سلام، عذر میخواهم که سوالم طولانی شد. من را عفو کنید.
اگر شاکی بابت ضرب و جرح عمدی شکایت کند و گواهی پزشکی قانونی صدمات و جراحات را گواهی کرده باشد و در گزارش ضابط قضایی پلیس نیز شاکی اذعان کرده که مشتکیعنه من را مورد ضرب و جرح عمدی کرده است و مشتکیعنه نیز اذعان کند که شاکی من را مورد ضرب و جرح عمدی کرده است، با این اوصاف اگر رای دادسرا به دلیل فقدان ادله صادر شود و نیز دادگاه کیفری ۲ دادگستری آن را تایید و ابرام کند، رای دادگاه کیفری ۲ قطعی است و اگر بعد از آن دلیل و مدرک جدیدی به غیر از شهادت شهود به استناد ماده ۲۷۸ قانون آیین دادرسی کیفری کشف شود و ابتدا دادستان موافقت کند و دادگاه کیفری ۲ دادگستری نیز موافقت کند و اجازه مجوز تعقیب مشتکیعنه توسط دادگاه صادر شود، پرونده به بازپرسی ارجاع خواهد شد.
حالا سه حالت سخت پیش آمده است. با توجه به وضعیت دشوار و سخت برای شاکی:
اول اینکه آیا در مرحله رسیدگی در بازپرسی، شاکی میتواند دو نفر شهود بیاورد و بگوید که شهود من آن زمان در خارج از کشور بودند و در دسترس من نبودند و الان آماده ادای شهادت هستند و در این حالت بازپرس از شهود شاکی از سازمان هواپیمایی کشور استعلام ویزا و پاسپورتشان را میکند که آن زمان شهود شاکی کجا بودند؟
ثانیا اگر شاکی به بازپرسی بگوید شهود من آن زمان در شهرستان بودند و الان آماده شهادت دادن هستند آیا بازپرس قبول میکند یا خیر؟
ثالثا شاکی برای آوردن دو نفر شهود به بازپرسی که آن زمان شهادت ندادند و در حق شاکی ظلم کردند و در حق شاکی نامردی کردند چه دلیلی بیاورد که بازپرس از شاکی شهود قبول کند؟
این پاسخ بهصورت خودکار و بر اساس میزان جزئیات در ابتدا آمده است، نه بهعنوان تأیید محتوای آن.
پاسخ توسط یکی از وکلای بنیاد وکلا
با توجه به شرح دقیقی که از پرونده خود ارائه دادید، پاسخ به سه پرسش شما در چارچوب ماده ۲۷۸ قانون آیین دادرسی کیفری و رویه قضایی، به شرح زیر است. نکته کلیدی در تمام موارد، مفهوم «دلیل جدید» و نحوه پذیرش آن توسط بازپرس محترم است.
بر اساس ماده ۲۷۸ قانون آیین دادرسی کیفری، اگر قرار منع تعقیب به دلیل «فقدان یا عدم کفایت دلیل» صادر و قطعی شده باشد، با کشف «دلیل جدید» میتوان متهم را فقط برای یک بار دیگر تحت تعقیب قرار داد. «دلیل جدید» به مدرکی گفته میشود که در زمان تحقیقات اولیه وجود نداشته یا در دسترس نبوده است . شهادت شهودی که قبلا در دسترس نبودهاند، میتواند مصداق دلیل جدید محسوب شود.
حال با توجه به این مقدمه، به پاسخ سوالات شما میپردازیم:
حالت اول: شهود در خارج از کشور بودهاند
بله، این قویترین و پذیرفتهشدهترین حالت برای معرفی شهود جدید است.
اگر شاکی بتواند اثبات کند که شهود وی در زمان تحقیقات مقدماتی و صدور رای در خارج از کشور بودهاند و به همین دلیل دسترسی به آنها برای ادای شهادت ممکن نبوده، شهادت آنها به عنوان «دلیل جدید» تلقی میشود .
در این حالت، بازپرس برای احراز صحت ادعای شما، کاملا اختیار دارد و به احتمال زیاد، اقدامات زیر را انجام خواهد داد:
استعلام از مراجع ذیصلاح: بازپرس میتواند از اداره گذرنامه یا پلیس مهاجرت، سوابق ورود و خروج شهود را استعلام کند تا مطمئن شود که ادعای حضور آنها در خارج از کشور در بازه زمانی مورد نظر صحت دارد.
بررسی مدارک: ممکن است از شهود خواسته شود گذرنامه و سایر مدارک مربوط به سفر خود را برای بررسی ارائه دهند.
بنابراین، اگر دلیل شما برای عدم حضور شهود، اقامت آنها در خارج از کشور باشد و مدارک کافی برای اثبات آن داشته باشید، بازپرس شهادت آنها را به عنوان دلیل جدید خواهد پذیرفت.
حالت دوم: شهود در شهرستان بودهاند
پذیرش این دلیل بستگی به نظر بازپرس و شرایط خاص پرونده دارد.
صرف حضور شهود در شهرستانی دیگر، معمولا دلیل محکمی برای «عدم دسترسی» تلقی نمیشود، زیرا در شرایط امروزی امکان ارتباط و هماهنگی برای حضور در دادسرا وجود دارد. بازپرس در این حالت موارد زیر را بررسی خواهد کرد:
علت دقیق عدم حضور: چرا با وجود اینکه در کشور بودهاند، برای شهادت حاضر نشدهاند؟ آیا بیماری خاصی داشتهاند؟ آیا در منطقهای بدون امکانات ارتباطی بودهاند؟
سهلانگاری شاکی: آیا شاکی در معرفی آنها در مرحله قبل کوتاهی کرده است یا واقعا مانع موجهی برای عدم حضور آنها وجود داشته است؟
اگر شاکی نتواند دلیل موجه و قانعکنندهای برای عدم حضور شهود (فراتر از صرفا اقامت در شهری دیگر) ارائه دهد، ممکن است بازپرس این شهادت را به عنوان «دلیل جدید» نپذیرد و آن را ناشی از اهمال شاکی در مرحله تحقیقات قبلی بداند.
حالت سوم: ارائه دلیل قانعکننده به بازپرس برای پذیرش شهود
برای اینکه بازپرس شهادت شهود جدید را بپذیرد، شاکی باید به طور شفاف و مستدل اثبات کند که این شهود در مرحله تحقیقات قبلی غیرقابل دسترس بودهاند. بهترین دلایل برای ارائه به بازپرس عبارتند از:
اثبات حضور در خارج از کشور: همانطور که در حالت اول توضیح داده شد، این محکمترین دلیل است. ارائه کپی گذرنامه با مهرهای ورود و خروج میتواند بسیار مؤثر باشد .
بیماری شدید یا بستری بودن شاهد: ارائه گواهی و مدارک پزشکی معتبر که نشان دهد شاهد در آن زمان به دلیل بیماری قادر به حرکت یا حضور در مرجع قضایی نبوده است.
عدم اطلاع از وجود شاهد: اثبات اینکه شاکی در آن زمان اصولا از وجود چنین شاهدی یا از اینکه آن شخص شاهد ماجرا بوده، بیاطلاع بوده است.
فشار یا تهدید بر شهود: اگر بتوانید اثبات کنید که شهود به دلیل تهدید یا فشاری موثر از سوی متهم یا دیگران، جرات شهادت دادن نداشتهاند و اکنون آن مانع برطرف شده است.
دلایل ضعیف و غیرقابل قبول:
«نمیخواستند خود را درگیر کنند.»
«با هم اختلاف داشتیم و حالا آشتی کردهایم.»
«فراموش کرده بودم آنها هم شاهد بودند.»
در نهایت، تصمیمگیری در مورد اینکه آیا شهادت جدید به عنوان «دلیل جدید» طبق ماده ۲۷۸ قابل پذیرش است یا خیر، با تشخیص مقام قضایی (بازپرس) است. هرچه دلیل شما برای عدم حضور قبلی شهود مستندتر و موجهتر باشد، شانس پذیرش آن توسط بازپرس بیشتر خواهد بود
مطابق ماده ۲۷۸ قانون آیین دادرسی کیفری، هرگاه پس از صدور حکم قطعی، دلایل و مدارک جدیدی کشف شود که مؤثر در اثبات بیگناهی یا مجرمیت باشد، دادستان یا شاکی میتواند تقاضای اعاده دادرسی کند یا در برخی موارد، با مجوز دادگاه کیفری مربوط، تعقیب دوباره صورت گیرد.
در پرونده شما، دادگاه مجوز تعقیب مجدد را داده است، بنابراین پرونده دوباره وارد مرحله تحقیقات مقدماتی (بازپرسی) شده است. و لذا به موجب ماده ۱۲۵ قانون آیین دادرسی کیفری، بازپرس برای کشف حقیقت میتواند از هر مرجعی استعلام کند. پس استعلام از سازمان هواپیمایی یا گذرنامه برای احراز صحت ادعای شاکی کاملا قانونی است.
پذیرش یا عدم پذیرش اظهارات شهود با قاضی است ولی اینکه شاهد را نپذیرد باید دلیل قانونی باشد ولی ممکن است اظهارات اعتباری نداشته باشد و علم و یقین برای بازپرس ایجاد نکند.
بله، بازپرس میتواند در هر دو مورد (ادعای خارج از کشور بودن یا شهرستان بودن شهود) برای احراز صحت ادعاها استعلام و یا هر اقدامی جهت کشف حقیقت انجام دهد. این یک اقدام قانونی و متعارف برای کشف حقیقت است.
در مورد شهودی که قبلا شهادت ندادهاند، شاکی باید دلیل موجهی مانند "ترس از تهدید"، "بیماری" یا "عدم آگاهی از وظیفه قانونی" ارائه دهد. ادعای مبهم "ظلم" یا "نامردی" به تنهایی قانع کننده نیست و بازپرس تنها در صورت باورپذیر بودن دلیل شاکی و شهود، شهادت آنان را میپذیرد.
در نهایت این قاضی است که با توجه به قرائن تصمیم خواهد گرفت
پاسخهای عمومی، مدارک و تاریخها و شرایط خاصِ شما را نمیبینند. در یک مشاورهٔ تلفنی، وکیل روی همین پرونده با شما صحبت میکند و قدم بعدی را مشخص میکند.
ثبتنام لازم نیست؛ فقط شمارهٔ موبایل، آن هم فقط برای همین مشاوره.
پرسش حقوقی خودتان را بپرسید
پرسش خود را ثبت کنید تا وکلای بنیاد وکلا پاسخ بدهند — ثبت پرسش رایگان است.ثبت پرسش حقوقی
