آیا جرایم بعد از ۵ سال مرور زمان دارند؟

محمدمهدی قنبری

کاراموز وکالت مرکز وکلای قوه‌قضاییه

۴٫۹ · ۶۷ مشاوره موفق

با سلام.
در ادامه به پاسخ سوالات شما به ترتیب پرداخته می‌شود:

الف) مرور زمان جرم اظهارات اکاذیب به قصد فریب مرجع قضایی
جرم اظهارات اکاذیب به قصد فریب مرجع قضایی و اضرار به حقوق شاکی، در صورتی که از طریق سامانه‌های رایانه‌ای یا مخابراتی انجام شود، جرمی غیرقابل گذشت محسوب می‌شود. مجازات این جرم طبق ماده ۷۴۶ قانون مجازات اسلامی، حبس از ۹۱ روز تا دو سال یا جزای نقدی از پنج میلیون تا چهل میلیون ریال یا هر دو مجازات است. با توجه به اینکه حداکثر مجازات حبس این جرم دو سال است، این جرم در دسته جرائم تعزیری درجه ۶ قرار می‌گیرد و مشمول مرور زمان تعقیب ۵ ساله از تاریخ وقوع جرم می‌شود.​

اما اگر اظهارات اکاذیب از طرق غیر رایانه‌ای و مخابراتی مانند نامه، شکواییه یا گزارش صورت گیرد، مشمول ماده ۶۹۸ قانون مجازات اسلامی شده و جرمی قابل گذشت محسوب می‌شود که مرور زمان تعقیب آن یک سال از تاریخ اطلاع بزه دیده از وقوع جرم است.​

ب) مرور زمان جرم ارائه و استفاده از سند مجعول
جرم ارائه و استفاده از سند و مدرک مجعول و اظهارات خلاف واقع در مرجع قضایی، بسته به نوع سند (رسمی یا غیررسمی) دارای مرور زمان متفاوتی است.​

استفاده از سند مجعول غیررسمی (عادی): این جرم طبق ماده ۱۰۴ قانون کاهش مجازات حبس تعزیری، قابل گذشت است و با توجه به اینکه حداکثر مجازات آن دو سال حبس است (جرم درجه ۶)، مرور زمان تعقیب آن ۵ سال از تاریخ وقوع جرم می‌باشد.​

استفاده از سند مجعول رسمی: این جرم غیرقابل گذشت است و با توجه به اینکه حداکثر مجازات آن سه سال حبس است (جرم درجه ۵)، مرور زمان تعقیب آن ۷ سال از تاریخ وقوع جرم یا آخرین اقدام تعقیبی خواهد بود.​

برخی نظرات حقوقی نیز معتقدند که جرم استفاده از سند مجعول، جرمی مستمر است و تا زمانی که استفاده از سند ادامه دارد، مشمول مرور زمان نمی‌شود.​

ج) مرور زمان جرم نشر اکاذیب رایانه‌ای و مخابراتی
جرم نشر اکاذیب رایانه‌ای و مخابراتی به استناد ماده ۷۴۶ قانون مجازات اسلامی (ماده ۱۸ قانون جرائم رایانه‌ای)، جرمی غیرقابل گذشت است. مجازات این جرم حبس از ۹۱ روز تا دو سال یا جزای نقدی یا هر دو می‌باشد. از آنجایی که حداکثر مجازات حبس این جرم کمتر از سه سال است، این جرم در دسته جرائم تعزیری درجه ۶ قرار می‌گیرد و بر اساس ماده ۱۰۵ قانون مجازات اسلامی، مرور زمان تعقیب آن ۵ سال از تاریخ وقوع جرم است.​