوده یا حداقل منشا بدهی‌ها ایجاد شده بود. با توجه به اینکه شما ۴ ماه قبل از شروع فعالیت اقتصادی (که منجر به ورشکستگی شده) و در زمانی که هیچ بدهی نداشته‌اید اقدام به خرید ملک کرده‌اید، رکن اصلی «قصد فرار از دین» منتفی است؛ زیرا اساسا دینی وجود نداشته که بخواهید از پرداخت آن فرار کنید.
​
تفاوت معامله صوری و معامله واقعی
مدیر تصفیه تنها در صورتی می‌تواند به این معامله اعتراض کند که ثابت نماید معامله «صوری» بوده است، یعنی در واقع پولی جابجا نشده و قصدی برای انتقال مالکیت وجود نداشته است.

نقش مدیر تصفیه و بار اثبات
بر اساس ماده ۴۲۶ قانون تجارت، اگر مدیر تصفیه مدعی صوری بودن معامله یا تبانی باشد، باید این موضوع را در دادگاه ثابت کند. با توجه به اینکه:
معامله بیش از یک سال قبل از توقف بوده است.
خرید قبل از شروع فعالیت اقتصادی منجر به شکست انجام شده است.
در زمان معامله بدهی نداشته‌اید.
اثبات تبانی یا صوری بودن برای مدیر تصفیه بسیار دشوار خواهد بود و گزارش کارشناس مبنی بر رعایت این توالی زمانی، قوی‌ترین دفاعیه شما در برابر هرگونه ادعایی است. بنابراین، ملکی که در زمان تمکن مالی و قبل از ایجاد دیون به نام همسر ثبت شده، جزو اموال ورشکسته برای تقسیم بین طلبکاران محسوب نمی‌شود.