- اجور معوقه یک طلب پولی است: تأمین خواسته یعنی معادل آن از حساب، حقوق یا اموال مستأجر پیش از صدور حکم توقیف شود (مواد ۱۰۸، ۱۲۱ و ۱۲۳ ق.آ.د.م).
- اجارهنامهٔ عادی — حتی با کد رهگیری — سند رسمی نیست؛ پس یا باید تضییع خواسته را نشان دهید (بند ب) یا خسارت احتمالی بسپارید (بند د). اجارهنامهٔ دفترخانهای بند «الف» است و خسارت نمیخواهد.
- مرجع را مبلغ تعیین میکند: اجور تا نصاب مادهٔ ۱۲ قانون شوراهای حل اختلاف ۱۴۰۲ در دادگاه صلح، بیشتر از آن در دادگاه عمومی حقوقی؛ تأمین را از همان مرجع میخواهید (مادهٔ ۱۱۱).
چه زمانی به دادخواست تأمین خواسته اجور معوقه نیاز دارید؟
- مستأجر هنوز در ملک است و چند ماه اجاره ندادهقرارداد جاری است، اجارههای عقبافتاده جمع شده و مستأجر وعده میدهد. تأمین خواسته را ضمن دادخواست مطالبهٔ اجور معوقه میخواهید تا پیش از صدور حکم، معادل بدهی از حساب یا حقوق او توقیف شود و حکمِ بعدی بیاثر نماند (مواد ۱۰۸ و ۱۲۳).
- مدت اجاره تمام شده و مستأجر در حال تخلیه و رفتن استاز انقضای مدت، مستأجر بابت ماههای اضافه اجرتالمثل بدهکار است (مادهٔ ۴۹۴ ق.م). وقتی اسبابکشی شروع شده یا مستأجر شهر را ترک میکند، «خواسته در معرض تضییع» است و میتوان به بند «ب» مادهٔ ۱۰۸ استناد کرد — معمولاً بدون نیاز به سپردن خسارت احتمالی، به شرط ارائهٔ قرینه.
- اجارهنامهٔ رسمی دفترخانهای داریداگر اجاره در دفتر اسناد رسمی تنظیم شده، دعوا «مستند به سند رسمی» است و دادگاه طبق بند «الف» مادهٔ ۱۰۸ مکلف به صدور قرار است؛ خسارت احتمالی نمیخواهد و خوانده هم نمیتواند از شما تأمین بگیرد (مادهٔ ۱۱۰).
- مبلغ کم است: دادگاه صلح مستقر در شورای حل اختلافاگر جمع اجور معوقه از نصاب مالی مادهٔ ۱۲ قانون شوراهای حل اختلاف ۱۴۰۲ کمتر باشد، هم دعوای اصلی و هم درخواست تأمین در دادگاه صلح (که معمولاً در محل شورا مستقر است) رسیدگی میشود؛ آیین رسیدگی همان قانون آیین دادرسی مدنی است (مادهٔ ۱۷ همان قانون).
- مبلغ زیاد است یا همراه با تخلیه و وجه التزاموقتی اجور معوقه از نصاب بالاتر است، یا میخواهید همراه آن خسارت تأخیر تأدیه (مادهٔ ۵۲۲) و وجه التزام قراردادی را هم بخواهید، دادخواست به دادگاه عمومی حقوقی میرود و تأمین از همان دادگاه درخواست میشود (مادهٔ ۱۱۱). تخلیه را وکیل جدا یا همزمان مطرح میکند.
تأمین خواسته اجور معوقه چیست و چه فرقی با دادخواست مطالبهٔ اجور دارد؟
اجور معوقه یعنی اجارهبهایی که مستأجر باید در موعدهای قرارداد میپرداخت و نپرداخته است؛ مادهٔ ۴۹۰ قانون مدنی پرداخت مالالاجاره در موعد مقرر را تکلیف مستأجر میداند و اگر موعدی تعیین نشده باشد، باید نقداً بپردازد. برای وصول این طلب دو کار متفاوت وجود دارد که مردم اغلب با هم اشتباه میگیرند:
- دادخواست مطالبهٔ اجور معوقه: دعوای اصلی است؛ دادگاه رسیدگی میکند و در پایان «حکم» میدهد که مستأجر فلان مبلغ بدهکار است. این مسیر ماهها طول میکشد.
- دادخواست تأمین خواسته اجور معوقه: یک اقدام احتیاطی است؛ از دادگاه میخواهید پیش از صدور حکم، معادل اجورِ معوقه از اموال مستأجر توقیف شود تا وقتی حکم گرفتید، چیزی برای اجرا باقی مانده باشد. تأمین در قانون یعنی توقیف اموال منقول و غیرمنقول (مادهٔ ۱۲۱) و چون اجور یک طلب پولی است نه عین معین، دادگاه «معادل قیمت خواسته» را از سایر اموال مستأجر توقیف میکند (مادهٔ ۱۲۳).
تأمین خواسته را میتوان قبل از دادخواست اصلی، ضمن آن، یا در جریان دادرسی درخواست کرد (مادهٔ ۱۰۸). در پروندهٔ اجاره معمولاً کارآمدترین شکل این است که در همان دادخواست مطالبهٔ اجور معوقه، یک ردیف خواسته به «صدور قرار تأمین خواسته» اختصاص یابد؛ اما اگر عجله دارید — مثلاً مستأجر در حال تخلیه و رفتن است — میتوان اول تأمین را مستقل گرفت و ظرف ده روز دعوای اصلی را ثبت کرد (مادهٔ ۱۱۲). فرق آن با دستور موقت هم روشن است: دستور موقت برای منع یا الزام به کاری است و به «فوریت» نیاز دارد، اما اینجا شما فقط توقیف مال میخواهید و تأمین خواسته مسیر درست است.
شرایط صدور قرار: اجارهنامهٔ شما زیر کدام بند مادهٔ ۱۰۸ میرود؟
مادهٔ ۱۰۸ قانون آیین دادرسی مدنی چهار راه برای گرفتن تأمین پیشبینی کرده و دادگاه در هر چهار حالت «مکلف به قبول» است؛ مسئله این است که پروندهٔ اجاره زیر کدام بند میرود، چون هزینه و سرعت کار به همین انتخاب بستگی دارد:
- بند الف — دعوا مستند به سند رسمی: فقط وقتی اجارهنامه در دفتر اسناد رسمی تنظیم شده باشد. در این حالت خسارت احتمالی لازم نیست و مستأجر هم نمیتواند از شما تأمین بگیرد (مادهٔ ۱۱۰). توجه کنید که اجارهنامهٔ بنگاهی با کد رهگیری، با اینکه مادهٔ ۲ قانون روابط موجر و مستأجر ۱۳۷۶ (اصلاحی ۱۴۰۳) ثبت آن را در سامانه الزامی کرده، همچنان سند عادی است.
- بند ب — خواسته در معرض تضییع یا تفریط: مستأجر اثاث را جمع کرده، ملک دیگری اجاره کرده، شهر را ترک میکند یا اموالش را میفروشد. این را باید با قرینه نشان دهید (تأمین دلیل از وضعیت ملک، پیامها، آگهی، اظهارنامهٔ بیپاسخ). در رویهٔ دادگاهها پذیرش این بند به قوت قرینهها بستگی دارد.
- بند ج — اسناد تجاری واخواستشده: اگر مستأجر بابت اجاره چک داده و برگشت خورده، موضوع از «اجور معوقه» به «مطالبهٔ وجه چک» تغییر میکند و تأمین بدون خسارت احتمالی صادر میشود؛ وکیل تشخیص میدهد کدام عنوان برای شما بهتر است.
- بند د — سایر موارد با تودیع خسارت احتمالی: حالت رایج اجارهنامههای عادی. دادگاه با توجه به میزان خواسته مبلغی تعیین میکند که باید نقداً به صندوق دادگستری بسپارید و صدور قرار موکول به همین واریز است (تبصرهٔ مادهٔ ۱۰۸).
دو شرط عمومی هم دارد: میزان خواسته باید معلوم باشد (مادهٔ ۱۱۳) — یعنی «اجارههای عقبافتاده» کافی نیست و باید مبلغ دقیق ماهبهماه را بنویسید — و درخواست باید از مرجعی بشود که صلاحیت اصل دعوا را دارد (مادهٔ ۱۱۱). برای اجارهٔ ماههای آینده که هنوز موعدش نرسیده، تأمین فقط وقتی ممکن است که حق مستند به سند رسمی و در معرض تضییع باشد (مادهٔ ۱۱۴).
دادگاه یا شورای حل اختلاف؟ مرجع صالح برای تأمین خواسته اجور معوقه
قاعده ساده است: تأمین را از همان مرجعی میخواهید که به اصل دعوای مطالبهٔ اجور رسیدگی میکند (مادهٔ ۱۱۱). پس باید اول بدانید دعوای اصلی کجا میرود:
- از نظر مبلغ: طبق مادهٔ ۱۲ قانون شوراهای حل اختلاف مصوب ۱۴۰۲، دعاوی مالی تا نصاب تعیینشده در آن ماده (که هر سه سال قابل تعدیل است) در دادگاه صلح رسیدگی میشود؛ این دادگاه با یک قاضی تشکیل میشود و معمولاً در همان محل شوراهای حل اختلاف مستقر است، به همین دلیل مردم هنوز میگویند «از شورا». خودِ شورا طبق مادهٔ ۱۴ فقط برای صلح و سازش اقدام میکند. اگر جمع اجور معوقه از نصاب بیشتر باشد، دعوا به دادگاه عمومی حقوقی میرود. هزینهٔ دادرسی در دادگاه صلح مطابق محاکم دادگستری است (مادهٔ ۱۹).
- از نظر محل: اجور معوقه طلب پولی ناشی از قرارداد است، نه دعوای مالکیت ملک؛ بنابراین اصل، دادگاه محل اقامت مستأجر است (مادهٔ ۱۱ ق.آ.د.م)، اما چون دعوا از قرارداد ناشی شده، میتوانید دادگاه محل انعقاد اجاره یا محل اجرای تعهد — که عملاً همان شهر ملک است — را هم انتخاب کنید (مادهٔ ۱۳).
- یک تفاوت مهم در اعتراض: تبصرهٔ ۵ مادهٔ ۱۲ میگوید آرای دادگاه صلح در دعاوی مالی فقط وقتی قابل تجدیدنظر است که خواسته بیش از نصف نصاب باشد؛ پس برای اجورِ کممبلغ، رأی دادگاه صلح قطعی است و همین، دقت در مبلغ خواسته را مهمتر میکند.
در عمل لازم نیست شما مرجع را حدس بزنید: دادخواست در دفتر خدمات الکترونیک قضایی ثبت میشود و دفتر آن را بر اساس مبلغ و محل، به مرجع صالح ارجاع میدهد. اما اگر خواسته اشتباه تقویم شود (مثلاً اجرتالمثل یا خسارت تأخیر جا بماند)، ممکن است پرونده بین دو مرجع رفتوآمد کند؛ وکیل همین را در متن دادخواست پیشبینی میکند.
هزینههای تأمین خواسته اجور معوقه: هزینهٔ دادرسی، خسارت احتمالی، دستمزد
سه هزینهٔ متفاوت را از هم جدا کنید:
- هزینهٔ دادرسیِ درخواست تأمین: درخواست تأمین خواسته در ردیف دعاوی غیرمالی نشسته و هزینهٔ ثابتی دارد که هر سال در تعرفه بهروز میشود و به جمع اجور کاری ندارد (مواد ۵۰۲ و ۵۰۳ ق.آ.د.م و بند ۱۳ مادهٔ ۳ قانون وصول برخی از درآمدهای دولت). اگر تأمین را ضمن دادخواست مطالبهٔ اجور بخواهید، هزینهٔ دعوای اصلی جداگانه و مالی است: درصدی از بهای خواسته طبق تعرفهٔ سالانه، که بهای خواسته هم برابر است با جمع همهٔ اقساط اجارهٔ مورد مطالبه (بند ۳ مادهٔ ۶۲).
- خسارت احتمالی (فقط بند «د»): وقتی اجارهنامه عادی است و دلیل تضییع ندارید، دادگاه با توجه به میزان خواسته مبلغی تعیین میکند که باید نقداً به صندوق دادگستری بسپارید؛ قانون درصدی برای آن مقرر نکرده و مبلغش را همان قاضی با نگاه به جمع اجورِ مورد مطالبه تعیین میکند (تبصرهٔ مادهٔ ۱۰۸). این پول پس از پایان دعوا، اگر مستأجر ظرف بیست روز از ابلاغ حکم قطعی خسارتی مطالبه نکند یا دعوای شما پذیرفته شود، به شما برمیگردد (مادهٔ ۱۲۰).
- هزینههای جانبی: ابطال تمبر وکالتنامه اگر وکیل دادخواست را امضا کند، هزینهٔ تأمین دلیل یا کارشناسی اگر برای اثبات «تضییع» یا میزان اجرتالمثل لازم شود، و هزینهٔ اجراییه. بخش عمدهٔ اینها جزء «خسارات دادرسی» است و در صورت پیروزی از مستأجر قابل مطالبه است (مادهٔ ۵۱۹).
دستمزد تنظیم دادخواست جدا از همهٔ اینهاست و خودِ وکیل پایه یک آن را پیش از پرداخت، در همان گفتوگو اعلام میکند. نکتهٔ عملی: بسیاری از موجران با اجارهنامهٔ رسمی بیجهت خسارت احتمالی میسپارند، و بسیاری با اجارهنامهٔ عادی بدون هیچ قرینهای به بند «ب» استناد میکنند و درخواستشان رد میشود؛ انتخاب درست بند همینجا پول و زمان ذخیره میکند.
مدارکی که برای تنظیم دادخواست از شما میخواهیم
- کارت ملی موجر و ثبتنام در سامانهٔ ثنا؛ اگر وکیل امضا میکند، وکالتنامه.
- اجارهنامه (رسمی یا عادی، با کد رهگیری اگر دارد) و سند مالکیت یا هر مدرکی که نشان دهد شما موجر یا قائممقام او هستید.
- صورت ماهبهماه اجور معوقه: کدام ماهها پرداخت نشده، مبلغ هر ماه طبق قرارداد، و اگر مدت تمام شده، ماههای اجرتالمثل؛ بهعلاوه رسیدها یا پرینت حساب برای ماههای پرداختشده تا ادعای مستأجر پیشاپیش پاسخ داده شود.
- اظهارنامه یا پیامهای مطالبهٔ اجاره (اگر فرستادهاید) — برای اثبات «مطالبه» که شرط خسارت تأخیر تأدیه است (مادهٔ ۵۲۲) و برای تقویت بند «ب».
- برای بند «ب»: هر قرینهٔ در معرض تضییع بودن خواسته — عکس از تخلیهٔ اثاث، آگهی واگذاری، صورتجلسهٔ تأمین دلیل، گواهی همسایه یا مدیر ساختمان.
- مشخصات مالی که باید توقیف شود: شمارهٔ حساب یا نام بانک مستأجر، محل کار و کارفرما برای توقیف حقوق، پلاک خودرو، یا طلبی که نزد شخص ثالث دارد (مادهٔ ۸۷ قانون اجرای احکام مدنی). بدون معرفی مال، قرارِ صادرشده اجرا نمیشود.
- در بند «د»: پس از تعیین مبلغ توسط دادگاه، فیش واریز خسارت احتمالی.
مراحل ثبت و رسیدگی به دادخواست تأمین خواسته اجور معوقه
- ۱تصمیم دربارهٔ زمان طرحمستقل (پیش از دعوای اصلی؛ در این صورت ظرف ده روز باید دادخواست مطالبهٔ اجور را هم ثبت کنید — مادهٔ ۱۱۲)، ضمن دادخواست مطالبهٔ اجور معوقه (رایجترین شکل)، یا با لایحه در جریان دادرسی تا پیش از حکم قطعی (مادهٔ ۱۰۸).
- ۲تنظیم متن دادخواستمشخصات طرفین، خواستهٔ دقیق («صدور قرار تأمین خواسته معادل … بابت اجور معوقهٔ ماههای … موضوع اجارهنامهٔ مورخ …»)، بهای خواسته طبق مادهٔ ۶۲، بند مورد استناد مادهٔ ۱۰۸ با دلیل آن، فهرست منضمات و معرفی مال قابل توقیف.
- ۳ثبت در دفتر خدمات الکترونیک قضاییاجارهنامه، صورت ماهبهماه اجور و کارت ملی را به دفتر خدمات میبرید؛ دادخواست اسکن و بر اساس جمع اجور و نشانی، به دادگاه صلح یا دادگاه عمومی حقوقی ارجاع میشود و ابلاغها از طریق ثنا میآید.
- ۴رسیدگی فوری و بدون حضور مستأجرمدیر دفتر پرونده را فوری به نظر قاضی میرساند و دادگاه بدون اخطار به مستأجر به دلایل شما رسیدگی و قرار قبول یا رد صادر میکند (مادهٔ ۱۱۵). اگر بند «د» باشد، ابتدا مبلغ خسارت احتمالی تعیین و پس از واریز، قرار صادر میشود.
- ۵ابلاغ و اجرای قرارقرار باید فوری به مستأجر ابلاغ و سپس اجرا شود؛ اگر ابلاغ فوری ممکن نباشد یا تأخیر باعث تضییع شود، اول اجرا و بعد ابلاغ میشود (مادهٔ ۱۱۷). نسخهٔ قرار را به اجرای احکام میبرید و همانجا حساب، حقوق یا خودروی مستأجر را برای توقیف معرفی میکنید.
- ۶توقیف معادل اجور از اموال مستأجرچون خواسته پول است، معادل آن از حساب، حقوق یا اموال مستأجر توقیف میشود (مادهٔ ۱۲۳)؛ توقیف حقوق و اموال نزد شخص ثالث طبق قانون اجرای احکام مدنی انجام میشود (مادهٔ ۱۲۶) و پس از ابلاغ اخطار، شخص ثالث حق ندارد مال یا طلب را به مستأجر بدهد (مادهٔ ۸۸ آن قانون).
- ۷ادامهٔ دعوای اصلی تا حکمتوقیف تا صدور حکم قطعیِ مطالبهٔ اجور باقی میماند و پس از آن با اجراییه، محکومٌبه از همان مال توقیفشده وصول میشود. اگر مستأجر ظرف ده روز از ابلاغ اعتراض کند، دادگاه در اولین جلسه تعیین تکلیف میکند (مادهٔ ۱۱۶).
ودیعهٔ مستأجر و اجور معوقه: میشود ودیعه را توقیف کرد؟
پرتکرارترین سؤال موجران همین است. سه حالت را از هم جدا کنید:
- ودیعهای که دست خودِ شماست: این پول طلبِ مستأجر از شماست، نه مالِ در دست او؛ بنابراین «توقیف» آن معنا ندارد. راه قانونی، مادهٔ ۴ قانون روابط موجر و مستأجر ۱۳۷۶ است: هنگام تخلیه، تحویل ملک موکول به استرداد ودیعه است، اما اگر شما مدعی اجور معوقه یا بدهی قبوض باشید، با ارائهٔ گواهی دفتر دادگاه مبنی بر تسلیم دادخواست مطالبهٔ ضرر و زیان به میزان ادعا، دایرهٔ اجرا به همان میزان از تحویل ودیعه به مستأجر خودداری میکند و پس از رأی دادگاه، مطالبات شما کسر و باقی به مستأجر داده میشود. یعنی همان دادخواست مطالبهٔ اجور، عملاً کار تأمین را برای ودیعه انجام میدهد.
- ودیعهای که مستأجر نزد موجر دیگری دارد (مثلاً برای خانهٔ جدیدش): این یک «طلب نزد شخص ثالث» است و قابل توقیف است (مادهٔ ۸۷ قانون اجرای احکام مدنی)، اما با یک محدودیت مهم: بند «ز» مادهٔ ۲۴ قانون نحوهٔ اجرای محکومیتهای مالی، مبلغی را که مستأجر ضمن اجاره به موجر پرداخته جزء مستثنیات دین میداند، به شرطی که پرداخت اجاره بدون آن موجب عسر و حرج شود و ملک در حد نیاز و شأن او باشد. پس توقیف ودیعهٔ مستأجرِ کمبضاعت ممکن است با ایراد مواجه شود؛ وکیل این را پیش از معرفی مال میسنجد.
- حساب بانکی، حقوق و خودروی مستأجر: انتخاب بهتر برای اجرای قرار است؛ هر سه قابل توقیفاند و توقیف حقوق استخدامی طبق قانون اجرای احکام مدنی انجام میشود (مادهٔ ۱۲۶). خانهٔ مسکونیِ در شأن و وسایل کار، مستثنیات دین است و معرفی آنها فقط وقت را هدر میدهد (مادهٔ ۱۲۹ ق.آ.د.م و مادهٔ ۲۴ قانون نحوهٔ اجرای محکومیتهای مالی).
اعتراض مستأجر، رفع اثر از قرار و مسئولیت شما در صورت شکست
اعتراض مستأجر: قرار قبول یا رد تأمین قابل تجدیدنظر نیست (مادهٔ ۱۱۹)، اما مستأجر میتواند ظرف ده روز از ابلاغ به همان دادگاه اعتراض کند و دادگاه در اولین جلسه تعیین تکلیف میکند (مادهٔ ۱۱۶). دفاع رایج او این است که اجاره را پرداخته یا با شما تهاتر کرده؛ به همین دلیل صورت ماهبهماه و رسیدها را از ابتدا پیوست کنید. او همچنین میتواند به جای مال توقیفشده، وجه نقد یا اوراق بهادار به همان میزان بسپارد یا تبدیل مال را بخواهد و دادگاه ظرف دو روز تصمیم میگیرد (مواد ۱۲۴ و ۱۲۵) — که برای شما بد نیست، چون پول نقد راحتتر وصول میشود.
رفع اثر: اگر مستأجر بدهی را بپردازد یا با هم سازش کنید، موجب تأمین مرتفع میشود و دادگاه قرار رفع تأمین میدهد؛ با صدور حکم قطعی علیه شما، استرداد دعوا یا استرداد دادخواست هم تأمین خودبهخود از بین میرود (مادهٔ ۱۱۸). اگر تأمین را مستقل گرفته و ظرف ده روز دعوای اصلی را ثبت نکرده باشید، به درخواست مستأجر لغو میشود (مادهٔ ۱۱۲).
خسارت مستأجر: اگر در نهایت دعوای مطالبهٔ اجور شما رد شود، مستأجر ظرف بیست روز از ابلاغ حکم قطعی میتواند خسارت ناشی از توقیف را بدون تشریفات و بدون هزینهٔ دادرسی از همان دادگاه بخواهد و این خسارت از محل خسارت احتمالیِ سپردهشده پرداخت میشود (مادهٔ ۱۲۰). پس مبلغی را تأمین بگیرید که واقعاً معوق و قابل اثبات است، نه مبلغ حدودی.
اعتراض به رأی اصلی: حکم مطالبهٔ اجور در دادگاه عمومی حقوقی ظرف بیست روز قابل تجدیدنظر است (مادهٔ ۳۳۶) و اگر غیابی باشد، ابتدا بیست روز مهلت واخواهی دارد (مادهٔ ۳۰۶)؛ در دادگاه صلح، رأی دعاوی مالیِ کمتر از نصف نصاب قطعی است (تبصرهٔ ۵ مادهٔ ۱۲ قانون شوراهای حل اختلاف ۱۴۰۲).
اشتباههای رایجی که وکیل جلوی آنها را میگیرد
- خواستهٔ مبهم: «توقیف اموال مستأجر بابت اجارههای عقبافتاده» بدون مبلغ دقیق ماهبهماه، طبق مادهٔ ۱۱۳ رد میشود. مبلغ هر ماه و جمع کل باید در دادخواست باشد.
- قاطیکردن اجور معوقه با اجرتالمثل و وجه التزام: اجارهٔ دورهٔ قرارداد «اجور معوقه» است، ماههای پس از انقضا «اجرتالمثل» (مادهٔ ۴۹۴ ق.م) و جریمهٔ دیرکرد قراردادی «وجه التزام» است که طبق قرارداد رفتار میشود (مادهٔ ۵۱۵). هرکدام ردیف خواستهٔ جدا میخواهد؛ در هم نوشتن یعنی نقص یا رد بخشی از خواسته.
- تودیع خسارت احتمالی با اجارهنامهٔ رسمی یا برعکس، استناد به بند «ب» بدون هیچ قرینهای بر تضییع.
- درخواست از مرجع غیرصالح: تأمین را باید از همان مرجعی خواست که صلاحیت اصل دعوا را دارد (مادهٔ ۱۱۱)؛ دادخواست تأمین به دادگاه حقوقی برای اجوری که در صلاحیت دادگاه صلح است، فقط زمان میسوزاند.
- فراموشکردن مهلت دهروزهٔ دعوای اصلی وقتی تأمین را مستقل گرفتهاید (مادهٔ ۱۱۲).
- معرفینکردن مال یا معرفی مال غیرقابل توقیف: قرارِ بدون مال، اجرا نمیشود؛ و خانهٔ مسکونی در شأن، وسیلهٔ کار یا ودیعهٔ مشمول بند «ز» مادهٔ ۲۴ جزء مستثنیات دین است.
- تأمین گرفتن برای اجارهٔ ماههای آینده با اجارهنامهٔ عادی؛ برای طلبِ هنوز سررسیدنشده فقط با سند رسمی و دلیل تضییع ممکن است (مادهٔ ۱۱۴).
- رهاکردن مدرک «مطالبه»: بدون اظهارنامه یا مدرک مطالبه، خسارت تأخیر تأدیه (مادهٔ ۵۲۲) بهسختی ثابت میشود؛ وکیل اگر هنوز اظهارنامه نفرستادهاید، همان را هم توصیه میکند.