لطفاً اتصال اینترنت خود را بررسی کنید.

وبلاگ بنیاد وکلا
۳۱ بازدید ۰ دیدگاه

استماع گواه (شهادت) و آیین آن

استماع گواه (شهادت) و آیین آن

هرگاه به گواهی استناد شده باشد و دادگاه آن را در دعوی کارا بداند، بر پایه رویه عملی، قرار استماع گواهی گواهان صادر و اگر گواه در جلسه دادرسی حاضر نباشد جلسه تجدید و به طرف مزبور اخطار می شود که گواه خود را حاضر نماید و او باید گواهان خود را در جلسه ای که دادگاه تعیین کرده حاضر و معرفی کند (ماده ۲۳۲ ق.ج.).

پرسش این است که آیا گواه ملزم به حضور در دادگاه و بر فرض حضور، ملزم به ادای گواهی است؟

به موجب ماده ۲۴۲ ق.ج. دادگاه می تواند به درخواست یکی از اصحاب دعوی همچنین در صورتی که مقتضی بداند گواهان را احضار نماید. در ابلاغ احضاریه، مقرراتی که برای ابلاغ اوراق قضایی تعیین شده رعایت می گردد و باید حداقل یک هفته قبل از تشکیل دادگاه به گواه یا گواهان ابلاغ شود. حتی ماده ۲۴۳ قانون مزبور می گوید: گواهی که برابر قانون احضار شده است، چنان چه در موعد مقرر حضور نیابد، دوباره احضار خواهد شد. با این همه، در قانون جدید جلب گواه پیش بینی نشده است.

افزون بر آن به موجب ماده ۲۳۹ ق.ج. دادگاه نمی تواند گواه را به ادای گواهی ترغیب یا از آن منع یا او را در کیفیت گواهی راهنمایی یا در بیان مطالب کمک نماید، بلکه فقط مورد گواهی را طرح نموده و او را در بیان مطالب خود آزاد می گذارد از سوی دیگر چون خودداری از ادای گواهی در امور حقوقی جرم شمرده نشده است در صورت احضار گواه برای بار دوم و عدم حضور، جلب او مجوز قانونی ندارد. البته در امور کیفری به موجب ماده ۱۵۹ ق.ج.آ.د.ک. با لحاظ ماده ۸۶ این قانون، جلب شهود تحقیق مجاز است.

در امور حقوقی نیز هرگاه گواه برای حضور در دادگاه درخواست هزینه آمد و رفت و جبران خسارت حاصل از آن را بنماید، دادگاه میزان آن را معین و استناد کننده را به تادیه آن ملزم می نماید (ماده ۲۴۷ ق.ج.).

گواهی گواهان را دادگاه استماع می نماید جز در مواردی که حضور گواه در دادگاه متعذر و متعسر باشد.

در هنگام ادای گواهی، هیچ یک از اصحاب دعوی نباید اظهارات گواه را قطع کند اما می تواند پس از ادای گواهی توسط دادگاه پرسش هایی را که مربوط به دعوی می باشد از گواه به عمل آورد (ماده ۲۳۸ ق.ج)

پرسش دیگر این که آیا دادگاه می تواند، بی آن که هر یک از طرفین به گواهی استناد کرده باشد، اشخاصی را به عنوان گواه احضار و گواهی آنان را استماع نماید؟

اگر چه دادگاه می تواند هر گونه تحقیق یا اقدامی را برای کشف حقیقت انجام دهد اما استماع گواه، به هر روی، مستلزم استناد مدعی به گواهی است. قبل از ادای گواهی، دادگاه حرمت گواهی کذب و مسئولیت مدنی آن و مجازاتی که برای آن مقرر شده است را به گواه خاطر نشان می سازد. گواهان قبل از ادای گواهی نام و نام خانوادگی، شغل، سن و محل اقامت خود را اظهار و سوگند یاد می کنند که تمام حقیقت را گفته و غیر از حقیقت چیزی اظهار ننمایند (ماده ۲۳۶ ق.ج.).

بر پایه ماده ۱۵۳ ق.ج.آ.د.ک. گواه باید به خداوند متعال سوگند یاد کند که جز راستی چیزی نگوید و تمام حقایق را بیان نماید.

با این همه، اگر احقاق حق متوقف به گواهی باشد و گواه حاضر به اتیان سوگند نشود، الزام به آن ممنوع است.

پس از پرسش مطرح شده

پاسخ: در فقه امامیه سوگند دادن شاهد امری ضروری نیست و درخواست طرفی که گواهی علیه او است نیز نقشی در این خصوص ندارد.

با توجه به ملاک تبصره ماده ۱۵۳ ق.ج.آ.د.ک. و ریشه فقهی آن، می توان گفت هرگاه گواه عادل بوده و شرایط دیگر را نیز داشته باشد، گواهی بدون سوگند او شنیده شده و دارای همان توان اثباتی است.

به صراحت ماده ۲۳۵ ق.ج. دادگاه گواهی هر گواه را بدون حضور گواه هایی که گواهی نداده اند استماع می کند و بعد از ادای گواهی می تواند از گواه ها مجتمعا تحقیق نمایند.

حتی به موجب ماده ۲۳۷ ق.ج. دادگاه می تواند برای این که آزادی گواه بهتر تامین شود گواهی او را بدون حضور اصحاب دعوی استماع نماید. در این صورت پس از ادای گواهی بلافاصله اصحاب دعوی را از اظهارات گواه مطلع می سازد.

ماده ۲۰۴ قانون مزبور اظهارات گواه باید عینا در صورت مجلس قید و به امضاء یا اثر انگشت او برسد و اگر گواه نخواهد یا نتواند امضاء کند، مراتب در صورت مجلس قید خواهد شد.

 پیامدهای گواهی

ممکن است گواهی دروغ باشد و رجوع از گواهی نیز امکان پذیر است گواهی گواه از دو حال خارج نیست یا:

  1. گواهی معتبر است- توان اثباتی گواهی معتبر، مهمترین اثر حقوقی آن است؛
  2. گواهی کذب است؛

پیامدهای گواهی کذب

براساس قانون مجازات اسلامی ماده ۶۵۰: گواهی دروغ نزد مقامات رسمی، جرم شمرده می شود.

از سوی دیگر به موجب ماده ۱۳۱۹ ق.م. در صورتی که معلوم شود گواه ... برخلاف واقع شهادت داده است به شهادت او ترتیب اثر داده نمی شود. بنابراین هرگاه کذب گواهی، پیش از صدور رای قاطع مرحله نخستین معلوم شده باشد، دادگاه بدون در نظر گرفتن گواهی تصمیم گیری می نماید و هرگاه پس از صدور رای قاطع مرحله نخستین باشد و این رای در خور واخواهی، تجدیدنظر یا فرجام باشد و نسبت به آن شکایت شود، مراجع شکایت مزبور، با چشم پوشی از گواهی، رسیدگی و تصمیم گیری می نماید. اما هرگاه معلوم شدن گواهی کذب پس از نهایی شمرده شدن رای باشد.

پرسش این است که آیا امر از جهات اعاده دادرسی است؟

هرگاه حیله و تقلب طرفی که گواهی کذب به نفع او داده شده، در گرفتن گواهی اثبات شده باشد، این امر می تواند مشمول بند ۵ ماده ۴۲۶ ق.ج. و یا ماده ۱۸ اصلاحی ق.ت.د.ع.ا. از موارد اعاده دادرسی قرار گیرد. البته اقامه دعوی مسئولیت مدنی علیه گواه مزبور و حتی طرفی که از گواهی سود جسته امکان پذیر است.

پیامدهای رجوع از گواهی

ماده ۱۳۱۹ ق.م. در صورتی که شاهد از شهادت خود رجوع کند ... به شهادت او ترتیب اثر داده نمی شود. پیامدهای رجوع از گواهی نسبت به سرنوشت دعوی، همان است که در شماره پیشین گفته شد. البته همان گونه که گواهی مکره در صورت اثبات اکراه، کارایی ندارد.

رجوع از گواهی نیز نباید در اثر اکراه باشد، در غیر این صورت با اثبات این امر، رجوع معتبر نخواهد بود.

ثبت دیدگاه

جهت ثبت دیدگاه خود ابتدا باید وارد حساب کاربری خود شوید:

ورود ثبت‌نام
دیدگاه‌ها

هنوز دیدگاهی ثبت نشده است.

مشاوره خدمات در واتساپ سفارش سریع در واتساپ